Dışişleri Bakanı Fidan: ABD, F-35 satış yasağını kaldırabilir

Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, ABD ile yürütülen görüşmelerde F-35 satış yasağının kaldırılabileceğini ve CAATSA yaptırımlarının sona erdirilmesi yönünde irade bulunduğunu açıkladı. Açıklamalar, ABD Başkanı Donald Trump’ın NATO zirvesi kapsamında Ankara’ya yapması beklenen ziyaret öncesinde geldi.

CNN Türk canlı yayınında konuşan Fidan, Washington ile temasların olumlu ilerlediğini belirterek, Türkiye’nin uluslararası alanda üstlendiği rolün ABD tarafından da dikkate alındığını söyledi.

Yaptırımların kaldırılması için siyasi irade

Fidan, “F-35 satış yasağı kalkabilir. CAATSA yaptırımlarının kaldırılması yönünde bir irade var” ifadelerini kullanarak, iki ülke arasında bu konuda somut bir siyasi zemin oluştuğunu dile getirdi. CAATSA yaptırımlarının, Türkiye’nin Rusya’dan S-400 hava savunma sistemi tedarik etmesi sonrası Aralık 2020’de yürürlüğe girdiğini hatırlatan Fidan, bu başlığın iki ülke ilişkilerinde kurumsal olarak kalan tek önemli negatif unsur olduğunu vurguladı.

ABD Parlamentosu

Fidan, son yıllarda Türkiye’ye yönelik birçok yaptırımın kaldırıldığını, geriye büyük ölçüde CAATSA sürecinin kaldığını belirterek, bu konuda hem Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan hem de ABD Başkanı Donald Trump’ın güçlü irade ortaya koyduğunu ifade etti. İki liderin geçen yıl Eylül ayında Washington’da bu konuda mutabakat sağladığını ve ilgili bakanlıklara çözüm için talimat verildiğini söyledi.

Kongre süreci ve idari adımlar atılıyor

Fidan, yaptırımların kaldırılmasına yönelik süreçte idari anlamda bir engel bulunmadığını, ancak ABD Kongresi’nde sürecin farklı ilerleyebileceğini belirtti. Türkiye’ye yönelik savunma sanayii kısıtlamalarının Kongre’deki bazı çevrelerin etkisiyle şekillendiğine işaret eden Fidan, NATO üyesi olmayan ülkelere dahi askeri satış yapılırken Türkiye’ye kısıtlama uygulanmasının mevcut koşullarda rasyonel olmadığını dile getirdi.

F-35

F-35 konusuna ayrı bir başlık açan Fidan, satış yasağının kaldırılması ile Türkiye’nin yeniden programa üretici olarak dahil olmasının farklı süreçler olduğunu vurguladı. Satış yasağının kaldırılmasının idari bir kararla mümkün olabileceğini belirten Fidan, Türkiye’nin yeniden üretici olarak programa katılmasının ise çok taraflı konsorsiyum kararına bağlı olduğunu ifade etti.

Türkiye'nin S-400 süreci ilişkileri etkilemişti

Türkiye’nin 2019 yılında Rusya’dan S-400 hava savunma sistemi satın almasının ardından ABD Kongresi’nde Ankara’ya yönelik savunma satışlarına itirazlar gündeme gelmişti. Bu süreçte Türkiye, F-35 programından çıkarılmış ve CAATSA yaptırımları devreye alınmıştı. Son dönemde ise ABD tarafının bu başlıklarda yeni adımlar atabileceğine yönelik işaretler öne çıkıyor.

S-400

Reuters tarafından yayımlanan haberlerde de Trump yönetiminin F-35 ve savunma satışları konusunda ilerleme sağlanması yönünde kararlı olduğu aktarılmış, Kongre’ye yapılan bildirimler bu kapsamda dikkat çekmişti.

Trump’tan dikkat çeken açıklama

ABD Başkanı Donald Trump, NATO Genel Sekreteri Mark Rutte ile Beyaz Saray’da düzenlediği basın toplantısında Türkiye ile ilgili dikkat çeken ifadeler kullandı. 

Trump'ın “Muhtemelen onu çok mutlu edecek bir şey yapacağım” dediği anlardan bir kesit

Trump, Türkiye’nin NATO’nun güçlü bir üyesi olduğunu vurgulayarak, F-35 ve jet motoru satışı konusunda Cumhurbaşkanı Erdoğan’ı memnun edecek adımlar atabileceğini belirtti. “Muhtemelen onu çok mutlu edecek bir şey yapacağım” diyen Trump, Ankara’ya olumlu mesaj verdi.

NATO ve stratejik denge vurgusu

Türkiye’nin NATO içindeki konumuna da değinen Fidan, ülkelerin birbirlerini kendi milli stratejileri doğrultusunda konumlandırdığını, Türkiye’nin kendi egemenlik anlayışı çerçevesinde hareket ettiğini ifade etti.

Fidan, Türkiye’nin Ukrayna, Gazze, Suriye ve İran başlıkları başta olmak üzere birçok bölgesel meselede yapıcı ve istikrarlaştırıcı rol oynadığını belirterek, bu durumun uluslararası aktörlerle iş birliğini güçlendirdiğini söyledi.

ABD ile ilişkilerin hem sabit hem de değişken unsurlar içerdiğini kaydeden Fidan, ittifak yapısının sabit kaldığını, ancak bölgesel çıkarların zamanla değişebildiğini ifade etti.