Bulgaristan, Karadeniz'de artan İHA saldırılarına karşı NATO'nun kapısını çaldı

Bulgaristan, Karadeniz'de ticari gemilere yönelik insansız hava aracı (İHA) saldırılarının artması üzerine NATO'dan askeri destek talep etti. Bulgaristan Savunma Bakanı Dimitar Stoyanov, ülkesinin savunma kapasitesini güçlendirmek amacıyla savaş uçakları, füze sistemleri, İHA karşıtı savunma sistemleri ve hava devriyeleri konusunda ittifaka başvuruda bulunduğunu açıkladı.

Stoyanov, NATO Genel Sekreteri Mark Rutte ve Avrupa Müttefik Yüksek Komutanı (SACEUR) Alexus Grynkewich'e resmî talep ilettiklerini belirtti. Özellikle Romanya kara suları ve Bulgaristan kıyıları yakınlarında yaşanan saldırıların hava savunma kapasitesinin artırılması ihtiyacını ortaya koyduğunu ifade etti.

Talep edilen askeri desteğin kapsamı henüz netleşmezken, konunun gelecek hafta NATO üyesi 32 ülkenin büyükelçileri tarafından ele alınması bekleniyor. NATO Genel Sekreteri Mark Rutte ise ittifakın bölgedeki müttefiklerine desteğini sürdüreceğini ve caydırıcılık ile savunma tedbirlerinin yeniden değerlendirileceğini bildirdi.

Bulgaristan İHA karşıtı NATO girişimine katılmaya hazırlanıyor

Bulgaristan, NATO'dan talep ettiği ilave askeri desteğin yanı sıra İHA tehditlerine karşı savunma kapasitesini geliştirmeye yönelik girişimlerini de sürdürüyor. Stoyanov, ülkesinin NATO'nun İHA karşıtı savunma girişimine ekim ayı sonuna kadar katılmasının beklendiğini açıkladı.

Ülkenin hava savunma modernizasyonu kapsamında Almanya ile yürüttüğü IRIS-T programı da bulunuyor. Bulgaristan, 2024 yılında Avrupa Gökyüzü Kalkanı Girişimi (ESSI) çerçevesinde Alman Diehl Defence şirketinin geliştirdiği IRIS-T SLM hava savunma sisteminin tedariki için anlaşma imzaladı.

Bulgaristan hükümeti, Ekim 2026'da hava savunma modernizasyon projesini güncelleyerek beş yeni hava savunma füze sisteminin tedarikine yönelik planı da onayladı. SAFE mekanizması kapsamında finanse edilmesi öngörülen projenin iki aşamalı toplam maliyeti yaklaşık 1,1 milyar avro olarak açıklandı.

Türkiye, Bulgaristan ve Romanya arasında ortak strateji gündemde

Bulgaristan Savunma Bakanı Stoyanov, Karadeniz'de artan güvenlik tehditlerine karşı Türkiye ve Romanya ile ortak hareket edilmesinin önemini vurguladı. Üç ülkenin savunma bakanları arasında bölgesel güvenlik tedbirlerinin koordinasyonuna yönelik görüşmeler yapılması planlanıyor.

Türkiye, Bulgaristan ve Romanya, Karadeniz'deki deniz mayını tehdidine karşı hâlihazırda askeri iş birliği yürütüyor. Üç ülke, 11 Ocak 2024'te İstanbul'da Karadeniz Mayın Karşı Tedbirleri Görev Grubu (MCM Black Sea) Mutabakatı'nı imzaladı.

1 Temmuz 2024'te faaliyete geçen görev grubu, Karadeniz'de deniz trafiğinin güvenliğini sağlamak amacıyla mayınların tespiti, gözetlenmesi ve etkisiz hâle getirilmesine yönelik faaliyetler yürütüyor. Türk, Bulgar ve Rumen deniz kuvvetleri, görev grubu kapsamında müşterek eğitim ve operasyonel koordinasyon faaliyetlerine katılıyor.

MCM Black Sea doğrudan İHA savunmasına yönelik bir yapı olmamakla birlikte, üç ülke arasında deniz güvenliği alanında mevcut bir iş birliği mekanizması oluşturuyor.

NATO Karadeniz'de hava savunma tedbirlerini güçlendiriyor

NATO, doğu kanadındaki hava savunma faaliyetlerini son yıllarda genişletti. İttifak, Eylül 2025'te başlattığı Eastern Sentry faaliyetiyle savaş uçakları, gözetleme unsurları ve İHA karşıtı teknolojileri içeren savunma tedbirlerini güçlendirdi.

2026 yılı boyunca hava devriyesi faaliyetlerini daha kapsamlı bir hava savunma yaklaşımıyla bütünleştiren NATO, Bulgaristan ve Romanya'nın ulusal hava savunma imkânlarını desteklemek amacıyla müttefik unsurlardan da yararlanıyor.

Bulgaristan'ın son talebi, ittifakın doğu kanadındaki mevcut savunma tedbirlerine ilave hava ve İHA karşıtı sistem desteği sağlanmasını amaçlıyor.

Karadeniz'de ticari gemilere yönelik saldırılar arttı

Karadeniz'de son günlerde meydana gelen İHA saldırıları, ticari deniz taşımacılığında can güvenliğine yönelik endişeleri artırdı.

13 Ekim'de Bulgaristan kıyıları açıklarında İHA saldırısına uğrayan Gine-Bissau bayraklı HS Dignity adlı yük gemisi battı. Olayın ardından 11 denizcinin kayıp olduğu bildirildi. Aynı dönemde saldırıya uğrayan Malta bayraklı Chelsea 3 gemisindeki 15 mürettebat ise kurtarıldı.

Romanya kıyıları yakınlarında saldırıya uğrayan San Marino bayraklı Wine Trader adlı kimyasal tankerde bulunan 12 mürettebattan beşi kurtarılırken, yedi denizci için arama çalışmaları başlatıldı. Komorlar bayraklı Yara J adlı tanker de Romanya kara sularında İHA saldırısına uğradı.

Saldırıların sorumluluğuna ilişkin farklı açıklamalar yapılırken, olayların failine dair kesin bir tespit kamuoyuyla paylaşılmadı.

Chelsea 3 gemisinin çekilmesi için hava koşulları bekleniyor

Bulgaristan Savunma Bakanı Stoyanov, saldırıya uğrayan Chelsea 3 adlı geminin Burgaz'a bağlı Lozenets köyünün yaklaşık 10 kilometre doğusunda demirlediğini açıkladı.

Geminin çekilmesi amacıyla başlatılan operasyonun olumsuz hava koşulları nedeniyle durdurulduğunu belirten Stoyanov, şartların iyileşmesinin ardından çalışmaların yeniden başlatılmasının beklendiğini söyledi.

Stoyanov ayrıca Bulgaristan'ın kara sularını gözetlemek amacıyla iki keşif sisteminden yararlandığını, üçüncü sistemin ise yıl sonuna kadar konuşlandırılmasının planlandığını bildirdi.