Çin, savaş uçağı üretiminde maliyetleri düşüren modüler sisteme geçti

Çin'in envanterinde bulunan J-20 ve J-10 savaş uçaklarını üreten Chengdu Aircraft Corporation (CAC), uçak üretiminde kullanılan yardımcı ekipmanların geliştirme maliyetlerini yaklaşık yüzde 20 azaltan modüler tasarım sistemini uygulamaya başladı. Çin Havacılık Sanayii Kurumu (AVIC) tarafından açıklanan yeni yöntemle üretim ekipmanlarının geliştirme süreleri yaklaşık yüzde 25 kısalırken farklı uçak projelerinde yeniden kullanılabilen 163 standart modül oluşturuldu.

AVIC'nin 15 Ekim'de yayımladığı açıklamaya göre Chengdu, uçak modellerine özel üretim ekipmanlarının ayrı ayrı tasarlanmasına dayanan geleneksel yaklaşım yerine ortak bileşenlerin kullanılabildiği standart bir sisteme geçti. LEGO parçalarına benzetilen modüler yapı sayesinde montaj, taşıma ve kaldırma işlemlerinde kullanılan ekipmanlar farklı üretim ihtiyaçlarına göre yeniden düzenlenebiliyor.

Şirket, geliştirilen sistemde standart modüllerin genel yeniden kullanım oranının yüzde 80'in üzerine çıktığını bildirdi. Bazı araştırma ve geliştirme projelerinde ise aynı ekipmanların birden fazla uçakta kullanılmasıyla doğrudan maliyetlerde yüzde 20'nin üzerinde tasarruf sağlandığı açıklandı.

Uçak üretiminde 163 standart modül kullanılacak

Chengdu'nun araştırma ve geliştirme ekibi, modüler tasarım çalışmalarını montaj ekipmanları, çalışma platformları, taşıma araçları, destek çerçeveleri ve kaldırma düzenekleri olmak üzere beş ana kategori üzerinde yürüttü. Bu kapsamda farklı uçak modellerinin üretiminde ortak kullanılabilecek yapılar belirlenerek 163 temel modül hâlinde standartlaştırıldı. Söz konusu modüller, üretilecek uçağın veya parçanın özelliklerine göre farklı biçimlerde birleştirilebiliyor.

Geleneksel uçak üretiminde gövde boyutları, yapısal özellikler, malzemeler ve montaj yöntemlerindeki farklılıklar nedeniyle her model için özel ekipmanların geliştirilmesi gerekiyor. Bu ekipmanların bir kısmı üretim sürecinin tamamlanmasının ardından başka projelerde kullanılamıyor.

Chengdu'nun yeni yaklaşımında ise ekipmanın ana yapısı korunurken uçakla doğrudan temas eden bağlantı ve adaptör bölümleri değiştiriliyor. Böylece daha önce geliştirilen ekipmanların farklı uçak modellerine uyarlanması ve yeni projelerde tekrar kullanılması mümkün oluyor.

Geliştirme sürelerinde yüzde 25 azalma sağlandı

AVIC tarafından paylaşılan verilere göre ortak modüler tasarım sisteminin uygulanmasıyla üretim ekipmanlarının geliştirme maliyetleri yaklaşık yüzde 20, geliştirme süreleri ise yüzde 25 azaldı. Sistemin farklı ekipman kategorilerindeki kullanım oranları da açıklandı. Yeniden yapılandırılabilir esnek montaj ekipmanlarında modüler kapsama oranı yüzde 80'e, çalışma platformlarında ise yüzde 90'a ulaştı.

Standart tasarım uygulama oranı taşıma araçlarında yüzde 84, destek çerçevelerinde yüzde 60 ve kaldırma düzeneklerinde yüzde 87 olarak kaydedildi. Yeni yöntem, mevcut ekipmanların farklı projelerde kullanılmasına olanak sağlayarak her uçak modeli için sıfırdan tasarım yapılması ihtiyacını azaltıyor. Aynı zamanda kullanılmayan ekipmanların depolanması veya yenileriyle değiştirilmesinden kaynaklanan maliyetlerin sınırlandırılmasını amaçlıyor.

J-20 ve J-10 üretiminde esneklik artabilir

Chengdu Aircraft Corporation, Çin'in beşinci nesil J-20 savaş uçağı ile J-10 savaş uçağı ailesinin üretiminden sorumlu şirket olarak faaliyet gösteriyor. Modüler ekipman sisteminin uygulanması, farklı savaş uçağı projelerinde üretim altyapısının yeniden düzenlenmesini kolaylaştırabilecek bir gelişme olarak değerlendiriliyor.

Defence Security Asia'nın değerlendirmesine göre standart üretim ekipmanlarının yeniden kullanılabilmesi, yeni montaj hatlarının hazırlanması ve mevcut üretim süreçlerinin farklı uçak modellerine uyarlanması için gereken süreyi azaltabilir. Bununla birlikte açıklanan veriler, J-20 veya J-10 savaş uçaklarının toplam üretim maliyetlerinde yüzde 20 azalma sağlandığını göstermiyor.

Maliyet tasarrufu, uçakların imalatında kullanılan yardımcı ekipmanların geliştirilmesiyle sınırlı bulunuyor. Ayrıca sistemin savaş uçağı üretim adetlerini ne ölçüde artırdığına ilişkin doğrulanmış veriler paylaşılmadı.

Seri üretim kapasitesinin artırılmasına katkı sağlayabilir

Global Times'a değerlendirmelerde bulunan Aerospace Knowledge dergisinin Genel Yayın Yönetmeni Wang Ya'nan, modüler üretim ekipmanlarının özellikle üretim kapasitesinin kısa sürede artırılması gereken durumlarda avantaj sağlayabileceğini belirtti. Wang, geleneksel yöntemde her uçak modeli için ayrı ekipmanların tasarlanmasının geliştirme sürelerini uzattığını ve maliyetleri artırdığını ifade etti.

Standart modüllerin farklı projelerde kullanılabilmesinin üretim hazırlıklarını hızlandırabileceğini belirten Wang, yeni yöntemin tasarım süreçlerini de basitleştirdiğini söyledi. Wang'a göre Chengdu'nun bu sisteme geçmesi, şirketin mevcut ve yakın gelecekteki üretim ekipmanı ihtiyaçlarını değerlendirdiğine ve kısa sürede büyük ölçekli üretim gereksinimlerine karşı hazırlık yaptığına işaret ediyor.

AVIC ise geliştirilen yaklaşımın havacılık üretim ekipmanlarının maliyetlerini azaltmak için farklı projelerde uygulanabilecek bir model oluşturduğunu bildirdi. Yeni sistemin savaş uçağı üretim hızına ve yıllık teslimat sayılarına etkisinin belirlenebilmesi için üretim hatlarındaki uygulama sonuçlarına ilişkin ilave verilere ihtiyaç duyuluyor.