Trump, Erdoğan ve KİK liderleriyle İran savaşını görüştü

ABD Başkanı Donald Trump, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ve Körfez İşbirliği Konseyi (KİK) ülkelerinin liderleriyle New York'ta İran gündemli toplantıda bir araya geldi. Yaklaşık yedi aydır devam eden savaşın sona erdirilmesi ve Tahran'la yürütülen görüşmeler toplantının ana başlıkları arasında yer aldı.

Birleşmiş Milletler 81. Genel Kurulu kapsamında düzenlenen toplantıya Türkiye'nin yanı sıra Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri, Katar, Bahreyn, Kuveyt ve Umman'dan temsilciler katıldı. Mısır, Suriye, Irak ve Lübnan'dan lider veya dışişleri bakanlarının da toplantıda yer aldığı bildirildi.

Trump İran'la anlaşma için ara seçimleri işaret etti

Trump, ABD'li yetkililer ile İranlı temsilciler arasında gerçekleştirilen görüşmelerin "çok verimli" geçtiğini belirterek tarafların anlaşmaya varması yönünde önemli bir ivme bulunduğunu söyledi. ABD ile İran arasındaki doğrudan temas, yaklaşık yedi aydır devam eden savaşın sona erdirilmesine yönelik diplomatik girişimlerin yeniden hız kazandığı bir dönemde gerçekleşti.

İran krizinin ne zaman sona erebileceğine ilişkin değerlendirmede bulunan Trump, 3 Kasım'da yapılacak ABD Kongresi ara seçimlerinin hemen sonrasını işaret etti. Trump, anlaşmanın seçimlerden önce de gerçekleşebileceğini ancak sürecin nasıl ilerleyeceğinin kesin olmadığını ifade etti. Reuters da Trump'ın İran'la anlaşma ihtimalini ara seçimler sonrasıyla ilişkilendirdiğini bildirdi.

Trump bununla birlikte Tahran'a yönelik sert söylemini sürdürerek anlaşma sağlanamaması durumunda İran'a karşı askeri baskının devam edebileceği mesajını verdi. ABD Başkanı, aynı gün BM Genel Kurulundaki konuşmasında da İran'la anlaşma sağlanamaması halinde ağır askeri sonuçlar doğabileceği yönünde tehditte bulundu.

Hürmüz Boğazı da gündemde

Toplantıda İran savaşının enerji güvenliği üzerindeki etkileri de ele alındı. Trump, krizin başlamasından bu yana Hürmüz Boğazı üzerinden yaklaşık 1 milyar varil petrolün geçişinin sağlandığını ileri sürerken ABD'nin bölgedeki deniz trafiği üzerindeki askeri rolüne dikkat çekti.

Hürmüz Boğazı, savaşın başlamasının ardından İran ile ABD arasındaki anlaşmazlığın temel başlıklarından biri haline geldi. İran yönetimi, ABD'nin askeri baskıyı azaltması ve İran limanlarına yönelik ablukayı kaldırması halinde boğazı yeniden açmaya hazır olduğunu bildirdi.

Trump ayrıca Hindistan-Orta Doğu-Avrupa Ekonomik Koridoru ile bölgedeki enerji nakil hatlarına desteğin sürdüğünü belirterek Orta Doğu'daki mevcut krizlerin aşılması için bölge ülkeleriyle çalışacaklarını söyledi.

Trump'tan Erdoğan'a dikkat çeken sözler

Trump, toplantının basına açık bölümünde geçen yıl yine BM Genel Kurulu kapsamında bölge liderleriyle Gazze konusunda gerçekleştirdiği görüşmeyi hatırlatırken Cumhurbaşkanı Erdoğan'a da değindi.

Erdoğan'ı uzun süredir tanıdığı bir lider olarak nitelendiren Trump, Cumhurbaşkanı Erdoğan için "çok iyi bir dostum" ve "çetin bir adam" ifadelerini kullandı. Trump, geçen yılki görüşmelerde masada bulunan ülkelerin Gazze'deki savaşın sona erdirilmesine yönelik süreçte önemli rol oynadığını ve aynı ülkelerin Gazze'nin yeniden inşasına katkı sağlamaya hazır olduklarını ifade etti.

İran savaşı ise bu yılki New York temaslarının başlıca güvenlik gündemlerinden biri haline geldi. Körfez ülkeleri savaşın sona erdirilmesi ve yeni bir askeri tırmanmanın önlenmesini isterken Türkiye de daha önce ABD ile İran arasındaki diyaloğun sürdürülmesi gerektiğini açıklamıştı. Erdoğan, ağustos ayında Trump ile yaptığı telefon görüşmesinde Türkiye'nin barış çabalarına destek vermeyi sürdüreceğini belirtmişti.