Finlandiya 100 milyon avroya 1 milyon anti-personel mayını alacak

Finlandiya, Rusya ile sınırındaki savunma hazırlıklarını güçlendirmek amacıyla yaklaşık 100 milyon avro bütçeyle 1 milyon adet anti-personel mayını tedarik etmeyi planlıyor. Ottawa Sözleşmesi'nden ayrılmasının ardından bu mühimmatları yeniden envanterine kazandırmaya hazırlanan Helsinki yönetimi, tedarikin öncelikle yerli savunma sanayisi şirketlerinden gerçekleştirilmesini ve üretimin 2028 yılında başlamasını hedefliyor.

Finlandiya Savunma Kuvvetleri, tedarik programı kapsamında potansiyel üreticilerle görüşmeler yürütüyor. Finlandiya Kara Kuvvetleri Komutanlığında istihkâm birliklerinden sorumlu Albay Riku Mikkonen, yerli üretim kapasitesinin oluşturulmasına yönelik hazırlıkların devam ettiğini açıkladı.

Finlandiya'da 6 şirket mayın üretebilecek kapasitede

Finlandiya'nın kamu yayın kuruluşu Yle'nin aktardığına göre Savunma Kuvvetleri, yaklaşık 1 milyon anti-personel mayınının yerli üreticilerden satın alınmasını amaçlıyor. Albay Mikkonen, Finlandiya'da bu tür mühimmatları üretebilecek kapasiteye sahip yaklaşık altı şirket bulunduğunu belirtti.

Potansiyel üreticiler arasında mevcut savunma sanayisi şirketlerinin yanı sıra metal işleme ve mühendislik alanında faaliyet gösteren kuruluşlar da bulunuyor. Mikkonen, yerli üretimin yalnızca mevcut tedarik ihtiyacının karşılanması açısından değil, gelecekte üretim kapasitesinin korunması bakımından da önemli olduğunu vurguladı.

Finlandiya Savunma Kuvvetleri, tedarik programında henüz piyasa araştırması ve teknik gereksinimlerin belirlenmesi aşamasında bulunuyor. Sözleşmelerin 2027 yılı sonuna kadar imzalanması, üretimin ise 2028'de başlaması hedefleniyor. Planlanan siparişin tamamının teslim edilmesinin 2030'lu yılları bulabileceği belirtiliyor.

İki farklı anti-personel mayını tedarik edilecek

Finlandiya'nın tedarik planında iki farklı anti-personel mayını türü bulunuyor. Bunlardan ilki, yer seviyesinin üzerinde konuşlandırılan ve germe teliyle etkinleşen mayınlar olacak. İkinci tür ise zemin üzerine veya altına yerleştirilen, basınçla etkinleşen mayınlardan oluşacak.

Mikkonen, bu tür mayınların Finlandiya'nın Ottawa Sözleşmesi'ne katılmasından önce de kullanıldığını belirtti. Finlandiya Savunma Kuvvetleri, gelecekte farklı teknolojilere sahip mayınların tedarik edilmesi ihtimalini de değerlendiriyor.

Ottawa Sözleşmesi'nden ayrılma kararı 2026'da yürürlüğe girdi

Finlandiya, anti-personel mayınlarının kullanımını, üretimini, stoklanmasını ve devrini yasaklayan Ottawa Sözleşmesi'ne 2012 yılında katılmıştı. Sözleşme kapsamındaki yükümlülükleri doğrultusunda daha önce envanterinde bulunan 1 milyondan fazla anti-personel mayınını imha eden ülke, değişen güvenlik koşulları nedeniyle anlaşmadan ayrılma kararı aldı.

Helsinki yönetimi, Nisan 2025'te açıkladığı kararın ardından 10 Temmuz 2025'te Birleşmiş Milletlere resmî bildirimde bulundu. Finlandiya'nın sözleşmeden çekilmesi 10 Ocak 2026 tarihinde yürürlüğe girdi. 

Kararın ardından Finlandiya, anti-personel mayını tedarikini yeniden başlatmak ve askerî personelin eğitimlerine hazırlanmak üzere harekete geçti. Ocak 2026'da açıklanan ilk planlamada, yeni mayınların ve eğitim ekipmanlarının 2027 yılında kullanıma hazır hâle getirilmesi hedefleniyordu. Yaklaşık 1 milyon adetlik yeni tedarik programı, sözleşmeden çekilmesinin ardından başlatılan bu sürecin devamı niteliğini taşıyor.

Baltık ülkeleri ve Polonya da Ottawa Sözleşmesi'nden çekilme kararı aldı

Finlandiya'nın Ottawa Sözleşmesi'nden ayrılması, NATO'nun doğu kanadındaki diğer ülkelerin benzer kararlarıyla aynı döneme denk geldi. Polonya, Litvanya, Letonya ve Estonya da Rusya kaynaklı güvenlik tehditlerini gerekçe göstererek Ottawa Sözleşmesi'nden çekilme kararı alan NATO ülkeleri arasında yer aldı.

1997 yılında kabul edilen ve 1999'da yürürlüğe giren Ottawa Sözleşmesi, anti-personel mayınlarının kullanımını, üretimini, stoklanmasını ve devrini yasaklıyor. Sözleşme ayrıca taraf devletlere mevcut stokların imha edilmesi ve mayınlı alanların temizlenmesi konusunda yükümlülükler getiriyor.

Yaklaşık 1.340 kilometrelik Rusya sınırına sahip Finlandiya, özellikle kara savunması ve askerî hazırlık kapasitesinin güçlendirilmesine öncelik veriyor. Mikkonen, Baltık ülkeleri ile Polonya'nın Finlandiya'da üretilecek mayınlara ilgi gösterebileceğini de ifade etti. Bununla birlikte söz konusu ülkelerle imzalanmış bir ihracat anlaşması bulunmuyor. Finlandiya, yerli üretimin yanında yurt dışından tedarik seçeneğini de tamamen dışlamıyor.

Mayınlar barış döneminde araziye yerleştirilmeyecek

Finlandiya Savunma Kuvvetleri, anti-personel mayınlarının barış döneminde araziye yerleştirilmeyeceğini açıkladı. Albay Mikkonen, askerî personelin eğitimlerinde gerçek patlayıcı içermeyen eğitim mühimmatlarının kullanılacağını belirtti. Mayınların kriz ve savaş dönemlerinde kullanılmak üzere depolanması planlanıyor.

Uluslararası Kızılhaç Komitesi ve mayın karşıtı kuruluşlar, anti-personel mayınlarının çatışmalar sona erdikten sonra da siviller için uzun süreli tehlike oluşturduğuna dikkat çekiyor. Finlandiya Savunma Kuvvetleri ise olası kullanım durumlarında mayınların yerlerinin kayıt altına alınacağını ve çatışmaların ardından temizlenmesi için gerekli prosedürlerin uygulanacağını belirtiyor.

Helsinki yönetiminin yeni tedarik programıyla hem anti-personel mayını stoklarını yeniden oluşturması hem de bu mühimmatların ülke içinde üretilebilmesini sağlayacak sanayi altyapısını geliştirmesi hedefleniyor.