MUGEM projesinde teslim tarihi netleşti

Türk Deniz Kuvvetleri Teknik Komutanlığı Deniz Teknik Komutanı  (eski Tasarım Proje Ofisi Başkanı) Tuğamiral Doç Dr. Hakan Uçar, İngiltere’nin Farnborough kentinde düzenlenen Birleşik Denizcilik Etkinliği (CNE) 2026 kapsamında Türkiye’nin yerli uçak gemisi projesi MUGEM’e ilişkin kapsamlı bir sunum gerçekleştirdi. Sunumda projenin güncellenmiş teknik özellikleri, tasarım detayları ve takvim bilgileri paylaşılırken, inşaatın sürdüğü ve teslimat hedefinin 2032 olduğu açıklandı.

Proje takvimi ve geliştirme aşamaları

Detayları Naval News tarafından paylaşılan sunuma göre, MUGEM projesi 2023 yılında operasyonel konsept (CONOPS) geliştirme, fizibilite çalışmaları ve alternatif analizleriyle başladı. Bu sürecin ardından proje tanımlama ve konsept tasarım aşaması tamamlandı ve ön tasarım sürecine geçildi.

Ön tasarım aşamasının 2026 civarında detaylı tasarım ve sözleşme tasarımına evrilmesi planlanıyor. Ardından inşa, test ve doğrulama süreçleri tamamlanarak geminin 2032 yılında teslim edilmesi hedefleniyor.

Ortaya konulan takvim, Ağustos 2025’te İstanbul Tersanesi Komutanı Tuğamiral Erdinç Yetkin’in yaptığı açıklamada yer alan 2027–2028 arasında denize indirme ve 2030 sonrası teslim senaryosuna kıyasla güncellenmiş bir plan olarak öne çıkıyor.

Sunumda yer alan gizli olmayan zaman çizelgesi slaytında sürecin aşamaları açık şekilde gösterildi ve projenin olgunlaşma evresine geçtiği vurgulandı.

Güncellenen teknik özellikler

MUGEM’in güncellenen teknik özellikleri kapsamında geminin 285 metre uzunluğa, 72 metre maksimum genişliğe ve 10,1 metre su çekimine sahip olacağı belirtildi. Toplam deplasmanın 60.000 ton seviyesinde olacağı ifade edildi.

Performans verilerinde geminin 26+ knot azami hız, 14 knot seyir hızı ve 14 knot hızda 10.000 deniz mili menzil kapasitesine sahip olacağı aktarıldı. Mürettebat kapasitesi ise maksimum 2.500 personel olarak açıklandı.

Bu rakamın daha önce paylaşılan 800 kişilik mürettebat verisinin üzerinde olduğu, yeni kapasitenin hava kanadı personeli ve gemiye konuşlu diğer unsurları da kapsayan toplam barınma kapasitesini ifade ettiği değerlendirildi.

Hava filosu ve çok alanlı muharip gemi konsepti

Sunumda uçak gemisinin toplam 52 hava aracı kapasitesiyle görev yapacağı belirtildi. Hava kanadının HÜRJET (deniz varyantı), KIZILELMA insansız savaş uçağı, ANKA-3 uçan kanat İHA ve TB-3 insansız hava araçlarından oluşacağı ifade edildi.

Kalkış ve iniş konseptinin 12 derece açıya sahip ski-jump rampası ile desteklenen STOBAR (Short Take-Off But Arrested Recovery) sistemi olacağı aktarıldı.

Uçuş güvertesi tasarımında üç kalkış hattı ve bir iniş şeridi bulunduğu, ayrıca güverte yapısının yerli hava araçlarıyla uyumlu şekilde tasarlandığı belirtildi.

Sunumun öne çıkan başlıklarından biri MUGEM’in “çok alanlı operatör gemi” konsepti oldu. Buna göre platform yalnızca hava unsurlarını değil, insansız su üstü araçları (USV) ve insansız su altı araçlarını (UUV) da konuşlandırıp yönetebilecek kapasitede tasarlandı.

Gemide bu sistemler için özel fırlatma ve geri alma alanları planlandığı, komuta kontrol yapısının ise insanlı ve insansız sistemlerin ağ merkezli yönetimine uygun şekilde geliştirildiği ifade edildi. Geminin “3 alanda operasyon kabiliyeti” (hava, su üstü, su altı) hedeflediği belirtildi. Muharebe yönetim sisteminin yerli ADVENT sistemi olacağı açıklandı.

Mühendislik çalışmaları ve testler

Sunumda gövde formunun optimize edilmesi için çekme tankı testleri yapıldığı, 26 knot hızda pruva dalga etkisinin hem deneysel hem sayısal (CFD) yöntemlerle incelendiği aktarıldı. Amaçların; güverteye su basmasını önlemek, denizcilik performansını artırmak ve ek direnç oluşumunu engellemek olduğu ifade edildi.

Pervane tasarımının Tasarım Proje Ofisi tarafından yerli olarak geliştirildiği, parametrik tasarım sürecinin fiziksel model üretimi ve çekme tankı testleriyle desteklendiği belirtildi. Hedefin yüzde 70 ve üzeri verimliliğe sahip sessiz pervane tasarımı olduğu kaydedildi.

Orta Doğu Teknik Üniversitesi (ODTÜ) ile iş birliği kapsamında hava akımı analizleri ve uçuş zarfı çalışmalarının sürdüğü, rüzgâr tüneli testleriyle sayısal simülasyonların karşılaştırıldığı ifade edildi. Denizcilik performansı analizlerine göre geminin 6. deniz durumuna kadar kısıtlama olmaksızın uçuş operasyonu yapabilecek şekilde tasarlandığı belirtildi.

Sensörler ve muharebe sistemleri

Direk ve üst yapı tasarımında tamamen yerli üretim sensör ve elektronik harp sistemlerinin kullanılacağı ifade edildi. Sistemler arasında çok fonksiyonlu radar ailesi (ÇAFRAD), X-Band, Ku-Band ve Ka-Band uydu haberleşme sistemleri, IFF antenleri, HF antenleri, LPI radar, elektronik destek ve taarruz sistemleri, kızılötesi izleme sistemi, lazer elektronik taarruz sistemi ve elektro-optik yönlendirme sistemleri yer aldı.

Öz savunma kabiliyetinde iki adet 16 hücreli MİDLAS dikey atım sistemi, üç yakın savunma sistemi (Gökdeniz olması muhtemel), dört uzaktan kumandalı silah sistemi (25 mm STOP sistemleri olması muhtemel) ve iki nokta savunma füze sistemi (PDMS) bulunduğu aktarıldı. Tüm muharebe sistemlerinin “Ulusal Muharebe Gücü” konsepti altında yerli kaynaklarla geliştirileceği vurgulandı.

Lojistik ve tıbbi kabiliyetler

MUGEM’in Rol 2 Gelişmiş (R2E) tıbbi tesis kapasitesine sahip olacağı belirtildi. Bu kapsamda iki ameliyathane, iki diş kliniği, bir diş ameliyathanesi, triyaj alanı, yoğun bakım ünitesi, yanık tedavi ünitesi, radyoloji üniteleri, izolasyon odası, 30 yataklı koğuşlar, tıbbi laboratuvar ve eczane yer alacak.

Bu yapı, gemiyi deniz platformu olmasının ötesinde kapsamlı bir sağlık destek merkezi haline getiriyor. Lojistik kapasite kapsamında gemide araç ve ekipman yükleme için kıç ve sancak tarafında rampalar bulunacağı ifade edildi.

İnşaat süreci

Sunumun son bölümünde MUGEM’in inşaatına ilişkin güncel fotoğraflar paylaşıldı. Görsellerde İstanbul Tersanesi Komutanlığı olduğu değerlendirilen alanda çelik blok montaj çalışmalarının sürdüğü ve fiziksel inşa faaliyetlerinin devam ettiği görüldü.

Sunumda ayrıca “İnşaat devam ediyor” ifadesiyle projenin yalnızca tasarım aşamasında olmadığı, aynı zamanda üretim safhasına geçmiş olduğu doğrulandı.