Libya'dan Türkiye ile deniz yetki alanları anlaşmasına onay

Libya'nın doğusundaki Temsilciler Meclisi, Türkiye ile 2019 yılında imzalanan Akdeniz'de Deniz Yetki Alanlarının Sınırlandırılmasına İlişkin Mutabakat Muhtırası'nı onayladı. Parlamento, 20 Ekim 2026 tarihinde aldığı kararla Türkiye ile ilişkilerin boykot edilmesine yönelik 2020 tarihli kararları da yürürlükten kaldırdı. Böylece daha önce anlaşmaya karşı çıkan Libya'nın doğusundaki yasama organı, Türkiye ile deniz yetki alanları konusunda tutum değiştirdi.

Reuters'a konuşan iki Libyalı milletvekili, parlamentonun Türkiye ile imzalanan deniz yetki alanları anlaşmasını kabul ettiğini doğruladı. Libya Temsilciler Meclisi Sözcüsü Abdullah Bliheg ise yaptığı açıklamada, mutabakatın onaylanması ve önceki kararların kaldırılması yönündeki oylamaların oy birliğiyle sonuçlandığını bildirdi.

Türkiye ile ilişkileri boykot kararı kaldırıldı

Libya Temsilciler Meclisi, 2019 yılında Trablus merkezli Ulusal Mutabakat Hükümeti ile Türkiye arasında imzalanan anlaşmalara karşı çıkmış ve 2020 yılında bunların onaylanmasını reddetmişti. Parlamento, aynı dönemde Türkiye ile siyasi ilişkilerin kesilmesine yönelik karar da almıştı.

20 Ekim'deki oturumda, 2020 tarihli iki kararın yürürlükten kaldırılması kabul edildi. Bunlardan ilki Türkiye ile imzalanan mutabakatların onaylanmasının reddedilmesine, ikincisi ise Türkiye ile siyasi ilişkilerin kesilmesine ilişkindi.

Parlamentonun yeni kararı, Libya'nın doğusundaki siyasi kurumların Ankara ile ilişkilerinde önemli bir değişime işaret ediyor. Daha önce Trablus yönetimi tarafından desteklenen deniz yetki alanları mutabakatı, böylece doğudaki Temsilciler Meclisinin de onayını aldı.

Türkiye-Libya deniz yetki alanları anlaşması 2019'da imzalanmıştı

Türkiye ile Libya arasında Akdeniz'de Deniz Yetki Alanlarının Sınırlandırılmasına İlişkin Mutabakat Muhtırası, 27 Kasım 2019 tarihinde İstanbul'da imzalandı. Dönemin Libya Ulusal Mutabakat Hükümeti ile Türkiye arasında yapılan anlaşma, iki ülkenin Akdeniz'deki kıta sahanlığı ve münhasır ekonomik bölge sınırlarının belirlenmesini amaçlıyordu.

Mutabakat, Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından da uygun bulundu ve 8 Aralık 2019'da yürürlüğe girdi. Anlaşma daha sonra Birleşmiş Milletler Antlaşmalar Koleksiyonu'na kaydedildi. Libya'da 2014 yılından itibaren yaşanan siyasi ve kurumsal bölünme, anlaşmanın ülke içerisindeki kabulünü tartışmalı hâle getirmişti. Trablus merkezli yönetim mutabakatı desteklerken ülkenin doğusundaki Temsilciler Meclisi anlaşmaya karşı çıkıyordu.

Doğu Akdeniz'deki deniz yetki alanları tartışması

Türkiye-Libya mutabakatı, imzalandığı tarihten itibaren Doğu Akdeniz'deki deniz yetki alanları tartışmalarının önemli başlıklarından biri oldu. Türkiye, anlaşmanın uluslararası hukuka uygun olduğunu ve Akdeniz'deki haklarını koruduğunu savunurken Yunanistan, anlaşmanın kendi deniz yetki alanlarına ilişkin haklarını ihlal ettiğini ileri sürüyor.

Yunanistan ve Mısır, 2020 yılında aralarında ayrı bir deniz yetki alanları sınırlandırma anlaşması imzaladı. Bölgedeki farklı sınırlandırma iddiaları, Doğu Akdeniz'de enerji kaynaklarının araştırılması ve deniz yetki alanlarının belirlenmesi konularındaki anlaşmazlıkların sürmesine neden oluyor.

Libya Temsilciler Meclisinin son kararı, Türkiye ile Libya arasındaki 2019 tarihli mutabakata yönelik Libya içindeki siyasi itirazlardan birinin ortadan kalkması bakımından önem taşıyor. Bununla birlikte karar, Doğu Akdeniz'de diğer ülkelerle devam eden deniz yetki alanları uyuşmazlıklarını tek başına çözmüyor.