İsrail’de savunma bütçesi krizi

İsrail ordusu, artan savaş harcamaları nedeniyle mevcut bütçeyle faaliyetlerini sürdürmekte zorlandığını belirterek savunma bütçesinin yaklaşık 50 milyar dolara çıkarılmasını talep etti. İsrail basınında yer alan haberlere göre ordu, 144 milyar şekel (38,9 milyar dolar) seviyesindeki mevcut savunma bütçesinin 183 milyar şekele (49,5 milyar dolar) yükseltilmesini hükümete iletti.

Artan operasyon maliyetleri bütçeyi zorluyor

Yedioth Ahronoth gazetesinin haberine göre, son yaklaşık üç yılda altı ülkenin topraklarına yönelik askeri operasyonlar düzenleyen İsrail ordusu, mevcut bütçenin yetersiz kaldığını değerlendirdi.

Ordunun maliyetleri düşürmek amacıyla bazı yedek askerleri terhis ettiği ve yüksek maliyetli operasyonlardan kaçındığı belirtilirken, İsrail Savunma Bakanlığı’nın da savunma harcamalarının ülke tarihindeki en yüksek seviyeye çıkarılması için girişimlerini sürdürdüğü aktarıldı.

Güvenlik bürokrasisi artışı savunurken, Maliye Bakanlığı’ndan sert itiraz var

İsrail Maliye Bakanlığı ise söz konusu bütçe artışının kamu maliyesi açısından sürdürülebilir olmadığı görüşünü dile getirdi. Bakanlık, savunma harcamalarına ayrılacak ilave kaynağın sivil harcamalarda ciddi kesintilere yol açabileceği ve ülkenin kredi notunu olumsuz etkileyebileceği uyarısında bulundu. Ek bütçe talebini “aşırı ve mantıksız” olarak nitelendiren Maliye Bakanlığı, bu düzeyde bir artışın uygulanmasının mümkün olmadığını bildirdi.

İsrailli güvenlik yetkilileri ise Gazze ve Lübnan’da kontrol altında tutulan alanlar nedeniyle savunma bütçesinin artırılması gerektiğini savundu. Nihai kararın önümüzdeki günlerde verilmesinin beklendiği ve İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’nun Maliye Bakanlığı ile Savunma Bakanlığı’nın talepleri arasında karar vereceği belirtildi.

Yedek asker sayısında azaltma planı

Mali baskının etkisiyle yedek asker sayısını azaltmaya çalışan İsrail ordusunun daha önce bu sayıyı 60 binden 40 bine düşürmeyi planladığı aktarıldı. Geçmişte aynı anda 120 bin yedek askerin görev yaptığı orduda bu sayının şu ana kadar yalnızca 64 bine indirilebildiği ifade edildi.

İsrail’de 2026 yılı için ocak ayında 112 milyar şekel (30,3 milyar dolar) olarak belirlenen savunma bütçesi, mart ayında yapılan düzenlemeyle 144 milyar şekele (38,9 milyar dolar) yükseltilmişti.

Ekonomide eş zamanlı destek adımı

Öte yandan İsrail Maliye Bakanı Bezalel Smotrich, doların şekel karşısında değer kaybetmesi nedeniyle yazılım sektörüne yönelik 1,6 milyar şekel (537 milyon dolar) tutarında destek programı başlatıldığını açıkladı.

Smotrich, şekelin hızlı değer kazanmasının yazılım sektörünü olumsuz etkilediğini belirterek, İsrail Merkez Bankası’na faiz indirimi çağrısında bulundu.