Hindistan, Jaguar filosunu 2035’e kadar ayakta tutmak için Ekvador’a yöneldi

Defence Professionals India’nın haberine göre Hindistan Hava Kuvvetleri (IAF), Ekvador ile temasa geçerek depoda bulunan Sepecat Jaguar uçak gövdelerinin satın alınması veya devralınması ihtimalini değerlendiriyor. Bu girişimin amacı, uçakları yeniden uçurmak değil; motorlar, yapısal bileşenler ve sistemlerin sökülerek Hindistan’daki aktif Jaguar filosunun bakımında kullanılması.

Hindistan, Jaguar üretiminin 1980’lerin başında sona ermesi ve küresel tedarik zincirlerinin fiilen ortadan kalkması nedeniyle, bu platform için motor, aviyonik, iniş takımı ve yapısal parça temininde giderek daha ciddi zorluklarla karşı karşıya bulunuyor.

Dünyada Jaguar’ı hâlâ cephe görevinde kullanan tek ülke: Hindistan

Bugün Jaguar taarruz uçağını hâlâ cephe hattı görevlerinde kullanan tek hava kuvveti Hindistan. Uçaklar yaşlarına rağmen düşük irtifa taarruz, derinlemesine sızma ve yer hedeflerine saldırı görevlerinde aktif olarak kullanılıyor.

IAF’nin hedefi, Jaguar’ları tamamen emekli edene kadar –yaklaşık 2035’e dek– filoyu operasyonel seviyede tutmak. Bu süre zarfında Tejas Mk-2 ve Advanced Medium Combat Aircraft (AMCA) gibi yeni nesil platformların kademeli olarak hizmete girmesi planlanıyor.

Ekvador’un Jaguar geçmişi ve depodaki uçaklar

Jaguar, Ekvador Hava Kuvvetleri’nin 1970’ler ve 1980’lerde modern ve bölgesel rakiplerle kıyaslanabilir bir hava gücü oluşturma hedefinin merkezinde yer aldı. Ekvador, 1974 yılında 10 adet tek koltuklu Jaguar ES ve 2 adet çift koltuklu Jaguar EB olmak üzere toplam 12 uçak sipariş etti. Teslimatlar 1977’de tamamlandı.

Uçaklar, Escuadrón de Combate 2111 “Águilas” bünyesinde görev yaptı ve ağırlıklı olarak alçak irtifa taarruz ve taktik saldırı rolleri üstlendi. Artan bakım yükü ve yedek parça sıkıntıları nedeniyle kullanım 1990’larda azaldı. Jaguar’lar 2002’de ön cephe görevlerinden çekildi, 2006’da ise tamamen hizmet dışı bırakıldı.

Mevcut bilgilere göre Ekvador’da dört Jaguar gövdesi depoda, bir uçak ise müze sergisi olarak korunuyor.

Jaguar’ın teknik profili ve sınırlamaları

Sepecat Jaguar, İngiltere–Fransa ortak yapımı, alçak irtifa saldırıları için tasarlanmış çift motorlu süpersonik bir taarruz uçağıdır. İki adet Rolls-Royce Turbomeca Adour art yakıcılı turbofan motorla Mach 1.6 azami hıza ulaşabiliyor.

Yaklaşık 15 ton azami kalkış ağırlığına sahip olan uçak, yarı hazırlanmış pistlerden operasyon yapabilecek şekilde güçlendirilmiş bir gövdeye ve sağlam iniş takımlarına sahip. 4.500 kg’a kadar mühimmat taşıyabilen Jaguar; 30 mm top, güdümsüz ve güdümlü bombalar, anti-radyasyon füzeleri ve sınırlı hava-hava savunma mühimmatı kullanabiliyor.

Aviyonikler başlangıçta 1970’ler seviyesinde olsa da Hindistan dâhil bazı kullanıcılar GPS, modern seyrüsefer sistemleri ve hassas güdümlü mühimmat uyumluluğu gibi güncellemeler yaptı.

Hindistan için Ekvador girişimi, Hindistan’ın Jaguar’lar için izlediği daha geniş bir stratejinin parçası. Daha önce:

• Fransa, 31 adet Jaguar gövdesi, Adour motorları ve üretimi durmuş çok sayıda yedek parçayı Hindistan’a devretti.
• Birleşik Krallık, iki Jaguar T-2 eğitim uçağı ve 600’den fazla yedek parça sağladı.
• Umman, filosundan emekli edilen 20’den fazla Jaguar’ı parça kaynağı olarak Hindistan’a vermeyi kabul etti.

Bu uçakların hiçbiri uçurulmak üzere değil; tamamı kontrollü biçimde sökülerek yedek parça havuzuna dönüştürülüyor.

Hindistan Hava Kuvvetleri hâlen altı Jaguar filosu işletiyor. Bu filolar Batı, Merkez ve Güneybatı Hava Komutanlıkları arasında dağıtılmış durumda. Her filoda ortalama 18–20 uçak bulunuyor ve parçaların tüm üslerde eş zamanlı bulunabilirliği, sortinin sürdürülebilirliği açısından kritik önemde.

Jaguar’ların uzun hizmet süresi ağır bir bedelle geldi. Hindistan, 1970’lerden bu yana 50’den fazla Jaguar’ı kazalarda kaybetti. Yalnızca 2025’te üç uçak düşürüldü veya kaza geçirdi; bunlardan ikisi pilot kaybıyla sonuçlandı.