Sudan'da savaşın haritası: Hangi şehirler ordunun, hangileri RSF'nin kontrolünde?

Sudan'da Nisan 2023'ten bu yana devam eden iç savaş, ülkenin doğusu ile batısı arasında belirgin bir askerî kontrol ayrımı oluşturdu. Sudan ordusu ülkenin kuzey, doğu ve merkez kesimlerinde geniş alanları kontrol ederken Hızlı Destek Kuvvetleri (HDK) Darfur'un büyük bölümünde ve Batı Kordofan'da etkisini sürdürüyor.

13 Kasım 2026 itibarıyla paylaşılan saha haritasına dayanan tahmini dağılıma göre Sudan ordusu ülke topraklarının yaklaşık yüzde 76'sını, HDK ise yüzde 24'ünü kontrol ediyor. Ancak bu oranlar bağımsız olarak doğrulanmış kesin ölçümler değil. Çatışmalı bölgeler ve değişen cephe hatları nedeniyle kontrol alanlarının sınırları farklı değerlendirmelerde değişebiliyor.

Reklam

Reklam

Sudan ordusu, ülkenin büyük çoğunluğuna hakim durumda

Yaklaşık 1 milyon 861 bin kilometrekare yüzölçümüne sahip Sudan'da, paylaşılan tahmini oranlara göre Sudan ordusu 1 milyon 415 bin kilometrekarelik bir alanda kontrol sağlıyor. Ordunun kontrolündeki bölgeler ülkenin kuzeyindeki çöl alanlarından Kızıldeniz kıyısına, Nil Vadisi'nden merkezdeki tarım ve yerleşim bölgelerine kadar uzanıyor.

Başkent Hartum, Sudan ordusunun kontrolünde bulunuyor. Beyaz Nil ile Mavi Nil'in birleştiği noktada yer alan şehir, ülkenin en büyük kentsel merkezi ve siyasi başkenti olma özelliğini taşıyor. Kızıldeniz kıyısındaki Port Sudan da hükümetin kontrolünde. Ülkenin başlıca ticaret limanı olan şehir, savaş sırasında hükümetin önemli idari ve lojistik merkezlerinden biri hâline geldi.

Son cephe hareketlerinden sonra özellikle Kuzey Kordofan bölgesindeki durum değişkenlik gösterebilir.

Sudan ordusunun kontrolündeki diğer önemli şehirler arasında Cezire eyaletinin başkenti Vad Medeni, doğudaki Kassala ve Gadarif, Nil Vadisi üzerindeki Atbara ve Dongola ile Kuzey Kordofan'ın başkenti El-Ubeyd bulunuyor. Özellikle El-Ubeyd, Sudan ordusunun batıya yönelik askerî operasyonları açısından önemli bir lojistik merkez olarak öne çıkıyor.

Sudan'ın yaklaşık 50 milyonluk nüfusuna ilişkin paylaşılan tahmini demografik dağılıma göre nüfusun yüzde 73'ü yani 36,5 milyon kişi ordu kontrolündeki bölgelerde yaşıyor.

HDK, Darfur ve Batı Kordofan'da geniş alanları elinde tutuyor

Hızlı Destek Kuvvetleri, Sudan'ın batısındaki Darfur bölgesinin büyük bölümünde ve Batı Kordofan'ın önemli kesimlerinde kontrol sağlıyor. Tahmini yüzde 24'lük toprak kontrolü, Sudan'ın toplam yüzölçümü esas alındığında yaklaşık 447 bin kilometrekareye karşılık geliyor. Bu alan, yaklaşık 506 bin kilometrekare yüzölçümüne sahip İspanya'nın yüzde 88'i büyüklüğünde.

Güney Darfur'un başkenti Nyala, HDK'nin kontrolündeki başlıca askerî ve lojistik merkezler arasında bulunuyor. Kuzey Darfur'un başkenti El-Faşir, Batı Darfur'un başkenti El-Cuneyne ve Doğu Darfur'un başkenti Ed-Da'in de HDK'nin kontrolünde olduğu bildirilen önemli şehirler arasında yer alıyor.

Soldaki Kişi (Muhammed Hamdan Dagalo / "Hemedti"): Paramiliter Hızlı Destek Kuvvetleri (HDK / RSF) komutanı. Geçmişte Darfur'daki Cancavid milislerinin liderlerinden olan Dagalo, Sudan ordusuna karşı savaşan güçlerin başında yer alıyor. Sağdaki Kişi (Abdülfettah el-Burhan): Sudan Silahlı Kuvvetleri (SAF) Başkomutanı ve Sudan Egemenlik Konseyi Başkanı.

Batı Kordofan'daki En-Nuhud ve El-Fula ise HDK'nin kontrol alanının Sudan'ın merkezine doğru uzandığı başlıca yerleşimler arasında gösteriliyor. Bununla birlikte Darfur'un tamamı HDK'nin kontrolünde değil. Cebel Marra bölgesinin bazı kesimlerinde farklı silahlı gruplar etkili olurken kuzeyde Sudan ordusuyla müttefik güçlerin varlık gösterdiği alanlar bulunuyor.

Darfur'daki geniş kontrol alanı, HDK'nin ülkenin batısındaki askerî varlığını sürdürmesini sağlarken Kordofan'daki mevzileri iki taraf arasındaki çatışmaların yoğunlaştığı bölgeleri oluşturuyor. Nüfusun yüzde 27'si yaklaşık 13,5 milyon kişi ise HDK'nin kontrolündeki bölgelerde yaşadığı tahmin ediliyor.

Kordofan iki tarafın kontrol bölgeleri arasında bulunuyor

Sudan ordusunun kontrolündeki merkezî bölgeler ile HDK'nin etkili olduğu Darfur arasında yer alan Kordofan, savaşın başlıca çatışma alanlarından biri olmayı sürdürüyor. Kuzey Kordofan'ın başkenti El-Ubeyd ile Batı Kordofan'daki El-Huvei ve En-Nuhud arasındaki kara yolları, iki tarafın askerî hareketliliği ve ikmal faaliyetleri açısından önem taşıyor.

Sudan ordusu, Kasım ayının ilk haftasında El-Ubeyd'den batıya doğru yeni operasyonlar başlattı. Ordu birlikleri ve müttefik Ortak Kuvvetler, 7 Kasım'da Ayal Bikhait yerleşimini ele geçirdiklerini açıkladı. 8 Kasım'da El-Huvei yakınlarında çatışmalar yoğunlaşırken ordunun çevredeki bazı köylerde kontrol sağladığı bildirildi. 12 Kasım tarihli yerel haberlerde ise Sudan ordusunun Batı Kordofan'daki Abkoura bölgesi ve çevresinde ilerlediği, El-Huvei ile En-Nuhud yönünde askerî faaliyetlerini sürdürdüğü aktarıldı.

Buna karşılık HDK, El-Ubeyd'in güneyindeki Kazgil ve El-Hamadi çevresinde karşı saldırılar düzenleyerek bazı mevzilerde yeniden kontrol sağladığını öne sürdü. Bölgedeki çatışmalar, Sudan ordusunun batıya doğru ilerleme çabalarına rağmen Kordofan'daki kontrol hatlarının değişkenliğini koruduğunu gösteriyor.

Darfur ve Kordofan'da İHA faaliyetleri devam ediyor

Sudan'daki savaşta insansız hava araçları, tarafların askerî operasyonlarında giderek daha fazla kullanılıyor. Sudan ordusu, 11 Kasım'da Batı Kordofan ve Doğu Darfur'da HDK'ye ait iki İHA'yı düşürdüğünü açıkladı. Ordunun açıklamasına göre ilk hava aracı Ayal Bikhait'in güneyinde, ikinci hava aracı ise Ed-Da'in'in güneydoğusunda etkisiz hâle getirildi.

İHA faaliyetleri yalnızca askerî hedeflerle sınırlı kalmıyor. Sudan'ın güneydoğusundaki Mavi Nil bölgesinde 10 Kasım'da düzenlenen ve HDK'ye atfedilen bir İHA saldırısında dokuz sivilin hayatını kaybettiği bildirildi.

Mavi Nil'de HDK ile müttefiki Sudan Halk Kurtuluş Hareketi-Kuzey (SPLM-N) güçlerinin faaliyetleri de devam ediyor. Kasım ayının ilk günlerinde Sali bölgesinin bu güçlerin kontrolüne geçtiği bildirilirken Sudan ordusu, eyaletin kuzeyindeki Ed-Damazin ve Roseires gibi önemli merkezleri elinde tutuyor. Savaşın farklı cephelerinde devam eden hava saldırıları, sivil yerleşimler ve temel altyapı üzerinde de etkisini sürdürüyor.