Türkiye’nin diri fay haritası güncellendi: Fay sayısı 700’e çıktı

Türkiye’nin diri fay haritası 13 yıl aradan sonra güncellendi ve ülkedeki aktif fay sayısı 485’ten 700’e yükseldi. Maden Tetkik ve Arama (MTA) Genel Müdürlüğü tarafından yayımlanan “Türkiye Diri Fay Haritası-2026”, hem deprem tehlike analizleri hem de kritik altyapı yatırımları açısından yeni bir referans niteliği taşıyor.

Fay sayısındaki artış, yeni fayların oluştuğu anlamına gelmiyor. Güncelleme; daha önce tespit edilemeyen ya da yeterince detaylandırılamayan fay ve segmentlerin veri tabanına eklenmesinden kaynaklanıyor. Değişen yer kabuğu değil, elde edilen verinin kapsamı ve hassasiyeti.

Bu nedenle yeni harita, riski artıran değil, mevcut riski daha net gösteren bir çerçeve sunuyor.

Harita Türkiye’nin deprem gerçeğini daha açık ortaya koyuyor

Güncellenen harita, diri fayların yalnızca birkaç ana hatla sınırlı olmadığını, ülke geneline yayılan karmaşık bir yapı oluşturduğunu ortaya koyuyor. Özellikle Batı Anadolu’da yoğun ve parçalı fay sistemleri dikkat çekerken, Marmara çevresinde sık ve kritik hatlar öne çıkıyor.

Doğu ve Güneydoğu Anadolu’da ise daha uzun ve süreklilik gösteren fay zonları belirginleşiyor. Haritada kalın hatlarla izlenen ana fay kuşaklarının çevresinde çok sayıda ikincil ve daha küçük segmentin yer aldığı görülüyor.

Bu tablo, deprem riskinin yalnızca büyük ve bilinen fay hatlarıyla sınırlı olmadığını, farklı ölçeklerde çok sayıda aktif yapının bulunduğunu ortaya koyuyor.

13 yıllık veri birikimi haritaya yansıdı

MTA Genel Müdürü Vedat Yanık, haritanın son olarak 2013 yılında yayımlandığını hatırlatarak, geçen süreçte yürütülen ayrıntılı saha çalışmaları ve akademik araştırmalarla önemli bir veri birikimi oluşturulduğunu belirtti.

2022’de yatırım programına alınan güncelleme çalışmasının yoğun bir emeğin ardından tamamlandığını ifade eden Yanık, yeni harita ve sayısal veri tabanının deprem tehlike analizleri, kritik altyapı yatırımları ve ulusal zarar azaltma politikaları için temel bir başvuru kaynağı olacağını vurguladı.

Ulusal güvenlik ve planlama boyutu

Türkiye’nin aktif tektonik kuşak üzerinde yer alması nedeniyle, diri fayların güncel ve doğru verilerle ortaya konulmasının yalnızca bilimsel bir çalışma olmadığı, aynı zamanda ulusal güvenlik ve afet yönetimi açısından stratejik bir gereklilik olduğu değerlendiriliyor.

Artan enerji ihtiyacı, iklim değişikliği ve kritik hammaddelere yönelik küresel rekabet, yer bilimlerine dayalı veri üretiminin önemini artırırken, güncellenen diri fay haritası bu çerçevede kritik bir veri altyapısı sunuyor.

MTA’nın kurumsal birikimi öne çıkıyor

1935 yılında kurulan MTA’nın yaklaşık bir asırlık süreçte enerji ve maden aramalarından jeolojik araştırmalara kadar geniş bir alanda faaliyet yürüttüğünü belirten Yanık, kurumun Türkiye’nin yerbilimleri alanındaki en önemli veri üreticilerinden biri olduğunu ifade etti.

Yanık ayrıca, Bilimsel Etkinlikler Haftası-2026 kapsamında 48 sözlü ve 20 poster sunumun gerçekleştirileceğini, bu etkinliklerin kurum içindeki bilimsel üretimi akademi ve sektörle buluşturmayı amaçladığını kaydetti.