Trump, İran’a yönelik planlanan saldırıları anlaşma umuduyla durdurdu

ABD Başkanı Donald Trump, İran’la olası bir anlaşmanın ana hatları üzerinde uzlaşıldığını öne sürerek bu ülkeye yönelik planlanan yeni saldırıları durdurduğunu açıkladı. Trump, kararın hızlı biçimde nihai bir anlaşmaya varılması şartına bağlı olduğunu bildirdi.

Truth Social hesabından açıklama yapan Trump, İran ile bu ülkeyle görüşen bazı Orta Doğu devletlerinin Washington’dan saldırı düzenlememesini talep ettiğini belirtti. ABD Başkanı, tarafların üzerinde çalıştığı çerçevenin Hürmüz Boğazı’nın “derhâl, tamamen ve bütünüyle açılması” ile İran’ın nükleer tehdidinin sona ermesini kapsayacağını savundu.

Trump, “Dünyanın gelecekteki yararı ve başarılı, müreffeh bir İran’ın varlığını sürdürmesi için, hızlı bir şekilde anlaşma yapabilmemiz şartıyla saldırıyı iptal etmeyi kabul ettim.” ifadelerini kullandı.

İran’dan anlaşma çerçevesine ilişkin teyit gelmedi

Trump, İsrail’in de anlaşmaya ulaşılması yönündeki taahhüdüne katıldığını ileri sürdü. Ancak Reuters’ın aktardığına göre İsrail yönetimi konuya ilişkin hemen bir açıklama yapmadı. İran da Trump’ın duyurduğu anlaşma çerçevesini ve Washington’dan saldırıları durdurmasını istediği yönündeki ifadeleri henüz resmen doğrulamadı.

İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, Trump’ın açıklamasından önce Türk, Pakistanlı ve Suudi yetkililerle yaptığı telefon görüşmelerinde ABD’yi yeni bir askerî harekâta karşı uyarmıştı. Arakçi, İran’a yönelik saldırılara “kararlı” ve “orantılı” karşılık verileceğini söylemişti.

Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Selman’ın da Trump ile telefon görüşmesi gerçekleştirdiği doğrulandı. Reuters’a konuşan Beyaz Saray yetkilisi görüşmenin ayrıntılarını açıklamazken, CBS News görüşmede Suudi Veliaht Prensi’nin İran’a yönelik yeni saldırıların doğurabileceği sonuçlar konusunda Trump’ı uyardığını bildirdi.

Hürmüz Boğazı anlaşmanın merkezinde

Hürmüz Boğazı’ndaki güvenlik ve gemi trafiğinin yeniden sağlanması, müzakerelerin başlıca konularından birini oluşturuyor. Çatışmalar ve gemilere yönelik saldırı riski, küresel enerji taşımacılığı açısından kritik öneme sahip boğazdan yapılan geçişleri önemli ölçüde azaltırken petrol fiyatları üzerinde de baskı oluşturdu.

Trump’ın açıklaması saldırıların tamamen ve koşulsuz biçimde sona erdiği anlamına gelmiyor. ABD Başkanı, kararını kısa sürede anlaşmaya ulaşılması şartına bağladı. Tarafların hangi teknik ve siyasi koşullar üzerinde uzlaştığı, İran’ın nükleer programına ilişkin olası düzenlemeler ve Hürmüz Boğazı’nın açılması için belirlenen takvim ise henüz kamuoyuna açıklanmadı.

Daha önce varılan ateşkes ve mutabakat girişimlerinin karşılıklı suçlamalar ve yeni saldırılar nedeniyle bozulmuş olması, mevcut diplomatik sürecin geleceğine ilişkin belirsizliğin devam etmesine yol açıyor.