ABD'de büyük uçuş krizi: Uçuşlar neden durduruldu?

ABD'de hava trafik kontrol sistemlerinde meydana gelen geniş çaplı teknik arıza nedeniyle ülke genelinde uçakların kalkışları dört saatten fazla durduruldu. Telekomünikasyon altyapısındaki sorunlar nedeniyle 10 binden fazla uçuş aksarken yüz binlerce yolcunun seyahat planı etkilendi. Federal Havacılık İdaresi (FAA), arızanın ardından aldığı uçuş durdurma kararını kaldırsa da gecikme ve iptallerin hafta sonu boyunca sürmesi bekleniyor.

Chicago O'Hare'de bekleyen uçaklar. AFP, 13 Kasım 2026.

13 Kasım Cuma günü yaşanan olay, ABD'de 11 Eylül 2001 saldırılarından bu yana ülke genelinde uygulanan ikinci büyük uçuş durdurma kararı olarak kayıtlara geçti. ABD Ulaştırma Bakanı Sean Duffy, arızanın hava trafik kontrol merkezlerinde kullanılan telekomünikasyon ekipmanlarının aşırı veri yükü nedeniyle işlevini kaybetmesinden kaynaklandığını açıkladı.

Reklam

Reklam

Telekomünikasyon sistemlerindeki arıza hava trafiğini durdurdu

FAA, birden fazla hava trafik kontrol merkezini etkileyen telekomünikasyon sorunlarının ardından ülke genelinde uçak kalkışlarını geçici olarak durdurdu. Arızanın, uçakların yüksek irtifalarda belirlenen rotalar boyunca güvenli şekilde yönlendirilmesini sağlayan merkezleri etkilediği belirtildi.

Ulaştırma Bakanı Sean Duffy, hava trafik kontrol altyapısında kullanılan yönlendiricilerin aşırı veri yükü nedeniyle çöktüğünü bildirdi. Telekomünikasyon sistemlerinde yaşanan sorunun, hava trafik kontrol merkezleri arasındaki bilgi akışını etkilediği aktarıldı.

New York JFK'de geciken uçuşları gösteren pano. Reuters.

FAA, uçuş güvenliğini korumak amacıyla kalkışların durdurulmasına karar verdi. Karar, hava trafik kontrol sistemlerinde yaşanan teknik sorunların giderilmesi ve uçuş operasyonlarının güvenli şekilde yeniden başlatılması için uygulandı.

10 binden fazla uçuş aksadı, 1,5 milyon yolcu etkilenme riskiyle karşılaştı

Uçuş verileri şirketi Cirium'un paylaştığı bilgilere göre, 13 Kasım'da ABD'nin doğu saatiyle 16.00'dan sonra ülke genelindeki havalimanlarından yaklaşık 11 bin uçuşun gerçekleştirilmesi planlanıyordu. Bu seferlerde toplam 1,5 milyon yolcunun seyahat etmesi bekleniyordu.

Ülke genelinde uygulanan kalkış yasağı nedeniyle 10 binden fazla uçuşta aksama yaşandı. Cirium, yaklaşık 600 uçuşun rotasında değişiklik yapıldığını, bunlardan 104'ünün farklı havalimanlarına yönlendirildiğini bildirdi.

Dulles Havalimanı'nda bekleyen yolcular. Reuters.

Havalimanlarında uçakların park edilmesi için uygun alan bulunmasında da güçlükler yaşandı. Uçuşların planlanan saatlerde gerçekleştirilememesi, hava yolu şirketlerinin uçak ve mürettebat planlamalarını etkiledi.

Uçuş yasağı dört saatten fazla sürdü

FAA, ülke genelinde uygulanan uçuş durdurma kararını 13 Kasım Cuma günü ABD doğu saatiyle 20.15'te, Türkiye saatiyle 14 Kasım Cumartesi 04.15'te kaldırdı.Bununla birlikte uçuşların yeniden başlaması, hava ulaşımındaki aksaklıkların tamamen sona ermesini sağlamadı. Uçakların planlanan havalimanlarına ulaşamaması ve uçuş ekiplerinin yasal çalışma sürelerini doldurması nedeniyle yeni sefer iptalleri ve gecikmeler yaşanabileceği belirtildi.

Los Angeles Havalimanı'nda bagajlarını bekleyen yolcular. AP.

CNBC'nin ulaştığı şirket içi nota göre JetBlue Airways, Avrupa uçuşları dışındaki cuma günü kalan seferlerini ve cumartesi günü planlanan bazı uçuşlarını iptal etme kararı aldı. Hava yolu şirketlerinin operasyonlarını yeniden düzenlemesi nedeniyle gecikme ve iptallerin hafta sonu boyunca, bazı hatlarda ise daha uzun süre devam edebileceği değerlendiriliyor.

Markwayne Mullin: Siber saldırıya ilişkin bulgu bulunmuyor

ABD İç Güvenlik Bakanı Markwayne Mullin, ülke genelinde uçuşların durdurulmasına neden olan hava trafik kontrol arızasına ilişkin ilk değerlendirmeleri paylaştı. Mullin, yaşanan sorunun ABD'ye yönelik bir saldırıdan kaynaklandığına ilişkin herhangi bir işaret bulunmadığını ve mevcut bulguların siber saldırı ihtimalini desteklemediğini belirtti.

ABD İç Güvenlik Bakanı Markwayne Mullin

Arızanın teknik bir sorundan kaynaklanmış gibi göründüğünü ifade eden Mullin, olayın kesin nedeninin belirlenmesine yönelik incelemelerin sürdüğünü aktardı. Açıklamalar, hava ulaşımındaki kesintinin güvenlik tehdidinden ziyade telekomünikasyon altyapısındaki arızayla bağlantılı olduğuna işaret etti.

Sean Duffy: Eski telekomünikasyon ekipmanları aşırı yük nedeniyle çöktü

ABD Ulaştırma Bakanı Sean Duffy, hava trafik kontrol merkezlerini etkileyen arızanın telekomünikasyon sistemlerinde kullanılan yönlendiriciler ve ağ anahtarlarından kaynaklandığını açıkladı. Duffy, eski ekipmanların aşırı veri yükü nedeniyle düzgün çalışamadığını ve bunun birden fazla hava trafik kontrol merkezindeki haberleşmeyi etkilediğini bildirdi.

ABD Ulaştırma Bakanı Sean Duffy

Yeni kurulan ekipmanların arızadan etkilenmediğini belirten Duffy, yaşanan sorunun ABD'nin eskiyen hava trafik kontrol altyapısının yenilenmesi gerektiğini bir kez daha ortaya koyduğunu ifade etti. Mevcut sistemlerde benzer sorunların yaşanabileceği uyarısında bulunan Duffy, modernizasyon çalışmaları için Kongre'den daha fazla finansman talep etti.

ABD, hava trafik kontrol altyapısı için 50 milyar dolar istiyor

Yaşanan kriz, ABD'nin hava trafik kontrol sistemlerinde uzun süredir devam eden altyapı sorunlarını yeniden gündeme taşıdı. Ülkede kullanılan bazı haberleşme ekipmanlarının 1980'li yıllara dayanan teknolojilerle çalıştığı belirtiliyor. Eylül 2026'da bir fiber optik kablonun yanlışlıkla kesilmesi yüzlerce uçuşu aksatırken, 2025 yılında Newark Liberty Uluslararası Havalimanı'nda yaşanan ekipman arızaları da ciddi gecikmelere yol açmıştı.

ABD hava trafik kontrol merkezindeki radar ve kontrol altyapısı. Temsili arşiv fotoğrafı.

Ulaştırma Bakanı Duffy, mevcut sistemlerin kapsamlı şekilde yenilenmesi gerektiğini belirterek Kongre'den 50 milyar dolarlık finansman talep etti. Yeni nesil haberleşme ve hava trafik kontrol sistemlerinin kurulmasıyla benzer arızaların önlenmesi hedefleniyor. FAA teknisyenlerinin son arızanın kesin nedenini belirlemeye yönelik incelemeleri devam ederken, yetkililer hava ulaşımının normal kapasitesine dönmesinin zaman alacağını bildirdi.