Fransa "Super Rafale" savaş uçağı için tarih verdi

Fransa, Almanya ve İspanya'nın ortak yeni nesil savaş uçağı geliştirme hedefiyle başlattığı SCAF/FCAS programının savaş uçağı ayağının çökmesinin ardından Rafale'ın geleceğine yönelik çalışmalarını hızlandırıyor. Dassault Aviation İcra Kurulu Başkanı Éric Trappier, “Super Rafale” olarak nitelendirilen Rafale F5'in 2033-2035 döneminde hazır hale gelmesinin hedeflendiğini açıkladı.

F5, mevcut Rafale'dan tamamen bağımsız yeni bir savaş uçağı olmayacak. Program, Rafale'ın sensör, silah, elektronik harp, bağlantılı harekât ve insanlı-insansız takım kabiliyetlerini önemli ölçüde geliştirecek yeni standardını oluşturacak. F5'in en önemli unsurlarından biri ise Dassault tarafından geliştirilecek yeni nesil gizli muharip insansız hava aracı olacak.

Dassault: 2033-2035 dönemine hazır olacağız

Dassault Aviation İcra Kurulu Başkanı Éric Trappier, Paris'te düzenlenen Rencontres des Entrepreneurs de France etkinliğinde BFM Business'a yaptığı açıklamada Rafale F5 programının takvimine ilişkin yeni bilgiler verdi. Trappier, şirketin halihazırda “Super Rafale” olarak adlandırdığı Rafale F5 üzerinde çalıştığını belirterek projenin Fransız Silahlı Kuvvetlerinin talebi doğrultusunda geliştirildiğini söyledi.

Dassault Aviation İcra Kurulu Başkanı Éric Trappier

Trappier, yeni standardın hazır hale gelmesi için 2033-2035 dönemini işaret etti. Böylece Rafale'ın gelecek nesil standardının hizmete girişine ilişkin şimdiye kadarki en net takvimlerden biri ortaya konuldu.

Rafale F5 tamamen yeni bir savaş uçağı olmayacak

Bazı haberlerde Rafale F5, mevcut Rafale'ın yerini alacak yeni bir savaş uçağı olarak nitelendirilse de Dassault'nun resmi açıklamaları farklı bir tablo ortaya koyuyor. F5, Rafale ailesinin yeni ve kapsamlı biçimde geliştirilmiş standardı olacak.

Rafale programı başından itibaren uçağın yeni tehditlere ve teknolojilere uyarlanmasını sağlayacak ardışık standartlar üzerine kuruldu. F3R'nin ardından F4 standardına geçen uçak, önümüzdeki dönemde F5 seviyesine taşınacak. Dassault, Rafale F5'in geliştirilmesine yönelik ön çalışmaların halihazırda başladığını belirtiyor. 

Şirket ayrıca F5 ve sonraki geliştirmelerin Rafale'ın 2060 sonrasında da operasyonel etkinliğini korumasını sağlayacağını öngörüyor.

Rafale F5'in yanında gizli muharip İHA görev yapacak

F5 standardındaki en önemli değişikliklerden biri Rafale'ın yeni bir insansız muharip hava sistemiyle birlikte çalışabilmesi olacak. Fransa, Ekim 2024'te gelecekte Rafale F5'i tamamlayacak yeni bir muharip İHA'nın geliştirme çalışmalarını başlatmıştı.

Dassault tarafından geliştirilecek platform, şirketin daha önce Avrupa ülkeleriyle birlikte yürüttüğü nEUROn programından elde edilen teknolojik birikimden yararlanacak. Yeni İHA'nın düşük radar görünürlüğüne sahip olması, dahili silah istasyonları taşıması, gelişmiş otonom sistemlerden yararlanması ve Rafale ile bağlantılı şekilde görev yapabilmesi planlanıyor.

Rafale F5 pilotu, düşük görünürlüklü insansız platformun sağladığı imkanları da kullanabilecek.

Dassault, sistemi insanın karar döngüsünde kaldığı kontrollü otonomi anlayışıyla geliştirecek. Böylece gelecekte bir Rafale F5 pilotu yalnızca kendi uçağındaki sensör ve silahları değil, kendisine eşlik eden düşük görünürlüklü insansız platformun sağladığı imkanları da kullanabilecek.

Yeni nesil nükleer füze taşıyacak

Rafale F5'in Fransa'nın nükleer caydırıcılığındaki rolü de güçlendirilecek. Dassault'nun resmi açıklamasına göre F5 standardı, Fransa'nın gelecekte kullanacağı dördüncü nesil havadan fırlatılan nükleer füze sistemiyle uyumlu olacak. Bu durum Rafale F5'i yalnızca klasik hava-hava ve hava-yer görevleri açısından değil, Fransa'nın stratejik nükleer caydırıcılığının hava ayağı açısından da kritik bir platform haline getiriyor. F5 ayrıca gelişmiş bağlantılı harekât, yeni silah sistemleri ve daha gelişmiş sensörlerle donatılacak.

SCAF savaş uçağı projesi haziranda çöktü

Rafale F5'in Fransa açısından öneminin artmasındaki en önemli gelişmelerden biri, SCAF/FCAS programının savaş uçağı ayağının Haziran 2026'da çökmesi oldu. Fransa ve Almanya, 2017'de geleceğin hava muharebe sistemini geliştirmek amacıyla SCAF programını başlatmış, İspanya ise 2019'da projeye katılmıştı.

Programın merkezinde Rafale ve Eurofighter'ın uzun vadede yerini alması planlanan altıncı nesil New Generation Fighter bulunuyordu. Ancak Dassault Aviation ile Airbus arasında yıllardır devam eden liderlik, iş paylaşımı ve fikri mülkiyet anlaşmazlıkları çözülemedi.

FCAS, liderlik, iş paylaşımı ve fikri mülkiyet anlaşmazlıkları yüzünden tarihe karıştı.

Haziran 2026'da Almanya Başbakanı Friedrich Merz ile Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, şirketlerin ortak savaş uçağı konusunda anlaşmaya varamadığını kabul ederek ortak savaş uçağının geliştirilmesine devam edilmemesi konusunda uzlaştı.

SCAF'ın savaş uçağı ayağının sona ermesine rağmen “combat cloud” olarak adlandırılan dijital savaş ağı gibi programın bazı unsurlarında Avrupa iş birliğinin sürdürülmesi gündemde bulunuyor.

Dassault savaş uçağını tek başına geliştirebileceğini vurguluyor

SCAF sürecindeki temel tartışmalardan biri, yeni savaş uçağının geliştirilmesinde şirketler arasındaki sorumluluk paylaşımıydı. Dassault, özellikle savaş uçağının tasarımı ve sistem entegrasyonunda liderlik rolünün kendisinde olması gerektiğini savunurken Airbus daha dengeli bir iş paylaşımı talep ediyordu.

Dassault Rafale savaş uçaklarının ana montaj hattı fabrikası, Fransa'nın Bordeaux şehri yakınlarındaki Mérignac kasabasında bulunmaktadır.

Trappier, Rafale F5'e ilişkin son açıklamasında Dassault'nun yabancı ülkelerle ortak geliştirme modeline ihtiyaç duymadan savaş uçağı geliştirebilecek kapasiteye sahip olduğunu bir kez daha vurguladı. Bununla birlikte şirket uluslararası iş birliklerine tamamen kapıyı kapatmıyor.

Dassault'nun yaklaşımında uçağın temel tasarımı ve kritik teknolojileri üzerindeki Fransız kontrolünün korunması, buna karşılık belirli alanlarda yabancı ülkeler veya şirketlerle iş birliği yapılabilmesi öne çıkıyor.

F5, Rafale'ın ihracat başarısını devam ettirebilir

Rafale F5 aynı zamanda Fransa'nın savaş uçağı ihracatındaki mevcut konumunu koruması açısından önem taşıyor. Rafale son yıllarda Hindistan, Mısır, Katar, Yunanistan, Hırvatistan, Birleşik Arap Emirlikleri, Endonezya ve Sırbistan gibi ülkelerden sipariş aldı.

Fransız Hava ve Uzay Kuvvetleri envanterinden Hırvatistan'a devredilen ilk Rafale savaş uçağı.

Dassault'nun geliştirme yaklaşımı, mevcut Rafale kullanıcılarının ilerleyen yıllarda daha gelişmiş standartlara geçebilmesine de imkan sağlıyor. F5'in 2030'ların ortasında hazır hale gelmesi, Rafale ailesinin altıncı nesil savaş uçaklarının hizmete girmeye başladığı dönemde de uluslararası pazarda rekabet etmeye devam etmesini sağlayabilir.

Fransa'nın yeni nesil savaş uçağı stratejisi yeniden şekilleniyor

SCAF'ın ortak savaş uçağı ayağının çökmesi ve Rafale F5'in hız kazanması, Fransa'nın gelecekteki hava gücü stratejisinde önemli bir değişime işaret ediyor. Ancak F5'i doğrudan SCAF kapsamında planlanan altıncı nesil savaş uçağının bire bir alternatifi olarak değerlendirmek doğru değil.

SCAF'ın New Generation Fighter platformunun çok daha ileri bir dönemde Rafale'ın tamamen yerini alması planlanırken F5, mevcut Rafale tasarımını kapsamlı biçimde geliştirerek uçağın operasyonel ömrünü uzatmayı amaçlıyor. Bu nedenle Fransa'nın önündeki temel soru, Rafale F5 ve ona eşlik edecek gizli muharip İHA'nın ardından tamamen yeni nesil insanlı savaş uçağı ihtiyacını nasıl karşılayacağı olacak.

Kısa ve orta vadede ise Paris'in tercihi netleşmiş durumda: Rafale'ın yeni silahlar, gelişmiş sensörler ve insanlı-insansız takım kabiliyetiyle güçlendirilerek 2030'ların ortasından itibaren Fransız hava gücünün merkezinde tutulması.