Somali, Türkiye’den T-129 ATAK Taarruz Helikopterleri teslim aldı

Somali’nin savunma kapasitesini kökten değiştirecek önemli bir teslimat gerçekleşti. Türkiye, Somali hükümetine üç adet T-129 ATAK taarruz helikopteri ve Somali Donanması’na iki adet genel maksat helikopteri teslim etti.

İki ülke arasında atılan bu adım, Şubat 2024’te imzalanan on yıllık savunma iş birliği anlaşmasının somut bir sonucu olarak gerçekleşti. Anlaşma, Somali’nin deniz güvenliğini sağlamak ve ülkeye modern bir deniz gücü kazandırmak gibi hedefleri de içeriyor.

Teslimat öncesinde Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile Somali Cumhurbaşkanı Hassan Şeyh Mahmud’un yaptığı telefon görüşmesinde, Erdoğan Somali’nin terörle mücadelesine olan desteğini yineledi. Özellikle El-Kaide bağlantılı El-Şebab örgütüne karşı yürütülen operasyonlarda bu helikopterlerin kritik bir güç çarpanı olacağı değerlendiriliyor.

T-129 ATAK’ın teknik ve operasyonel gücü

Türk Havacılık ve Uzay Sanayii (TUSAŞ) tarafından geliştirilen T-129 ATAK, çift motorlu, yüksek manevra kabiliyetine sahip çok amaçlı bir taarruz helikopteridir.

Kaska monteli hedefleme sistemi, GPS destekli navigasyon, gece-gündüz ve her hava koşulunda görev yapabilme gibi gelişmiş aviyonik donanımlara sahiptir. Zorlu arazi koşullarında karşı isyan operasyonları için tasarlanan bu platform, hassas vuruş yeteneği sayesinde hedeflere yüksek doğrulukla angaje olabiliyor.

Somali’nin dağlık ve ulaşılması güç bölgelerinde, kara birliklerinin manevra kısıtlarını aşarak etkili hava desteği sağlaması bekleniyor.

Eğitim ve operasyonel hazırlık süreci

Teslimat öncesinde Somali pilotları Türkiye’de uzun soluklu bir eğitim programından geçti. Eğitim sürecinde yalnızca uçuş teknikleri değil, ATAK’ın silah sistemleri, bakım prosedürleri ve taktik kullanım senaryoları da öğretildi. Böylece helikopterlerin Somali’ye ulaştığı andan itibaren aktif görev alabilmesi amaçlandı.

Eğitim, Türkiye’nin Somali’ye sadece savunma ekipmanı sağlamakla kalmadığını, aynı zamanda sürdürülebilir bir operasyonel kapasite inşa etmeye çalıştığını gösteriyor.

Somali’nin modern hava gücü yapılanması

Somali ordusu son yıllarda Türkiye’den aldığı teknolojik destekle hava gücünü yeniden yapılandırıyor. Daha önce tedarik edilen Bayraktar TB2 SİHA ve Akıncı TİHA sistemleri, keşif, gözetleme ve hassas taarruz görevlerinde önemli bir rol üstlenmişti.

Bayraktar TB2, orta irtifa ve uzun süre havada kalma kabiliyetiyle sürekli gözetim sağlarken; Akıncı TİHA, yüksek irtifa ve gelişmiş sensörleri sayesinde gece-gündüz kesintisiz operasyon imkânı sunuyor. T-129 ATAK helikopterleri, bu insansız hava araçlarıyla koordineli çalışarak hem keşif hem de vurucu güç kapasitesini artıracak.

Askeri varlığın genişlemesi

Türkiye, 2025 yılı Nisan ayında Somali’deki asker sayısını 500’ün üzerine çıkararak askeri varlığını güçlendirdi. Mogadişu’da bulunan Turksom Askeri Üssü, hem Somali askerlerinin eğitiminde hem de kritik altyapıların korunmasında önemli bir rol oynuyor.

Türk birlikleri, liman ve stratejik tesislerin güvenliğini sağlarken, aynı zamanda silahlı insansız hava aracı operasyonları da yürütüyor. Bu askeri varlık, Somali’nin 2026’da yapmayı planladığı doğrudan seçimler öncesinde güvenlik istikrarının korunmasına katkı sunuyor.

Ekonomik ve stratejik iş birliği boyutu

Türkiye ile Somali arasındaki ilişkiler, 2011 yılında Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın Mogadişu’ya yaptığı insani yardım ziyaretiyle başlamış ve yıllar içinde ticaret, enerji ve savunma alanlarında derinleşmişti.

Geçtiğimiz yıl imzalanan enerji arama ve sondaj anlaşması kapsamında, Türkiye Somali kıyılarında teknik araştırma gemileri konuşlandırdı. Henüz sonuçlar açıklanmamış olsa da Erdoğan, yakın zamanda güzel haberler verilebileceğini söyleyerek enerji keşfi ihtimalini gündeme taşıdı.

Somali yönetimi ise bu anlaşmaların, diğer ülkelerle rekabet amacı taşımadığını, yalnızca deniz güvenliği ve ekonomik kalkınma hedeflerine hizmet ettiğini vurguluyor.

Yine geçtiğimiz yıl Somali'ye yapılan roket fırlatma tesisinin, Somali’ye ekonomik kalkınma, yeni iş olanakları ve teknoloji transferi açısından büyük bir değer sağlayacağı belirtiliyor.

Somali’nin hava filosundaki dönüşüm

T-129 ATAK teslimatından önce Somali, İtalya’dan hibe edilen 6 adet Bell 412 ve 4 adet Bell 205A helikopteri kullanıyordu. Ancak bu helikopterler, esas olarak genel maksat görevlerine uygun olup taarruz yetenekleri sınırlıydı.

T-129 ATAK’lar, Somali Hava Kuvvetleri’nin ilk özel taarruz helikopterleri olarak envantere girdi. Bu durum, ülkenin keşif, gözetleme ve yüksek hassasiyetli taarruz kapasitesinde önemli bir sıçrama anlamına geliyor. Savunma uzmanları, bu gelişmeyi Somali’nin savunmada kendi kendine yetebilme yolculuğunda kritik bir dönüm noktası olarak değerlendiriyor.