Lübnan ve İran arasında diplomatik gerilim tırmanırken İsrail ilerliyor

Lübnan Genelkurmay Başkanı Rudolf Heykel, Pakistan Kara Kuvvetleri Komutanı Orgeneral Asım Munir'in daveti üzerine resmi temaslarda bulunmak üzere İslamabad'a gitti. Ziyaret, Pakistan'ın ABD-İsrail ile İran arasında devam eden çatışmaların sona erdirilmesine yönelik diplomatik girişimlerini sürdürdüğü bir dönemde gerçekleşti.

Lübnan ordusu tarafından yapılan açıklamada Heykel'in Pakistan'a hareket ettiği doğrulanırken, temasların kapsamı ve programına ilişkin ayrıntı verilmedi.

Lübnan Genelkurmay Başkanı Rudolf Heykel

Heykel'in ziyareti, İsrail'in Lübnan'ın güneyindeki operasyonlarını sürdürdüğü bir döneme denk geldi. Lübnanlı yetkililerin verilerine göre İsrail'in 2 Mart'tan bu yana gerçekleştirdiği saldırılarda 3 bin 593 kişi hayatını kaybetti, 10 bin 990 kişi yaralandı.

Lübnan ordusu ayrıca, İsrail'in güney Lübnan'da bir askeri aracı hedef aldığı saldırıda bir tuğgeneral, bir yüzbaşı ve bir erin öldüğünü açıkladı. Saldırı, taraflar arasında kısa süre önce yürürlüğe giren şartlı ateşkes anlaşmasının ardından meydana geldi.

İsrail Lübnan'ın beşte birini kontrol ediyor

17 Nisan'da yürürlüğe giren ateşkese rağmen İsrail'in güney Lübnan'a yönelik askeri operasyonları da devam ediyor. Lübnan Başbakanı Nevvaf Selam, İsrail'in faaliyetlerini "yakıp yıkma politikası ve toplu cezalandırma" olarak nitelendirirken, saldırılar nedeniyle bir milyondan fazla kişinin yerinden edildiği belirtiliyor.

İsrail ordusu haziran ayı başında Nebatiye çevresine kadar ilerleyerek tarihi Beaufort (Şekif) Kalesi'nin kontrolünü ele geçirdi. Bu gelişme, İsrail'in son 25 yıl içinde Lübnan topraklarında ulaştığı en ileri nokta olarak değerlendiriliyor.

Beufort (Şekif) Kalesi'nin kontrolünün İsrail'e geçmesinin ardından paylaşılan fotoğraflardan biri

Mevcut durumda İsrail güçlerinin yaklaşık 2 bin kilometrekarelik alanı kontrol ettiği ve bunun Lübnan topraklarının yaklaşık beşte birine karşılık geldiği ifade ediliyor. Öte yandan savaşın ilk haftalarında İran'da da 3 milyondan fazla kişinin yerinden edildiği bildirildi.

Beyrut ile Tahran arasında karşılıklı suçlamalar

Pakistan'ın arabuluculuk çabaları sürerken, Lübnan ve İran arasında diplomatik gerilim de yükseldi.

İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, sosyal medya üzerinden yaptığı açıklamada Lübnan Cumhurbaşkanı Joseph Avn'ın son değerlendirmelerine tepki gösterdi.

Arakçi, "Cumhurbaşkanı Avn'ın sözlerine bakılırsa sanki Lübnan'ın beşte birini İran işgal etmiş, nüfusunun dörtte birini yerinden etmiş ve ülkeyi her gün bombalıyor gibi düşünülebilir" ifadelerini kullandı. İranlı bakan ayrıca, "Eğer Lübnan İran için bir pazarlık kartı olsaydı çoktan anlaşmaya varılmış olurdu. Sayın Cumhurbaşkanı, Lübnan'ı gerçek düşmanınız olan İsrail'den kurtarın" dedi.

İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi

Cumhurbaşkanı Joseph Avn ile Başbakan Nevvaf Selam ise bir gün önce yaptıkları açıklamalarda İran'dan, Güney Lübnan'daki gelişmeleri ve ülkenin güvenlik sorunlarını ABD ile yürüttüğü müzakerelerde pazarlık unsuru olarak kullanmamasını istemişti.

Müzakerelerde Lübnan anlaşmazlığı

Tahran yönetimi, Washington ile varılabilecek olası bir anlaşmanın İsrail-Hizbullah cephesindeki çatışmaların sona erdirilmesini de kapsaması gerektiğini savunuyor. ABD ise İran ile yürütülen görüşmelerde Lübnan dosyasının ayrı değerlendirilmesi gerektiği görüşünü benimsiyor.

İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi de tartışmalara dahil olarak Lübnan yönetimine yönelik eleştirel bir paylaşım yaptı. Bekayi, Lübnan lehçesiyle kaleme aldığı mesajında, müttefiklerini terk ederek kendisine baskı uygulayan tarafların yanında yer almanın yanlış olduğunu ima etti.

İran daha önce de Lübnan'daki ateşkes süreci ile İsrail-Hizbullah hattındaki gelişmelerin, Washington ile yürütülen daha kapsamlı müzakerelerin ayrılmaz bir parçası olduğunu vurgulamıştı.

ABD ve İsrail'in 28 Şubat'ta başlattığı saldırılar ile İran'ın buna verdiği karşılık sonrasında bölgesel ölçekte tırmanan çatışmalarda binlerce kişi hayatını kaybederken, taraflar arasında kalıcı bir anlaşmaya yönelik diplomatik temaslar henüz somut sonuç üretmedi.