Hakan Fidan'dan Yunanistan'a 12 mil mesajı

Türkiye ile Yunanistan arasındaki Ege Denizi'nde karasularının genişliği ve deniz yetki alanlarına ilişkin anlaşmazlıklar, iki ülkenin dışişleri bakanlarının açıklamalarıyla yeniden gündeme geldi. Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Yunan basınına verdiği röportajda Türkiye Büyük Millet Meclisinin (TBMM) 1995 tarihli kararını değerlendirerek Ege'deki sorunların diyalog yoluyla çözülebileceğini belirtti. Yunanistan Dışişleri Bakanı Yorgos Yerapetritis ise ülkesinin karasularını 12 deniz miline çıkarma konusundaki tutumunu yineledi.

Fidan, Brüksel'deki temasları sırasında Yunanistan'ın Ta Nea gazetesine verdiği ve 21 Ekim 2026'da yayımlanan röportajda Ege'deki 12 mil anlaşmazlığı, Türkiye'nin Mavi Vatan yaklaşımı ve Doğu Akdeniz'deki elektrik bağlantı projesi hakkında açıklamalarda bulundu.

Hakan Fidan'dan 1995 tarihli TBMM kararı açıklaması

Fidan, Yunanistan'ın Ege Denizi'ndeki karasularını 12 deniz miline genişletmesi ihtimaline karşı TBMM tarafından 8 Haziran 1995'te kabul edilen kararın hukuki niteliğine ilişkin değerlendirmelerde bulundu. Yunanistan'ın söz konusu kararı savaş tehdidi olarak yorumladığını belirten Fidan, Türkiye'nin yaklaşımının farklı olduğunu ifade etti. Fidan, kararın bir kanun değil, TBMM tarafından yayımlanan bir bildiri olduğunu vurgulayarak şu ifadeleri kullandı:

"Bu, 1995 yılında Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından yayımlanan bir bildiridir, bir yasa değildir."

Bildirinin, Yunanistan'ın Türkiye ile arasındaki sorunları çözmeden karasularını 12 deniz miline genişletmesi durumunda Türk hükûmetinin gerekli bütün önlemleri almasını öngördüğünü belirten Fidan, bunun önleyici bir yaklaşım olduğunu savundu. Fidan, söz konusu bildirinin bugüne kadar barışın korunmasına katkıda bulunduğunu belirterek bunun bir savaş tehdidi oluşturmadığını ifade etti.

Türkiye'nin 12 mil konusundaki tutumu

Türkiye, Ege Denizi'nin coğrafi özellikleri ve iki ülkenin kıyılarının birbirine yakınlığı nedeniyle Yunanistan'ın karasularını tek taraflı olarak 12 deniz miline genişletmesine karşı çıkıyor.

TBMM'nin 8 Haziran 1995 tarihli bildirisinde, Yunanistan'ın Ege'deki karasularını 6 deniz milinin üzerine çıkarması durumunda Türkiye'nin hayati çıkarlarını korumak amacıyla hükûmete askerî tedbirler dâhil gerekli bütün yetkilerin verilmesi kararlaştırılmıştı.

Yunanistan ise Birleşmiş Milletler Deniz Hukuku Sözleşmesi'ne dayanarak karasularını 12 deniz miline kadar genişletme hakkına sahip olduğunu savunuyor. İki ülke arasındaki görüş ayrılığı, Ege'deki açık deniz alanlarının kapsamı, kıta sahanlığı ve deniz yetki alanlarının sınırlandırılmasıyla bağlantılı olarak devam ediyor.

Fidan'ın son açıklaması, 1995 tarihli TBMM bildirisinin kaldırıldığı veya Türkiye'nin Ege'deki 12 mil konusundaki itirazından vazgeçtiği anlamına gelmiyor.

Atina: 12 mil kararını Yunanistan verecek

Fidan'ın açıklamalarının ardından Yunanistan Dışişleri Bakanı Yorgos Yerapetritis, 21 Ekim'de MEGA News 104.6 radyosuna verdiği röportajda Türkiye ile ilişkileri değerlendirdi. Yerapetritis, Yunanistan'ın bağımsız dış politika izlediğini ve kararlarını kendi ulusal öncelikleri doğrultusunda aldığını savundu.

Yunan Bakan, Girit'in güneyi ve batısındaki karasularının 12 deniz miline genişletilmesi ihtimaline ilişkin soruyu yanıtlarken ülkesinin bu konudaki tutumunun değişmediğini belirtti. Yerapetritis, genişletme kararının hangi zamanda ve hangi yöntemle uygulanacağına Yunanistan'ın karar vereceğini ifade etti.

Atina'nın bu açıklamaları, daha önce Yunanistan'ın karasularını 12 mile çıkarma hedefini sürdürdüğüne ilişkin açıklamalarında ortaya koyduğu yaklaşımın devamı niteliğinde. Bununla birlikte Yerapetritis, karasularının genişletilmesine ilişkin yeni bir uygulama tarihi veya somut takvim açıklamadı.

Fidan: Ege son üç yılda daha sakin

Türkiye ile Yunanistan arasındaki ilişkilerin Mayıs 2023'ten itibaren daha sakin bir döneme girdiğini belirten Fidan, iki hükûmetin mevcut sorunların çözümüne, gerilimlerin önlenmesine ve güven artırıcı önlemlere öncelik verdiğini söyledi.

Ege'deki askerî gerilimlerin azaldığını ifade eden Fidan, son üç yılda hava sahasındaki karşılaşmaların önceki dönemlere göre daha sınırlı hâle geldiğini belirtti. Bununla birlikte Yunanistan'daki iç siyasi tartışmaların Türkiye ile ilişkileri olumsuz etkileyebildiğini savundu.

Fidan, iki ülke arasındaki anlaşmazlıkların çözümü için güçlü siyasi iradeye ihtiyaç duyulduğunu vurgulayarak Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın Yunanistan ile sorunları çözmeye hazır olduğunu ifade etti.

Doğu Akdeniz'deki elektrik projesine ilişkin açıklama

Röportajda Yunanistan ile Güney Kıbrıs Rum Yönetimi arasında planlanan Great Sea Interconnector (GSI) elektrik bağlantı projesi de gündeme geldi. Fidan, Türkiye'nin projeye kategorik olarak karşı çıkmadığını belirterek deniz araştırmalarının yapılacağı bölgeler konusunda Ankara'ya önceden yazılı bildirimde bulunulmasını istedi.

Araştırma gemilerinin faaliyet göstereceği alanların koordinatlarının Türkiye'ye iletilmesi gerektiğini söyleyen Fidan, mevcut deniz yetki alanları anlaşmazlıklarının yeni fiilî durumlar oluşturularak derinleştirilmemesi gerektiğini savundu. Fidan ayrıca Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın Yunanistan Başbakanı Kiryakos Miçotakis'e Türkiye üzerinden elektrik, doğal gaz ve su teminine yönelik alternatif iş birliği önerilerini ilettiğini hatırlattı.

Mavi Vatan konusunda ise gündemde bu isimle hazırlanmış bir yasa tasarısının bulunmadığını belirtti.

Yunanistan, Türkiye-Libya mutabakatına da karşı çıktı

Yerapetritis'in açıklamalarında Türkiye ile Libya arasında 2019 yılında imzalanan deniz yetki alanlarının sınırlandırılmasına ilişkin mutabakat da gündeme geldi. Yunan Bakan, Libya Temsilciler Meclisinin anlaşmayı onaylamasına karşı çıkarak Atina'nın diplomatik girişimlerini sürdüreceğini açıkladı.

Libya'nın doğusundaki Temsilciler Meclisi, 20 Ekim 2026'da Türkiye ile imzalanan deniz yetki alanları mutabakatını onaylamış ve daha önce alınan boykot kararlarını kaldırmıştı.

Türkiye, mutabakatın uluslararası hukuka uygun olduğunu savunurken Yunanistan anlaşmanın kendi deniz yetki alanlarına ilişkin iddialarıyla çeliştiğini ileri sürüyor.

Ankara ve Atina arasındaki son açıklamalar, Ege'de karasularının genişliği ve Doğu Akdeniz'deki deniz yetki alanları konularında görüş ayrılıklarının sürdüğünü ortaya koyuyor. Taraflar diyalog ve güven artırıcı önlemlerin önemini vurgulasa da anlaşmazlıkların çözümüne yönelik yeni bir uzlaşma açıklanmış değil.