ReklamYunan topçu sistemleri, Çekya üzerinden Ukrayna’ya aktarılıyor
Yunan topçu sistemleri dolaylı yollardan Ukrayna’ya ulaşırken, Çekya kilit rol oynamaya devam ediyor.
Tabya'yı güvenli kaynaklarına ekle
Polonya merkezli Defence24 tarafından yayımlanan analizde, Ukrayna’nın Çek Cumhuriyeti aracılığıyla Yunanistan’dan tahmin edilenden çok daha fazla sayıda topçu sistemi temin ettiği ortaya konuldu. Kiev yönetiminin, Yunan ordusunun stoklarından fazlalık olarak nitelendirilen M101 ve M114 çekili obüsler ile M110A2 kundağı motorlu topları envanterine kattığı belirtildi.
Analize göre Ukrayna birlikleri, en az birkaç aydır Yunanistan kökenli 105 mm M101 ve 155 mm M114 obüsleri aktif olarak kullanıyor. Bu sistemlerin doğrudan bağış yoluyla değil, Yunanistan’dan Çek şirketleri tarafından satın alındıktan sonra Ukrayna’ya aktarılmasıyla temin edildiği vurgulanıyor.
Sevkiyat sayısı beklenenden yüksek
Daha önceki medya tahminlerinde Ukrayna’ya bu yolla en az 32 adet M101, 70 adet M114 ve 60 adet M110A2 teslim edildiği öne sürülüyordu. Ancak Yunanistan’ın Birleşmiş Milletler Konvansiyonel Silahlar Sicili için sunduğu 2025 yılına ait veriler, gerçek sevkiyatın çok daha yüksek olduğunu ortaya koydu.
Söz konusu kayıtlara göre Yunanistan, 2025 yılında Çek Cumhuriyeti’ne 56 adet M101 obüs, 68 adet M114 obüs ve 66 adet M110A2 kundağı motorlu top ihraç etti. Buna ek olarak 2024 yılına ait kayıtlar da incelendiğinde, 71 adet M114 ve 32 adet M101 obüsün daha transfer edildiği görülüyor.
Bu iki yılın toplamı değerlendirildiğinde, Yunan ordusu stoklarından Çekya üzerinden Ukrayna’ya aktarılan sistem sayısının 88 adet M101, 139 adet M114 ve 66 adet M110A2 olmak üzere toplam 293 adet topçu sistemine ulaştığı hesaplanıyor. Bu sevkiyata, aynı kanallar üzerinden temin edilen mühimmatın da eşlik ettiği belirtiliyor.
Çekya üzerinden dolaylı transfer modeli
Analizde özellikle vurgulanan noktalardan biri, bu sevkiyatların doğrudan askeri yardım ya da bağış kapsamında değil, ticari satış modeliyle gerçekleştirilmesi. Yunanistan’ın elindeki fazla envanteri Çek şirketlerine sattığı, bu şirketlerin de sistemleri yenileyip Ukrayna’ya devrettiği ifade ediliyor.
Ukrayna sahasından gelen fotoğraf ve videolar, bu eski Yunan topçu sistemlerinin aktif olarak kullanıldığını doğruluyor. Görsel kanıtların sayısının her ay arttığı ve özellikle çekili obüs sistemlerinin sahada yaygınlaştığı belirtiliyor.
Kısa süre önce Ukrayna’nın 52. Bağımsız Topçu Tugayı’na M110A2 sistemlerinin teslim edildiğine dair bilgiler ortaya çıkmış, ancak bu bilgilerin yer aldığı sosyal medya paylaşımının kısa sürede silindiği görülmüştü. Bu durumun ya bir hata ya da operasyonel güvenlik nedeniyle alınmış bir karar olabileceği değerlendiriliyor.
Öte yandan Excalibur Army tarafından yayımlanan görüntülerde, yenilenmiş ve yeniden boyanmış M114 obüslerinin sevkiyata hazırlandığı görüldü. Bu sistemlerin büyük olasılıkla Yunanistan kaynaklı olduğu ifade ediliyor.
Çekya üzerinden gerçekleşen tedarikin yanı sıra geçtiğimiz yıl Yunan hükümeti devre dışı bırakılmış çok sayıda mühimmatı da Çekya'ya satmayı planlamıştı.
Editöryal değerlendirme: Verilen sistemlerin sahadaki karşılığı ne olabilir?
Analize göre sağlanan toplam 293 adet topçu sistemi, birlik organizasyonuna bağlı olarak hemen hemen aşağıdaki kapasiteye karşılık geliyor:
- Tabur (18–24 top) hesabı:293 / 18 ≈ 16 tabur293 / 24 ≈ 12 tabur
- Batarya (6–8 top) hesabı:293 / 6 ≈ 48 batarya293 / 8 ≈ 36 batarya
Açıklanan verilere göre gerçekleştirilen sevkiyatın, yaklaşık 12 ila 16 topçu taburu gibi bir kuvvete karşılık geldiği görülüyor. Bu da en az 200'ü subay olmakla birlikte 6 bin Ukrayna askerinin donatabileceği anlamına geliyor. Böylece Yunanistan, tek başına savaşın seyrini değiştirecek ölçekte olmasa da cephe hattında sürekli ateş desteğinin sürdürülmesi açısından önemli bir katkı sağlamış görünüyor.
Ancak dikkat edilmesi gereken hususlar da yok değil. Farklı kalibrelerdeki sistemlerin aynı anda kullanılması, lojistik ve bakım süreçlerini de karmaşık hale getirebilir. Örneğin böyle bir kuvvetin sevki için en az 300 adet çeşitli kapasitede araç gerekiyor ki bu da 20 askere 1 araç düşmesi anlamına gelir. Sistemlerin büyük bölümünün eski nesil olması nedeniyle menzil ve hassasiyet açısından modern topçu sistemlerine kıyasla cephedeki etkisi sınırlı kalacaktır.
Söz konusu sevkiyatın en kritik etkisi, Ukrayna’nın yıpranan topçu envanterini ikame ederek ateş sürekliliğini korumasına imkân tanıması olarak değerlendirilmelidir.
M110A2 kundağı motorlu obüs teknik özellikleri
M110A2, Amerikan yapımı M110A1 paletli kundağı motorlu obüsün modernize edilmiş bir versiyonu olarak biliniyor. Bu varyant, çift hazneli namlu freni ile önceki versiyondan ayrılıyor. Sistem, eski M110 platformlarının modernizasyonu veya 175 mm M107 toplarının dönüştürülmesiyle geliştirildi.
Ana silahı 203 mm M201A1 obüs olan M110A2’nin namlu uzunluğu 37 kalibre olup, menzili 17,2 ila 30 kilometre arasında değişiyor. Atış hızı maksimum modda iki dakikada üç atış, sürekli modda ise iki dakikada bir atış olarak belirtiliyor. Araç 37 mermi taşıyabiliyor.
405 beygir gücündeki Detroit Diesel 8V71T motorla çalışan platform, yaklaşık 55 km/s hıza ulaşabiliyor. 28,3 ton ağırlığındaki sistem, beş kişilik mürettebat tarafından kullanılıyor. Bu sistem halen Türkiye dahil birçok ülkenin envanterinde bulunuyor.
M114 çekili obüs özellikleri
M114, 1942 yılında hizmete giren Amerikan yapımı 155 mm çekili bir obüs olarak öne çıkıyor. Kullanılan mühimmata bağlı olarak yaklaşık 15 kilometre menzile sahip olan sistem, 5,6 ton ağırlığında.
Beş kişilik mürettebat tarafından kullanılan obüs, 56 km/s hızla çekilebiliyor. II. Dünya Savaşı ve Kore Savaşı’nda aktif olarak kullanılan bu sistem, daha sonra M24 Chaffee tank şasisi üzerine monte edilerek M41 kundağı motorlu varyantına da dönüştürüldü. Günümüzde hâlâ birçok ülkenin envanterinde yer alıyor.
M101 çekili obüs özellikleri
M101, 1941 yılında hizmete giren 105 mm kalibreli Amerikan yapımı bir çekili obüs. II. Dünya Savaşı, Kore ve Vietnam savaşları dahil olmak üzere birçok çatışmada kullanıldı.
1940-1953 yılları arasında üretilen sistemin maksimum menzili yaklaşık 11,2 kilometre olarak belirtiliyor. Sekiz kişilik mürettebatla kullanılan obüsün atış hızı dakikada 10 mermiye kadar çıkabiliyor.
M101, yüksek patlayıcı, duman, kimyasal ve zırh delici mühimmat dahil olmak üzere geniş bir mühimmat yelpazesi kullanabiliyor. Ayrıca M7 Priest ve M37 gibi kundağı motorlu sistemlerde ve bazı tank platformlarında da silah olarak görev yaptı.
Analizde, yaşlarına rağmen bu sistemlerin hâlen Ukrayna sahasında aktif rol oynadığı ve farklı kalibrelerde sağladıkları ateş desteğiyle Ukrayna topçu kapasitesini artırdığı değerlendiriliyor.
ReklamYükleniyor...
