SİPER ailesi büyüyor: Türkiye hava savunmasında yeni katmanlar hazırlanıyor

Türkiye, Çelik Kubbe'nin uzun menzilli katmanını oluşturan SİPER hava ve füze savunma sistemini yeni kabiliyetlerle genişletiyor. Bu yapının uzun menzilli unsurlarından SİPER ailesi de farklı tehdit türlerine karşı daha geniş bir koruma sağlayacak yeni sistem ve kabiliyetlerle geliştiriliyor.

Savunma Sanayii Başkanlığı (SSB), SİPER'i uzun menzil ve yüksek irtifadaki savaş uçakları, seyir füzeleri, İHA'lar ve helikopterlere karşı geliştirilen bir hava savunma sistemi olarak tanımlıyor. Proje ASELSAN, ROKETSAN ve TÜBİTAK SAGE ortaklığında yürütülüyor.

SİPER Ürün-1 envanterde, SİPER Ürün-2 testlerde

SİPER-1, Türkiye'nin operasyonel uzun menzilli ilk hava savunma katmanını oluşturuyor. Sistemin 100 kilometrenin üzerindeki hedeflere angaje olabildiği açıklanırken seri üretim ve yeni batarya teslimatları devam ediyor.

SİPER Ürün-2 ise menzil ve irtifa bakımından sistemin ikinci aşamasını oluşturuyor. Yaklaşık 150 kilometre ve üzerindeki angajman menzili hedeflenen füze, Haziran 2026'da gerçekleştirilen atış testinde manevra yapan hava hedefini başarıyla vurdu. SİPER Ürün-2'nin mevcut radar, komuta-kontrol ve fırlatıcı altyapısından yararlanması, böylece aynı hava savunma mimarisi içerisinde daha geniş bir alanın korunması amaçlanıyor.

Kabiliyet sınıfı açısından bakıldığında SİPER Ürün-1, İsrail'in Barak MX ailesinin uzun menzilli konfigürasyonlarıyla; SİPER Ürün-2 ise ABD'nin SM-2 ailesi ve Fransız-İtalyan SAMP/T gibi uzun menzilli hava savunma çözümleriyle karşılaştırılabilir. Ancak bu noktada belirtmek gerekir ki; karşılaştırmalar sistemlerin görev sınıflarına dayanıyor; teknik olarak birebir eşdeğer oldukları anlamına gelmiyor.

Daha uzun menzil ve balistik füze savunması

SİPER ailesinin sonraki aşamalarında yalnızca aerodinamik hedeflere karşı menzilin artırılması değil, balistik füze savunma kabiliyetinin geliştirilmesi de öne çıkıyor. Açık kaynaklarda SİPER-3 için yaklaşık 180 kilometre ve üzerindeki menzil hedeflerinden söz ediliyor. Bu aşamayla birlikte SİPER ailesinin uzun menzilli hava savunmasının yanı sıra balistik füze tehditlerine karşı daha gelişmiş önleme yeteneklerine ulaşması bekleniyor.

Görev profili açısından böyle bir kabiliyet Patriot PAC-3, SAMP/T NG ve SM-6 gibi sistemlerin faaliyet gösterdiği hava ve füze savunma alanına yaklaşabilir. Ancak SİPER-3'ün nihai teknik özellikleri açıklanmadığından doğrudan performans karşılaştırması yapmak için henüz yeterli veri bulunmuyor.

SİPER Ürün-4 için çalışmalar başladı

SİPER ailesindeki en önemli yeni gelişmelerden biri SİPER Ürün-4 oldu. Mayıs 2026'da imzalanan ilave hava savunma sözleşmeleri kapsamında SİPER Ürün-1, SİPER Ürün-2 ve SİPER-A'nın yanı sıra SİPER-4 projesi de resmen kamuoyuna yansıdı.

SİPER Ürün-4'ün Çelik Kubbe'nin daha üst katmanlarında görev yapacak bir füze savunma sistemi olması bekleniyor. Bu sınıf, görev konsepti bakımından THAAD ve Arrow-2 gibi balistik füzelere karşı daha yüksek irtifalarda önleme gerçekleştiren sistemlerle benzer bir ihtiyaca karşılık gelebilir. Bununla birlikte SİPER Ürün-4'ün menzili, önleme irtifası, füze mimarisi ve hizmete giriş takvimi henüz kamuoyuna ayrıntılı biçimde açıklanmış değil.

SİPER Ürün-5 ve SİPER Ürün-6 henüz doğrulanmış değil

Sosyal medyada yayımlanan bazı yol haritalarında SİPER Ürün-5'in SM-3 ve Arrow-3 sınıfında atmosfer dışı balistik füze önleme sistemi, SİPER Ürün-6'nın ise ABD'nin Glide Phase Interceptor (GPI) programına benzer şekilde hipersonik süzülme araçlarına karşı geliştirileceği ileri sürülüyor. Ancak mevcut resmî açıklamalarda SİPER Ürün-5 ve SİPER Ürün-6 adlarıyla doğrulanmış projeler veya bunlara ilişkin 2035-2040 hizmete giriş takvimleri bulunmuyor.

Benzer şekilde SİPER-4'ün doğrudan THAAD veya Arrow-2, olası SİPER-5'in SM-3 veya Arrow-3 ve SİPER-6'nın GPI eşdeğeri olacağı yönündeki sınıflandırmalar da Türkiye tarafından açıklanmış resmî teknik eşleştirmeler değil.

Mevcut doğrulanmış tablo, SİPER ailesinin SİPER-1'in ötesinde daha uzun menzil ve füze savunma görevlerine doğru genişlediğini gösteriyor. Ancak ailenin nihai olarak kaç farklı konfigürasyondan oluşacağı ve üst katmanların hangi performans seviyelerine ulaşacağı geliştirme çalışmalarının ilerlemesiyle netleşecek.