Etiyopya–Eritre sınırında savaş riski: Badme'de askerî hareketlilik arttı

Etiyopya'nın kuzeyindeki Tigray bölgesi ile Eritre sınırında çatışmalar yeniden yoğunlaştı. İki ülke arasında 1998–2000 yıllarında yaşanan savaşın başlangıç noktası olan Badme kasabası çevresinde Etiyopya ordusu, Tigraylı silahlı gruplar ve Eritre birliklerinin çatışmalara katıldığı bildirildi.

11–12 Kasım 2026 tarihlerinde yayımlanan yerel haberlerde Eritre birliklerinin Badme'den çekildiği, Etiyopya ordusunun ise kasabayı ele geçirdiği yönünde iddialar ortaya atıldı. Ancak bölgedeki kontrol değişikliği bağımsız kaynaklar tarafından henüz doğrulanmadı.

Reklam

Reklam

Badme'de çatışmalar yeniden başladı

Etiyopya ordusu ile Tigray Halk Kurtuluş Cephesi (TPLF) bağlantılı güçler arasında Kasım ayının ilk haftasında Badme çevresinde çatışmalar yaşandığı bildirildi. Wazema Radio'nun 11 Kasım tarihli haberine göre bölge sakinleri, çatışmalara Eritre birliklerinin de katıldığını belirtti.

Yerel kaynaklar, Eritre askerlerinin çatışmaların başlamasının ardından Badme'den çekildiğini ve sınırın Eritre tarafındaki yerleşimlere yöneldiğini aktardı. Bununla birlikte aynı kaynaklar, Badme'nin son günlerde ne TPLF'nin ne de Eritre ordusunun etkin kontrolünde bulunduğunu ifade etti. 12 Kasım'da yayımlanan bazı haberlerde ise Etiyopya Ulusal Savunma Kuvvetlerinin (ENDF) kasabayı ele geçirdiği öne sürüldü.

Bölgedeki gelişmeleri takip eden Frontlines.et, bu iddiayı tek taraflı kaynaklara dayandığı gerekçesiyle doğrulanmamış kontrol değişikliği olarak sınıflandırdı.

Etiyopya ordusu sınır hattında ilerliyor

Etiyopya ordusu, Ekim ayında Tigray bölgesinde başlattığı operasyonlarla kuzeydeki kontrol alanını genişletti. Federal birlikler ve müttefik güçler, 15 Ekim'de tarihî Aksum kentine girdiklerini açıklarken operasyonlar sonraki haftalarda kuzeybatıya doğru ilerledi. Kasım ayının başında Şeraro ve Adi Awala çevresinde kontrol değişiklikleri yaşandığı bildirildi.

Critical Threats Project'in saha değerlendirmesine göre Etiyopya birlikleri, 3 Kasım'da Şeraro ve Adi Awala'yı ele geçirdikten sonra kuzeybatıdaki sınır bölgelerinde askerî varlığını artırdı. Adi Awala, Şire'nin yaklaşık 80 kilometre kuzeybatısında bulunurken Badme daha kuzeybatıdaki tartışmalı sınır hattında yer alıyor. Etiyopya ordusunun ilerlemesi, Tigray'ın kuzeyindeki askerî dengeleri değiştirirken Eritre sınırındaki gerilimi de artırdı.

Eritre birliklerinin sınırın gerisine çekildiği bildirildi

Badme çevresindeki çatışmalara ilişkin yerel kaynaklar, Eritre askerlerinin kasabadan ayrılarak Gemahalo ve Adi Tsetser çevresinde faaliyet göstermeye başladığını aktardı. Wazema Radio'ya konuşan bölge sakinleri, Eritre birliklerinin son günlerde sınırın kendi tarafındaki yerleşimlerde konuşlandığını belirtti.

9 Kasım'da Badme ve çevresinde Etiyopya ordusu ile Eritre birlikleri arasında doğrudan çatışmalar yaşandığı da iddia edildi. Söz konusu iddiaların ardından iki ülke arasında yeni bir askerî karşılaşma yaşanabileceğine ilişkin endişeler arttı.

Rama ve Gemahalo çevresinde yeni çatışma iddiaları

Badme'nin yanı sıra Rama ve Gemahalo çevresinde de silahlı çatışmalar yaşandığı bildirildi. Yerel kaynaklara göre Etiyopya federal birlikleri, 9 Kasım'da TPLF bağlantılı güçlerin de bulunduğu silahlı gruplarla karşı karşıya geldi. Bazı tanıklar, çatışmalara Amhara bölgesindeki Fano milisleri ile Afar kökenli silahlı grupların da katıldığını öne sürdü.

Eritre'den Etiyopya'ya sert açıklama

Sınırdaki askerî hareketliliğin ardından Eritre yönetimi, Etiyopya hükümetini gerilimi artırmakla suçladı. 12 Kasım'da yayımlanan açıklamada Eritre Enformasyon Bakanlığı, Etiyopya yönetiminin ülke içindeki siyasi ve güvenlik sorunlarından dikkati uzaklaştırmak amacıyla Eritre'ye karşı saldırgan bir politika izlediğini savundu.

Eritre yönetimi, ülkenin savunma kuvvetlerinin herhangi bir askerî müdahaleye karşılık vermeye hazır olduğunu bildirdi. Etiyopya tarafında ise Kızıldeniz'e erişim meselesi, iki ülke arasındaki diplomatik gerilimin başlıca konularından biri olmayı sürdürüyor.

Etiyopya'nın denize erişim arayışının bölgesel müzakereler yoluyla çözülmesi gerektiği yönündeki açıklamalara rağmen Eritre yönetimi, egemenliğini tehdit edebilecek girişimlere karşı çıkıyor.

Badme neden stratejik öneme sahip?

Badme, Etiyopya ile Eritre arasında 1998 yılında başlayan ve 2000 yılına kadar devam eden sınır savaşının en önemli anlaşmazlık noktalarından biri oldu. İki ülke arasındaki savaş, on binlerce kişinin hayatını kaybetmesine ve sınır hattında geniş çaplı yıkıma yol açtı. 2002 yılında Eritre–Etiyopya Sınır Komisyonu, Badme'nin Eritre'ye ait olduğuna karar verdi. Ancak kararın uygulanması uzun yıllar boyunca iki ülke arasında anlaşmazlık konusu olmayı sürdürdü.

Etiyopya Başbakanı Abiy Ahmed ile Eritre Cumhurbaşkanı Isaias Afwerki arasında 2018 yılında imzalanan barış anlaşması, ilişkilerde önemli bir normalleşme süreci başlattı. Etiyopya yönetimi, anlaşma kapsamında sınır komisyonunun Badme'ye ilişkin kararını kabul etti. Bununla birlikte Tigray'daki savaş ve bölgedeki silahlı gruplar arasındaki mücadele, sınır hattındaki güvenlik sorunlarının yeniden ortaya çıkmasına neden oldu.

Etiyopya–Eritre sınırında yeni savaş riski

Etiyopya'nın kuzeyinde Ekim ayında başlayan askerî operasyonlar ve Kasım ayında Badme çevresinde bildirilen çatışmalar, iki ülke arasındaki gerilimin yeniden yükselmesine yol açtı. G7 dışişleri bakanları da 11 Kasım'da Etiyopya ile Eritre arasındaki gerilimin daha geniş çaplı bir bölgesel çatışmaya dönüşebileceği uyarısında bulundu.

Bölgede yeni bir savaşın başlaması, Tigray'daki insani koşulların daha da kötüleşmesine ve Kızıldeniz çevresindeki güvenlik dengelerinin etkilenmesine neden olabilir. Bununla birlikte Etiyopya ordusunun Tigray'ın kuzeyindeki ilerleyişi, Eritre birliklerinin sınır hattındaki hareketliliği ve tarafların karşılıklı açıklamaları, Badme'nin yeniden bölgesel gerilimin merkezlerinden biri hâline geldiğini gösteriyor.