Savunma sanayisinde yapay zekadan kuantuma 14 yeni ARGE projesi imzalandı

Türk savunma sanayisi bünyesinde 2025 yılı itibarıyla projelendirme faaliyetleri tamamlanan 14 yeni araştırma-geliştirme (ARGE) projesi için imza töreni gerçekleştirildi. Törende konuşan Cumhurbaşkanlığı Savunma Sanayii Başkanı Haluk Görgün, küresel savunma sanayi rekabetinin yalnızca platform odaklı olmaktan çıktığını, kritik teknolojilerin rekabetin merkezine yerleştiğini vurguladı.

Küresel rekabette teknoloji vurgusu

Haluk Görgün, savunma sanayisinde algoritmalar, veri, malzeme bilimi, mikroelektronik ve kuantum teknolojilerinin belirleyici hale geldiğini belirterek, imzalanan projelerin yalnızca yeni çalışmaların başlangıcı olmadığını ifade etti. Görgün, bu projelerle Türkiye'nin savunma sanayisinde teknoloji temelli bağımsızlık iradesinin, geleceğin harp ortamına yönelik yol haritasının ve bu doğrultudaki kararlılığın teyit edildiğini söyledi.

Dünya genelinde ARGE harcamalarının 2023 yılı itibarıyla 130 milyar doları aştığına dikkat çeken Görgün, sahadaki caydırıcılığın ve uluslararası itibarin artık yalnızca üretilen platform sayısıyla değil, kritik teknolojilerde söz sahibi olma kapasitesiyle doğrudan ilişkili olduğunu dile getirdi. Görgün, küresel eğilimlerin sensör, ağ ve yazılım temelli üstünlüğe işaret ettiğini belirterek, ARGE'nin ulusal güvenliğin zorunlu bir bileşeni haline geldiğini kaydetti.

Savunma şirketlerinden 3,3 milyar dolarlık ARGE bütçesi

Savunma sanayi sektörünün ARGE konusundaki kararlılığına değinen Görgün, vakıf şirketleri ASELSAN, ROKETSAN, HAVELSAN, İŞBİR, ASPİLSAN, TEI ve TUSAŞ'ın toplam ARGE bütçesinin 3 milyar 340 milyon dolara ulaştığını açıkladı. Yürütülen toplam ARGE proje sayısının ise 1600’ün üzerine çıktığını belirten Görgün, yapay zeka destekli sistemler, otonom deniz ve hava araçları, hipersonik kabiliyetler ve enerji depolama alanlarında çalışmaların devam ettiğini ifade etti.

Akademik birikim sanayiye aktarılacak

İmzalanan 14 yeni projede 13 firma, 5 üniversite ve 5 araştırma kurumu yer alacak. Projelerin toplam büyüklüğünün yaklaşık 44 milyon dolar seviyesinde olduğunu belirten Görgün, bu bütçenin yaklaşık 40 milyon dolarlık kısmının araştırma enstitüleri ve üniversitelerle birlikte yürütüleceğini söyledi. Bu yaklaşımın, akademik birikimin sanayiye aktarılması açısından önemli olduğuna dikkat çekildi.

Görgün, DÜFAS, ULAK, MERCAN/MİRA ve KEMENT projelerini, ARGE çıktılarının sahada somut başarılara dönüştüğünün örnekleri olarak gösterdi.

12. Kalkınma Planı ve Milli Teknoloji Hamlesi hedefleri

Geleceğin harekat ortamını şekillendirecek teknolojilerde ortak akıl anlayışının önemine değinen Görgün, 12. Kalkınma Planı kapsamında kuantum, yapay zeka ve otonom sistemlerin desteklenmeye devam edileceğini aktardı. Milli Teknoloji Hamlesi hedefleri doğrultusunda üniversiteler, enstitüler ve savunma sanayi şirketleri arasındaki eş güdümün sürdürülebilir bir ARGE dinamizmi oluşturduğunu ifade eden Görgün, projelerde emeği geçen tüm paydaşları tebrik etti.

Yapay zekadan kuantuma stratejik projeler

İmza töreninde, savunma sanayisinin ihtiyaç duyduğu kritik alt sistemlerin milli imkanlarla geliştirilmesini hedefleyen 14 proje için imzalar atıldı. Projelerde 13 firma, 5 üniversite ve 5 araştırma kurumu veya enstitü ana ve alt yüklenici olarak görev alacak.

İmza töreni gerçekleştirilen projeler şu şekilde sıralandı:

• İmge Konumlandırma Yöntemleri Geliştirme (İKON)
• Kamikaze İnsansız Deniz Araçları İçin Pekiştirmeli Öğrenme Tabanlı Rota Takibi (KİDA-PORT) Projesi
• Otonom İnsansız Kara Araçları İçin Pekiştirmeli Öğrenme Tabanlı Kontrol Sistemi ve Yapay Zeka Temelli Sesle Kontrol Özelliği Geliştirilmesi (CENGİZ) Projesi
• Dijital İkiz Temelli Akıllı Saldırı Tespit ve Savunma Sistemi (SİBER İKİZ) Projesi
• Ağ Tabanlı Askeri Dalga Şekilleri İçin Yapay Zeka Temelli Algoritmalar Geliştirilmesi (AYAZ) Projesi
• Milimetre/Terahertz Bandında Haberleşme Teknolojilerinin Geliştirilmesi (MİTHAT) Projesi
• Uyarlanabilir Meta Yüzey Geliştirilmesi (MURAT) Projesi
• Dördüncü Nesil Tek Kristal Malzeme ve Döküm Proseslerinin Geliştirilmesi (ZÜMRÜT) Projesi
• Havacılık Motor Malzemeleri Geliştirilmesi Programı Faz-3 (DORUK) Projesi
• Aktif Sistem Uzaktan Kimyasal Ajan Tespit Teknolojisi Geliştirilmesi (NEHİR) Projesi
• MEMS Tabanlı Biyolojik Ajan Tespit Sistemi Geliştirilmesi (BAHAR) Projesi
• Eklemeli İmalat Yöntemiyle Yakıt Geliştirilmesi (ALAZ) Projesi
• Katı Yakıt Olgunlaştırma Ajanı Geliştirilmesi (DEFNE) Projesi
• Kuantum Teknolojileri Geliştirme Platformu Projesi