Türkiye, önleyici İHA sistemleri için teknoloji envanteri oluşturuyor

Cumhurbaşkanlığı Savunma Sanayii Başkanlığı (SSB), mini, mikro ve taktik sınıftaki insansız hava aracı tehditlerine karşı geliştirilen yerli önleyici İHA sistemlerine yönelik Bilgi İstek Dokümanı yayımladı.

Çalışmayla Türkiye’deki “dron avlayan dron” çözümlerinin teknik olgunluk düzeyinin, üretim imkânlarının ve operasyonel kabiliyetlerinin belirlenmesi amaçlanıyor. Başvurular yalnızca Türkiye’de faaliyet gösteren yerli şirketler, kamu kurumları, üniversiteler ve araştırma merkezlerinden kabul edilecek.

Fiziki müdahale yeteneği aranıyor

SSB, NATO Sınıf 1 ve Sınıf 2 kategorilerinde yer alan mini, mikro ve taktik İHA’ların oluşturduğu tehdidin giderek arttığına dikkat çekti.

Değerlendirmeye alınacak önleyici sistemlerin hedef İHA’ya doğrudan fiziki müdahalede bulunması isteniyor. Savunma terminolojisinde “hard-kill” olarak tanımlanan yaklaşım, tehdidin elektronik yöntemlerle engellenmesi yerine fiziksel olarak durdurulmasını veya imha edilmesini kapsıyor.

Aday sistemlerin hedef İHA’ya çarparak, parça tesirli mühimmat kullanarak veya ağ fırlatarak müdahale edebilmesi bekleniyor. Birden fazla önleme yöntemini aynı platformda birleştiren çözümler de çalışma kapsamında değerlendirilebilecek.

Mini ve mikro İHA tehdidine karşı kullanılacak

Küçük İHA’ların düşük irtifada uçabilmesi, sınırlı radar izine sahip olması ve çok sayıda kullanılabilmesi, geleneksel hava savunma sistemleri açısından önemli bir sorun oluşturuyor. Nispeten düşük maliyetle üretilebilen FPV dronlar ve kamikaze İHA’lar; askerî birlikleri, zırhlı araçları, mühimmat depolarını, radarları ve kritik tesisleri hedef alabiliyor.

Önleyici İHA sistemlerinin küçük hedefleri tespit sistemlerinden aldığı verilerle takip etmesi, tehdide yaklaşması ve belirlenen yöntemle etkisiz hâle getirmesi amaçlanıyor. Avcı İHA yaklaşımı, pahalı hava savunma füzelerinin küçük ve düşük maliyetli hedeflere karşı kullanılma ihtiyacını da azaltabilir.

En az TRL-6 şartı getirildi

SSB, Teknoloji Hazırlık Seviyesi en az 6 olan entegre sistemlere odaklanacak. TRL-6 seviyesi, geliştirilen teknoloji veya prototipin görev şartlarını temsil eden ilgili bir ortamda gösterilmiş olmasını ifade ediyor.

Dolayısıyla yalnızca fikir, tasarım veya erken laboratuvar aşamasındaki projeler değerlendirme kapsamına alınmayacak. Başkanlık, belirli ölçüde olgunlaşmış ve işlevleri gösterilmiş sistemlerin teknik özellikleri, üretilebilirliği ve geliştirme ihtiyaçları hakkında bilgi toplamayı hedefliyor.

Yerli teknoloji envanteri çıkarılacak

Bilgi İstek Dokümanı aracılığıyla Türkiye’de avcı İHA alanında faaliyet gösteren şirketlerin, üniversitelerin ve araştırma kuruluşlarının sahip olduğu teknolojilerin belirlenmesi planlanıyor.

Çalışma kapsamında önleme aracı, hedef tespit ve takip sistemi, görev bilgisayarı, güdüm altyapısı, haberleşme bağlantısı, komuta-kontrol yazılımı ve etkisiz hâle getirme mekanizması gibi alt sistemlerin incelenmesi bekleniyor. Toplanan bilgiler, gelecekte başlatılabilecek geliştirme veya tedarik projeleri için teknik gereksinimlerin hazırlanmasında kullanılabilecek.

Doküman talepleri 31 Temmuz’da sona erecek

Bilgi İstek Dokümanı’nı talep edecek kuruluşların başvurularını 31 Temmuz 2026 saat 16.00’ya kadar elektronik ortamda teslim etmesi gerekiyor. Dokümana verilecek cevapların ise bir basılı ve bir elektronik kopya hâlinde 7 Eylül 2026 saat 16.00’ya kadar Savunma Sanayii Başkanlığına ulaştırılması isteniyor. Belirlenen takvim, SSB’nin ilk aşamada mevcut ürün ve teknolojiler hakkında bilgi toplamasını, ardından yerli ekosistemin kabiliyetlerini karşılaştırmasını sağlayacak.

Bilgi talebi ihale anlamına gelmiyor

SSB, yayımlanan dokümanın herhangi bir ihale, sipariş veya sözleşme taahhüdü oluşturmadığını vurguladı. Bilgi İstek Dokümanları, ilgili alandaki teknolojik seçenekleri ve sanayi kapasitesini belirlemek amacıyla kullanılan ön araştırma araçları arasında yer alıyor.

Çalışmanın tamamlanmasının doğrudan bir şirket seçileceği veya tedarik sözleşmesi imzalanacağı anlamına gelmediği belirtiliyor. Elde edilen sonuçların gelecekteki ihtiyaçların şekillendirilmesine, teknik şartnamelerin hazırlanmasına ve olası proje modellerinin belirlenmesine katkı sağlaması bekleniyor.

Türkiye’de önleyici İHA çalışmaları sürüyor

Türk savunma sanayisinde küçük dronlara karşı geliştirilen kinetik ve elektronik önleme sistemlerine yönelik çalışmalar devam ediyor.

STM tarafından geliştirilen TUNGA X, radar sistemleriyle entegre çalışabilen ve düşman İHA’larını fiziksel müdahaleyle etkisiz hâle getirmek amacıyla tasarlanan yerli çözümler arasında yer alıyor. Döner kanatlı önleyici İHA, kamikaze görev profilinin yanında uygun şartlarda geri dönüş kabiliyetiyle geliştiriliyor.

SSB’nin bilgi talebi, mevcut projelerin yanı sıra farklı şirketler ve araştırma kuruluşları tarafından geliştirilen çözümlerin de ortak bir teknoloji envanterinde değerlendirilmesine imkân sağlayacak.