Hong Kong'a yönlendirilen F-35 parçaları için inceleme başlatıldı

Avustralya'dan ABD'ye gönderilen kullanılamaz durumdaki F-35 savaş uçağı parçalarının yanlışlıkla Hong Kong'a yönlendirilmesi güvenlik incelemesine konu oldu. Avustralya, ABD ve F-35'in ana yüklenicisi Lockheed Martin olayın nasıl gerçekleştiğini araştırırken parçaların geri alınması için de çalışma yürütülüyor.

Avustralya Başbakan Yardımcısı ve Savunma Bakanı Richard Marles, 22 Eylül'de Adelaide'de yaptığı açıklamada Canberra'nın olaydan haberdar edildiğini ve Avustralya tarafındaki sürecin ayrıntılı şekilde incelendiğini söyledi. Marles, mevcut değerlendirmelere göre sevkiyatta teknolojik açıdan hassas ekipman veya parçaların bulunmadığının düşünüldüğünü belirtti.

Marles, soruşturmanın ABD ve Lockheed Martin ile koordineli yürütüldüğünü, konunun nihai olarak Washington ve şirket tarafından ele alınacağını ifade etti.

F-35 parçaları Hong Kong'a nasıl gitti?

Politico'nun konuya yakın kaynaklara dayandırdığı haberine göre sevkiyat, Avustralya'dan ayrıldıktan sonra ABD'ye ulaşması gerekirken Hong Kong'a yönlendirildi. Parçaların Lockheed Martin adına çalışan üçüncü bir şirket aracılığıyla taşındığı bildirildi. Sevkiyatın neden ve nasıl yanlış rotaya girdiği henüz açıklanmadı.

Haberde, sevkiyatta F-35'in radar izini azaltmaya yönelik özellikler taşıdığı belirtilen bir kokpit kanopisinin da bulunduğu öne sürüldü. Ancak sevkiyattaki parçaların niteliğine ilişkin ayrıntılı resmî envanter kamuoyuyla paylaşılmadı. Bu nedenle söz konusu kanopinin özellikleri ve güvenlik açısından taşıdığı önem hakkındaki bilgiler soruşturma tamamlanana kadar kesinleşmiş değil.

Olay, parçaların Hong Kong'da bulunduğu süre içerisinde F-35 teknolojisinin Çin tarafından incelenmiş olabileceğine yönelik endişelere yol açtı. Avustralya makamları ise şu aşamada hassas teknolojinin kaybedildiğine ilişkin bir tespit açıklamadı.

Pentagon ve Lockheed Martin incelemeye katıldı

Pentagon'a bağlı F-35 Ortak Program Ofisi (JPO), kullanılamaz durumdaki F-35 bileşenlerini taşıyan sevkiyatta yaşanan sorundan haberdar olduğunu bildirdi. Program yetkilileri parçaların geri alınması, olayın araştırılması ve benzer durumların tekrarlanmaması için ABD makamları ve sektör ortaklarıyla çalışma yürütüyor.

Lockheed Martin ise güvenlik gerekçesiyle belirli sevkiyatların durumu veya şirketin taşıma prosedürleri hakkında ayrıntılı açıklama yapmadı. Şirket, F-35 programının bütünlüğünü ve program ortaklarının güvenliğini korumak amacıyla sevkiyatların güvenlik prosedürleri kapsamında gerçekleştirildiğini belirtti.

ABD Kongresinde de olayla ilgili inceleme yürütülüyor. ABD Temsilciler Meclisi Silahlı Kuvvetler Komitesinin sevkiyat konusunda birden fazla brifing aldığı ve denetim çalışmalarını sürdürdüğü bildirildi.

Avustralya'nın 72 adet F-35A'sı bulunuyor

Avustralya, F-35 programının uluslararası ortaklarından biri ve 72 adet F-35A'dan oluşan bir filo işletiyor. Ülke aynı zamanda program kapsamında ortak yedek parça havuzunu kullanan ülkeler arasında bulunuyor.

Newcastle'ın kuzeyindeki RAAF Williamtown Üssü, F-35 programının bölgesel bakım ve destek altyapısında da rol oynuyor. Ancak Hong Kong'a yönlendirilen parçaların Williamtown'daki F-35 bakım ve destek merkezinden gönderilip gönderilmediği henüz açıklığa kavuşmadı.

Soruşturmanın odağında sevkiyatın hangi aşamada Hong Kong'a yönlendirildiğinin belirlenmesi, parçaların geri alınması ve F-35 tedarik zincirinde benzer bir olayın tekrar yaşanmasını önleyecek tedbirlerin oluşturulması bulunuyor.