Yunanistan ve İsrail, 3 milyar avroluk Aşil Kalkanı anlaşmasını imzaladı

Yunanistan ile İsrail, Atina'nın hava ve füze savunma mimarisini kapsamlı şekilde yenileyecek yaklaşık 3 milyar avro değerindeki Aşil Kalkanı programı için hükümetler arası anlaşmayı imzaladı. İsrail yapımı Davud Sapanı, BARAK MX ve SPYDER hava savunma sistemlerinin yanı sıra çok rollü radarlar ve yeni bir ulusal komuta-kontrol sisteminin tedarikini kapsayan anlaşmanın uygulanmasına hemen başlanacak.

İsrail Savunma Bakanlığı, Aşil Kalkanı'nı iki ülke arasındaki bugüne kadarki en büyük savunma ihracatı anlaşması ve İsrail tarihindeki en büyük savunma anlaşmalarından biri olarak nitelendirdi. Program tamamlandığında Yunanistan, farklı menzil ve irtifalardaki tehditlere karşı birbirine bağlı İsrail sistemlerinden oluşan ülke çapında çok katmanlı bir hava savunma ağına sahip olacak.

3 milyar avroluk anlaşma Tel Aviv'de imzalandı

Aşil Kalkanı'na ilişkin hükümetler arası anlaşma 31 Ağustos'ta Tel Aviv'deki İsrail Savunma Bakanlığı merkezinde düzenlenen törenle imzalandı. Anlaşmaya İsrail adına Savunma Bakanlığı Genel Müdürü Tümgeneral (E.) Amir Baram, Yunanistan adına ise Savunma Yatırımları ve Silahlanma Genel Müdürü Tümgeneral Ioannis Bouras imza attı.

İsrail Savunma Bakanlığı Genel Müdürü Tümgeneral (E.) Amir Baram, Yunanistan Savunma Yatırımları ve Silahlanma Genel Müdürü Tümgeneral Ioannis Bouras

Törende İsrail Savunma Bakanlığı Uluslararası Savunma İşbirliği Direktörlüğü SIBAT Başkanı Yair Kulas, Savunma Araştırma ve Geliştirme Direktörlüğü Başkanı Daniel Gold, İsrail Füze Savunma Teşkilatı Başkanı Moshe Patel, Rafael İcra Kurulu Başkanı Yoav Tourgeman ve IAI İcra Kurulu Başkanı Guy Barlev de yer aldı.

Yunanistan Savunma Bakanlığı, imzalanan anlaşmanın programın uygulanmasına derhal başlanmasını öngördüğünü açıkladı.

Aşil Kalkanı hangi sistemlerden oluşacak?

Aşil Kalkanı, farklı irtifa ve menzillerdeki hava tehditlerini karşılamak üzere birden fazla hava savunma sisteminin aynı ağ içerisinde çalışmasını sağlayacak. 

• Programın uzun menzilli ve balistik füze savunma kapasitesinin önemli bölümünü Rafael'in geliştirdiği Davud Sapanı oluşturacak.
• Orta ve uzun menzilli hava savunma katmanlarından bir diğerini Israel Aerospace Industries tarafından geliştirilen BARAK MX sağlayacak.
• Rafael üretimi SPYDER ise uçak, helikopter, seyir füzesi ve insansız hava araçları gibi hedeflere karşı sistemin diğer hava savunma katmanlarından birini oluşturacak.
• Ağın hava gözetleme kapasitesi, IAI'ın ELTA Systems iştiraki tarafından geliştirilen MMR çok görevli radarlarla desteklenecek.

Böylece farklı radar ve önleyicilerin aynı mimaride kullanıldığı bütünleşik bir savunma ağı oluşturulacak.

Yunanistan, Davud Sapanı adlı sistemin ikinci yabancı müşterisi olacak

Anlaşmanın en dikkat çekici unsurlarından biri Davud Sapanı sisteminin Yunanistan'a satılması oldu. Rafael ve ABD'li RTX tarafından ortak geliştirilen sistem, İsrail'in çok katmanlı hava savunma mimarisinin önemli bileşenlerinden biri olarak kullanılıyor.

Reuters'a göre Yunanistan, Finlandiya'nın ardından Davud Sapanı sisteminin ikinci uluslararası müşterisi olacak. Sistem özellikle balistik füzeler, seyir füzeleri ve diğer gelişmiş hava tehditlerinin önlenmesi amacıyla geliştirildi.

Davud Sapanı (David's Sling), İsrail merkezli savunma şirketi Rafael Advanced Defense Systems ile ABD'li Raytheon tarafından ortaklaşa geliştirilen, orta ve uzun menzilli bir hava ve füze savunma sistemidir. İsrail'in çok katmanlı hava savunma mimarisinin ikinci aşamasını oluşturur. Adını, Kitâb-ı Mukaddes'teki Hz. Davud'un dev savaşçı Calut'u (Goliath) sapan taşıyla öldürdüğü hikayeden alır.

Davud Sapanı, 2026'da İsrail ile İran arasındaki savaş sırasında İran tarafından fırlatılan füzelerin önlenmesinde de kullanıldı. Sistemin Yunanistan envanterine girmesiyle Atina'nın özellikle balistik füzelere karşı mevcut savunma kapasitesinin önemli ölçüde geliştirilmesi hedefleniyor.

Rafael yeni ulusal komuta-kontrol sistemi geliştirecek

Aşil Kalkanı yalnızca yeni füze ve radarların satın alınmasından oluşmayacak. Program kapsamında Yunanistan'ın hava savunma unsurlarını birbirine bağlayacak yeni bir ulusal komuta-kontrol sistemi de kurulacak.

Rafael liderliğinde geliştirilecek sistem; radarlar, sensörler, hava savunma bataryaları ve önleyici füzelerden gelen bilgilerin tek bir ağ içerisinde işlenmesini sağlayacak. Böylece tespit edilen bir tehdide karşı hangi radarın kullanılacağı ve hangi hava savunma sisteminin angajman gerçekleştireceği ortak komuta-kontrol mimarisi üzerinden yönetilebilecek.

srail'in MMR (Multi-Mission Radar / Çok Rollü Radar) sistemi, Israel Aerospace Industries (IAI) iştiraki olan ELTA Systems tarafından geliştirilen, EL/M-2084 model koduna sahip gelişmiş bir 3D AESA (Aktif Elektronik Taramalı Dizi) radar ailesidir.

İsrail Savunma Bakanlığı, Aşil Kalkanı'nın İsrail'in başka bir ülkeye balistik füzelerden savaş uçaklarına ve insansız hava araçlarına kadar geniş tehdit yelpazesine karşı tam ve bütünleşik bir savunma mimarisi sağlayacağı ilk proje olduğunu açıkladı.

26 milyon avroluk Drone Dome anlaşması da imzalandı

Ana Aşil Kalkanı anlaşmasının yanında Yunanistan'ın İHA savunma kapasitesini artıracak ayrı bir anlaşmaya da imza atıldı. Yaklaşık 26 milyon avro değerindeki ek anlaşma kapsamında Rafael tarafından geliştirilen Drone Dome sistemleri de Yunanistan'a teslim edilecek.

Drone Dome, İsrail merkezli savunma sanayi şirketi Rafael Advanced Defense Systems tarafından geliştirilmiş, mikro ve mini insansız hava araçlarına (İHA/Drone) karşı kullanılan mobil ve modüler bir anti-drone (C-UAS) savunma sistemidir. Daha büyük füzeleri hedef alan Demir Kubbe (Iron Dome) veya MMR radarlarından farklı olarak Drone Dome, şehir içleri, askeri üsler, havalimanları ve sınır hatları gibi kritik bölgeleri küçük İHA tehditlerine karşı 360 derece korumak amacıyla tasarlanmıştır.

Drone Dome, küçük ve orta büyüklükteki insansız hava araçlarının tespit, takip ve etkisiz hale getirilmesi amacıyla geliştirildi. Yunanistan'ın bu sistemleri özellikle stratejik tesislerin İHA saldırılarına karşı korunmasında kullanması planlanıyor. Böylece Aşil Kalkanı'nın balistik füze, uçak ve seyir füzelerine karşı oluşturacağı katmanlara, küçük insansız hava araçlarına yönelik özel bir savunma kapasitesi de eklenecek.

Yunan savunma sanayisine teknoloji transferi yapılacak

Anlaşma yalnızca İsrail'den hazır sistemlerin satın alınmasını kapsamıyor. İsrail Savunma Bakanlığı, Aşil Kalkanı çerçevesinde Yunan savunma sanayisiyle endüstriyel iş birliğinin genişletileceğini açıkladı. Program kapsamında Yunan şirketlerine bilgi ve teknoloji transferi yapılması planlanıyor.

İsrail tarafı, yerel savunma sanayisinin projeye dahil edilmesiyle Yunanistan'daki bakım, destek ve belirli üretim kabiliyetlerinin geliştirilmesini hedefliyor. Bununla birlikte teknoloji transferinin hangi sistemleri ve teknolojileri kapsayacağına ilişkin ayrıntılı bir liste henüz kamuoyuna açıklanmadı.

İsrail-Yunanistan tarihindeki en büyük savunma anlaşması

İsrail Savunma Bakanlığı, yaklaşık 3 milyar avroluk anlaşmanın İsrail ile Yunanistan arasındaki bugüne kadarki en büyük savunma ihracatı anlaşması olduğunu bildirdi. Anlaşma aynı zamanda İsrail'in bugüne kadar gerçekleştirdiği en büyük savunma ihracatı anlaşmalarından biri olarak kayıtlara geçti.

İki ülke için en büyük savunma anlaşmasını imzalayan karar verici ve icra kurulu başkanları.

İsrail Savunma Bakanlığı Genel Müdürü Amir Baram, anlaşmanın İsrail sistemlerinin teknolojik kapasitesini ve savaş ortamında elde edilen operasyonel tecrübeyi yansıttığını belirtti. Yunanistan ise Aşil Kalkanı'nı ülkenin son yıllardaki kapsamlı askeri modernizasyon programının temel projelerinden biri olarak görüyor.

Yunanistan 2036'ya kadar savunmaya 28 milyar avro harcayacak

Aşil Kalkanı, Atina'nın önümüzdeki on yılı kapsayan daha geniş kapsamlı askeri modernizasyon programının parçası. Yunanistan, 2036'ya kadar savunma modernizasyonuna yaklaşık 28 milyar avro harcamayı planlıyor. Bu kapsamda Aşil Kalkanı'nın yanı sıra ABD'den 40'a kadar F-35A savaş uçağının tedarik edilmesi ve Fransa ile İtalya'dan yeni fırkateynlerin alınması planlanıyor.

Yunanistan, NATO ve Avrupa Birliği genelinde en çok harcama yapan ülkelerin başında yer almaktadır.

Yunanistan'ın savunma harcamaları halihazırda gayrisafi yurt içi hasılasının yaklaşık yüzde 3,5'ine ulaşıyor ve ülke NATO içerisinde milli gelirine oranla en yüksek savunma harcaması yapan üyeler arasında bulunuyor.

Aşil Kalkanı'nın devreye girmesiyle Atina, mevcut hava savunma sistemlerini yeni İsrail yapımı platformlarla destekleyerek balistik füze, savaş uçağı, seyir füzesi ve İHA tehditlerine karşı daha bütünleşik bir savunma ağı oluşturmayı hedefliyor.