Ukrayna, 2026-2027 kışına elektrik darboğazında girecek

Ukrayna’nın elektrik iletim sistemi operatörü Ukrenergo, 2026-2027 ısıtma sezonunun ülkenin enerji altyapısı açısından ciddi bir sınav olacağını açıkladı. Rus saldırılarında hasar gören tesislerde onarım çalışmaları sürerken devreye alınan kapasitenin büyük termik ve hidroelektrik santrallerindeki kayıpları tamamen karşılayamadığı belirtildi. Ukrayna, Şubat 2022’de başlayan geniş çaplı savaşın ardından beşinci kışına enerji üretim açığı ve yeni saldırılara karşı hassas altyapıyla girecek.

Kritik eşik eksi 10 derece

Ukrenergo’nun Telegraf gazetesinin sorularına verdiği yanıta göre hava sıcaklığının uzun süre eksi 10 derece veya altında kalması, elektrik sistemi üzerindeki baskıyı önemli ölçüde artırabilir. Soğuk havanın 6 ila 8 gün devam etmesi hâlinde binaların depoladığı ısıyı kaybetmeye başladığı ve elektrikli ısıtıcı kullanımının yaygınlaştığı belirtiliyor.

Isınma amacıyla kullanılan elektrikli cihazların aynı anda devreye girmesi, tüketimin en yüksek seviyelere ulaşmasına yol açabilir. Üretim kapasitesinin talebi karşılayamaması hâlinde planlı veya acil elektrik kesintileri uygulanabilir.

Büyük santrallerdeki kayıplar telafi edilemedi

Ukrayna genelinde hasar gören enerji tesislerinin onarılması ve dağıtık üretim kapasitesinin artırılması amacıyla çalışmalar yürütülüyor. Mini termik santraller, kojenerasyon üniteleri, gaz türbinleri ve küçük ölçekli elektrik üretim tesisleri farklı bölgelerde devreye alınıyor.

Yerel üretim sistemleri, elektrik şebekesinin büyük santrallere olan bağımlılığını azaltarak saldırılara karşı dayanıklılığa katkı sağlıyor. Ukrenergo, kurulan küçük tesislerin Rus saldırılarında kaybedilen büyük termik ve hidroelektrik santral kapasitesinin tamamını karşılayamadığını vurguladı.

Onarılan tesisler yeni saldırılara karşı savunmasız

Ukrenergo, onarılarak yeniden faaliyete geçirilen enerji tesislerinin Rus füze ve İHA saldırılarına karşı hassasiyetini koruduğunu belirtti. Özellikle balistik füzelerle gerçekleştirilecek saldırıların trafo merkezleri, üretim tesisleri ve elektrik iletim hatlarında ağır hasara yol açabileceği ifade edildi. Yeni bir saldırı dalgası, üretim açığının büyümesine ve belirli bölgelerde uzun süreli elektrik kesintilerinin uygulanmasına neden olabilir.

Saldırı olmasa bile kesinti riski var

Ukrenergo’nun değerlendirmesine göre 2026-2027 kışında enerji sisteminin karşılaşacağı tek risk yeni Rus saldırıları değil. Mevcut üretim kapasitesi, uzun süreli ve şiddetli don dönemlerinde artan talebi karşılamakta yetersiz kalabilir.

Hava sıcaklıklarının mevsim normallerinde seyretmesi hâlinde sistem daha dengeli işletilebilirken eksi 10 derecenin altındaki uzun soğuk dönemler kesinti ihtimalini artıracak. Elektrik ithalatı, sanayi tüketiminin sınırlandırılması ve planlı kesintiler, üretim ile tüketim arasındaki dengeyi korumak için kullanılabilecek önlemler arasında yer alıyor.

Bölgesel kriz ihtimali öne çıkıyor

Ukrayna’nın enerji sisteminde yaşanabilecek sorunların ülkenin her bölgesini aynı ölçüde etkilemesi beklenmiyor. Üretim tesislerine uzak, iletim hatları ağır hasar görmüş veya Rus saldırılarına daha fazla maruz kalan bölgelerde elektrik ve ısınma kesintileri daha uzun sürebilir. Enerji tesislerine yönelik yeni saldırıların yoğunlaşması hâlinde bazı şehir veya bölgelerde elektrik, merkezi ısıtma ve su dağıtım sistemleri aynı anda etkilenebilir.

Ukrayna savaştaki beşinci kışına giriyor

2026-2027 ısıtma sezonu, Ukrayna’nın geniş çaplı Rus saldırılarının başladığı Şubat 2022’den sonraki beşinci kışı olacak. Rusya, savaş boyunca elektrik santralleri, trafo merkezleri, iletim hatları ve doğal gaz altyapısını defalarca hedef aldı.

Saldırılar Ukrayna’nın üretim kapasitesinde büyük kayıplara yol açarken enerji sisteminin sürekli onarım altında çalışmasına neden oldu. Ukrenergo’nun açıklaması kesin bir çöküş öngörüsü taşımıyor. Değerlendirme, uzun süreli don, yüksek tüketim ve yeni saldırıların aynı döneme denk gelmesi hâlinde enerji sisteminin kritik baskıyla karşılaşabileceğine işaret ediyor.