Ukrayna'dan ABD'ye Patriot tepkisi: Füze teslimatları gecikiyor

ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth'in, Ukrayna'nın müttefikleri tarafından finanse edilen önemli miktardaki Patriot hava savunma füzesinin teslimatına henüz onay vermediği öne sürüldü. Ukraynalı yetkililer, Pentagon'da bekletilen sevkiyatın Washington yönetiminin Kiev üzerindeki siyasi baskısının bir parçası olabileceğini değerlendirirken ABD hükümetinden bir yetkili iddiaları reddetti.

The Kyiv Independent'ın 19 Ekim'de yayımladığı habere göre isminin açıklanmasını istemeyen üst düzey bir Ukraynalı yetkili ile iki askerî yetkili, Patriot hava savunma sistemlerinde kullanılan önleme füzelerinin teslimatında gecikmeler yaşandığını bildirdi.

Ukraynalı yetkililerden biri, Patriot füzelerine ilişkin sözleşmelerin Hegseth'in onayını beklediğini ve söz konusu füzelerin bedelinin müttefik ülkeler tarafından önceden ödendiğini ileri sürdü. Teslimatı bekleyen füze sayısı açıklanmazken bir başka Ukraynalı yetkili, söz konusu sevkiyatın önemli miktarda mühimmat içerdiğini belirtti.

Zelenski: ABD yalnızca bazı füzelerin teslimatını onayladı

Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski, 18 Ekim'de Bloomberg'e verdiği röportajda, NATO koordinasyonunda yürütülen Öncelikli Ukrayna İhtiyaçları Listesi (PURL) girişimi kapsamında satın alınan Patriot füzelerinin teslimatında sorunlar yaşandığını açıkladı. Zelenski, ABD'nin müttefik ülkeler tarafından finanse edilen füzelerin yalnızca bir bölümünün teslimatına izin verdiğini, kalan bölümün ise onaylanmadığını söyledi.

Gecikmenin teknik nedenlerden kaynaklanmadığını savunan Zelenski, ABD'nin Ukrayna'ya ayda yalnızca 12 Patriot önleme füzesi gönderdiğini ileri sürdü. Bu miktarın eski ABD Başkanı Joe Biden dönemindeki aylık teslimatların yaklaşık dörtte birine karşılık geldiğini belirtti.

Zelenski, 19 Ekim'de yaptığı başka bir açıklamada da Ukrayna'nın ihtiyaç duyduğu bazı kritik askerî malzemelerin teslimatında gecikmeler bulunduğunu ifade etti. Washington ile varılan siyasi anlaşmaların uygulama aşamasında yerine getirilmediğini savundu.

NATO, askerî yardımların devam ettiğini açıkladı

Patriot füzelerinin teslimatına ilişkin iddialar üzerine NATO yetkilileri de değerlendirmelerde bulundu. The Kyiv Independent'a konuşan bir NATO yetkilisi, PURL girişimi üzerinden Ukrayna'ya sağlanan askerî yardımların devam ettiğini ve bunlar arasında hava savunma ekipmanlarının da bulunduğunu belirtti.

Bir başka NATO yetkilisi ise bazı sevkiyatlarda gecikmeler yaşanabileceğini kabul etmekle birlikte bunların siyasi nedenlerden kaynaklanmasının düşük ihtimal olduğunu ifade etti. Ukraynalı yetkililer ise teslimatların bekletilmesinin lojistik veya teknik nedenlerden ziyade siyasi bir karar olduğunu düşünüyor. 

The Kyiv Independent'ın görüş talebine Pentagon'dan yanıt gelmezken ABD hükümetinden bir yetkili, Ukrayna tarafının iddialarının gerçeği yansıtmadığını söyledi.

Patriot füzeleri NATO girişimi kapsamında finanse ediliyor

NATO koordinasyonunda yürütülen PURL girişimi, Ukrayna'nın öncelikli askerî ihtiyaçlarının belirlenmesi ve ABD üretimi savunma sistemlerinin müttefik ülkeler tarafından finanse edilerek Ukrayna'ya ulaştırılması amacıyla kullanılıyor. Bu mekanizma kapsamında Ukrayna'nın ihtiyaç duyduğu silah ve mühimmatların bedeli müttefik ülkeler tarafından karşılanırken tedarik ve teslimat süreçleri ABD ile koordinasyon içerisinde yürütülüyor.

Patriot hava savunma sistemlerinde kullanılan önleme füzeleri, Ukrayna'nın Rusya tarafından düzenlenen balistik füze saldırılarına karşı savunmasında önemli rol oynuyor. Rusya'nın Ukrayna kentlerine ve enerji altyapısına yönelik füze saldırılarını yoğunlaştırdığı bir dönemde yaşanan teslimat sorunları, Kiev yönetiminin hava savunma mühimmatı ihtiyacını yeniden gündeme getirdi.

Washington ile Kiev arasında gerilim sürüyor

Patriot füzelerinin teslimatına ilişkin tartışmalar, ABD ile Ukrayna arasında Rusya'nın enerji altyapısına yönelik saldırılar konusunda yaşanan görüş ayrılıklarının ardından gündeme geldi. ABD Başkanı Donald Trump, Ukrayna'nın Rus petrol rafinerilerine yönelik saldırılarını eleştirirken Kiev yönetimi, Rusya'nın Ukrayna'daki enerji tesislerini hedef almaya devam ettiğine dikkat çekiyor.

Zelenski, Bloomberg'e yaptığı açıklamada, Rusya'nın dizel yakıt altyapısına yönelik saldırıların durdurulması karşılığında Ukrayna'ya daha fazla Patriot füzesi sağlanmasını önerdiğini ancak Washington'ın bu öneriye olumlu yanıt vermediğini belirtti.

Ukrayna yönetimi ayrıca son dönemde Rus balistik füze saldırılarına ilişkin erken uyarı bilgilerinin paylaşılmasında aksaklıklar yaşandığını açıklamıştı.

Patriot önleme füzelerinin teslimatına ilişkin son iddialar, Ukrayna'nın ABD kaynaklı hava savunma mühimmatına ve askerî destek mekanizmalarına bağımlılığının devam ettiği bir dönemde ortaya çıktı.