Patriot üretiminde küresel talep baskısı artıyor

ABD'nin devam eden çatışmalarda yüksek miktarda hava savunma mühimmatı kullanması, Patriot Hava Savunma Sistemi başta olmak üzere önleme füzelerinin üretim kapasitesini yeniden gündeme taşıdı. Washington üretimi hızla artırmaya çalışırken Avrupa ülkeleri de ABD merkezli tedarik zincirine bağımlılığı azaltmak ve kendi stoklarını yenilemek amacıyla yerel üretim kapasitesini genişletiyor.

ABD Kongresi Bütçe Ofisinin (CBO) hesaplamasına göre 1 Ağustos 2026'ya kadar kullanılan mühimmatın yerine konulmasının yaklaşık 21,7 milyar dolara mal olması bekleniyor. Bunun 13,1 milyar dolarlık bölümünü Patriot, THAAD, SM-3 ve SM-6 hava ve füze savunma önleme füzeleri oluşturuyor.

CBO, Pentagon'un stok miktarlarını açıklamaması nedeniyle kesin sayı verilemediğini belirtirken, kamuya açık tedarik ve kullanım verilerinden hareketle bu dört sistemden oluşan toplam önleme füzesi envanterinin önemli bölümünün kullanılmış olabileceğini hesapladı. Bu nedenle mevcut rakamlar kesin stok sayıları değil, CBO'nun tahminlerini yansıtıyor.

Patriot üretiminde büyük artış

Artan kullanımın ardından ABD savunma sanayisinin önceliklerinden biri PAC-3 MSE üretiminin hızlandırılması oldu. Lockheed Martin, üretim altyapısını ve tedarik zincirini genişletmek için milyarlarca dolarlık yatırım yürütüyor. Şirket ayrıca kritik PAC-3 MSE parçalarının üretiminde General Motors Defense ile iş birliğine başladı.

Üretim artışında yalnızca nihai montaj kapasitesi değil, füze bileşenlerinin tedariki de kritik önem taşıyor. Katı yakıtlı roket motorları, patlayıcılar, itici maddeler, elektronik bileşenler ve nitelikli iş gücü, üretimin kısa sürede artırılmasını zorlaştıran unsurlar arasında bulunuyor.

ABD'nin hedefi, Patriot ailesindeki önleme füzelerinin üretim hızını mevcut seviyelerin çok üzerine çıkararak hem Amerikan stoklarını yenilemek hem de müttefik ülkelerden gelen yüksek talebi karşılamak.

İsviçre Patriot için 5 ila 7 yıl bekleyebilir

Üretim darboğazının Avrupa'daki en belirgin sonuçlarından biri İsviçre'nin Patriot tedarikinde görülüyor. İsviçre hükümeti, ABD'nin teslimat önceliklerini değiştirmesinin ardından Patriot sistemlerinin planlanandan 5 ila 7 yıl daha geç teslim edilebileceğini açıkladı.

İsviçre'nin beş Patriot sistemi için yaptığı ilk planlamada teslimatların 2026-2028 döneminde gerçekleştirilmesi öngörülüyordu. ABD'nin Temmuz 2025'te Ukrayna'ya yönelik hava savunma desteğini önceliklendirmesi takvimi değiştirdi; İsviçre hükümeti Mayıs 2026'da Orta Doğu'daki savaş nedeniyle gecikmenin daha da uzadığının Washington tarafından bildirildiğini açıkladı.

Bern yönetimi bu nedenle alternatif seçenekleri de değerlendiriyor ve mümkün olduğunca Avrupa'da üretilen yeni bir uzun menzilli hava savunma çözümünü gündeminde tutuyor.

Avrupa'da Patriot üretim kapasitesi genişliyor

Avrupa ülkeleri de Patriot mühimmatı konusunda üretim kapasitesini artırıyor. Almanya merkezli COMLOG, Raytheon ile MBDA Deutschland'ın ortak girişimi olarak Avrupa'da Patriot GEM-T füzelerinin üretimi için yeni kapasite oluşturuyor.

NATO Destek ve Tedarik Ajansı tarafından Almanya, Hollanda, Romanya ve İspanya adına verilen sipariş kapsamında 1.000'e kadar PAC-2 GEM-T füzesinin tedarik edilmesi planlanıyor. Yaklaşık 5,6 milyar dolarlık program aynı zamanda Almanya'daki üretim kapasitesinin genişletilmesini kapsıyor.

Bu yatırım, Avrupa'nın hava ve füze savunma mühimmatı stoklarını büyütmesinin yanı sıra Patriot mühimmatının kıta içinde üretilebilmesini sağlayacak daha geniş bir tedarik altyapısının oluşturulmasını amaçlıyor.

Tomahawk üretimi de hızlanıyor

Üretim artışı yalnızca hava savunma füzeleriyle sınırlı değil. ABD, uzun menzilli taarruz mühimmatlarının üretim kapasitesini de genişletiyor.

RTX bünyesindeki Raytheon, Ağustos 2026'da Tomahawk seyir füzelerinin üretiminin hızlandırılması için 22,9 milyar dolarlık, yedi yıllık bir sözleşme aldı. Şirket, sözleşmeyle yıllık üretim kapasitesinin 1.000'den fazla Tomahawk seviyesine çıkarılmasının hedeflendiğini açıkladı.

ABD ve Avrupa'daki bu yatırımlar, son yıllarda hızla artan hava savunma ve uzun menzilli taarruz mühimmatı talebinin mevcut üretim altyapısı üzerinde oluşturduğu baskıyı azaltmayı hedefliyor. İsviçre'nin Patriot teslimatında karşılaştığı 5 ila 7 yıllık gecikme ise üretim kapasitesi ile küresel talep arasındaki açığın Avrupa'daki tedarik programlarına nasıl yansıdığının en belirgin örneklerinden biri olarak öne çıkıyor.