Rusya - Ukrayna savaşı, 2025'te dünyanın en kanlı savaşı oldu

Rusya’nın Ukrayna’yı işgaliyle dört yılı aşkın süredir devam eden savaş, 2025’te çatışmaların yoğunlaşmasıyla birlikte dünyanın en kanlı savaşına dönüştü.

Yeni yayımlanan Conflict Index raporu, 2025’te Rusya-Ukrayna savaşının dünya genelindeki çatışmalar arasında en yüksek ölüm oranına sahip olduğunu ortaya koydu. Rapora göre, bu yıl Ukrayna’daki çatışmalarda tahmini olarak 78 bin kişi hayatını kaybetti.

Rapora göre, Rusya’nın doğu Donbas bölgesindeki saldırılarını yoğunlaştırması, cephe hattı boyunca çatışma sayısını artırması ve enerji altyapısına yönelik saldırılar, bu can kayıplarının artmasında ana faktörler arasında yer alıyor. İşgal girişimi dört yıl sonra bile sona ermeyip geniş bir alana yayılan şiddet olaylarıyla devam ediyor.

Analiz, savaşın şiddetini sadece ölüm sayısı üzerinden değil, siviller için oluşturduğu tehlike düzeyi ve çatışmanın yayıldığı coğrafi alan açısından da değerlendirdi. Ukrayna’daki savaş, siviller için en tehlikeli üçüncü çatışma sahası olarak konumlandırıldı; yalnızca Filistin ve Meksika daha tehlikeli bölge olarak sıralandı.

Rapora göre Rusya’nın hava saldırıları ve drone dalgaları, önceki yıllara göre çok daha fazla sayıda etkinlikle sahada görülüyor. 2025’te Rus insansız hava araçlarının Ukrayna’ya yönelik saldırıları yüzde 150’yi aşkın oranda artış gösterdi. Haliyle bu artış, Ukrayna’nın hava savunma sistemleri üzerinde baskı oluştururken, kamu altyapılarına ve özellikle enerji hatlarına yönelik hedef alınmış saldırılarla sivil yaşamı zorlaştırdı.

Çatışmaların coğrafi yayılımı da dikkat çekici. Diğer birçok bölgede görülen daha sınırlı çatışma alanlarının aksine, Rusya’nın saldırıları Ukrayna’nın geniş bir kısmına yayılarak şehir merkezlerini ve kent merkezlerini tehdit ediyor.

ACLED raporuna göre, bu yıl boyunca kaydedilen çatışma olaylarının sayısı da önemli ölçüde arttı. Yılın ilk 11 ayında yaklaşık 26 500 çatışma kaydedildi ki bu oran, 2024’e göre yaklaşık yüzde 53’lük bir artış anlamına geliyor.

Raporda, savaşın diğer çatışma bölgelerine kıyasla nispeten daha az bölünmüş bir karakter sergilediği belirtiliyor. Bu değerlendirmeye göre çatışma esasen Rus ve Ukrayna orduları arasında iki ana aktör arasında yaşanıyor ve çok sayıda küçük silahlı grubun mücadele ettiği bir ortamdan farklılaşıyor.

Savaşın şiddettiyle birlikte sivil kayıplar da ciddi bir biçimde yükseldi. ACLED, 2025 boyunca yaklaşık 2 000 sivilin doğrudan bombardıman ve saldırılar sonucu öldürüldüğünü veya yaralandığını tahmin ediyor; Rus ordusunun yoğun bombardıman stratejisinin, özellikle yoğun nüfuslu bölgelerde yaşayan sivilleri daha fazla riskle karşı karşıya bıraktığını rapor ediyor.

Rapor, diplomatik çabaların özellikle ABD öncülüğünde yürütülen barış müzakerelerinin, bu çatışmayı durdurma veya şiddetini azaltma yönünde belirgin bir başarı getirmediğini de vurguluyor. Müzakerelere rağmen savaşın devam ettiği ve şiddetin artarak sürdüğü bir ortamda, 2025’te savaşın “yüksek ölümcüllük” ile karakterize edildiği belirtiliyor.