Türkiye, savunma sanayisiyle NATO'da dikkat çekiyor

Gazeteci-yazar Nedim Şener, Hürriyet'te kaleme aldığı ''NATO ülkelerine silah satan 'örnek ülke' Türkiye'' başlıklı yazıda, Türkiye'nin savunma sanayisinde son yıllarda gerçekleştirdiği dönüşümü ve NATO ülkeleriyle gelişen savunma ihracatı ilişkilerini değerlendirdi. Şener yazısında, Polonya'da düzenlenen MSPO Savunma Sanayii Fuarı'nda Türkiye'ye yönelik dikkat çekici değerlendirmelere ve Polonya'nın MSPO 2027'de Türkiye'yi ortak ülke olarak belirlemesine yer verildi.

Türkiye'nin dönüşümü örnek gösterildi

Şener'in aktardığı değerlendirmeye göre, Polonya Başbakan Yardımcısı ve Milli Savunma Bakanı Władysław Kosiniak-Kamysz, Türkiye'nin savunma sanayisindeki dönüşümünü örnek gösterdi. Kosiniak-Kamysz, Türkiye'nin yalnızca kendi ihtiyaçları için üretim yapmadığını, aynı zamanda ihracat kapasitesi oluşturduğunu ve bu ihracatı destekleyen kurumsal bir yapıya sahip olduğunu belirtti.

Polonyalı bakan, Türkiye'nin yaklaşık 20 yıllık süreçte savunma sanayisinde önemli bir dönüşüm geçirdiğini ifade ederken, Türkiye'nin savunma sanayisi modelinin Polonya açısından da incelenen bir örnek olduğunu söyledi.

MSPO 2027'nin ortak ülkesi Türkiye olacak

MSPO 2026'nın kapanışında konuşan Polonya Savunma Bakan Yardımcısı Magdalena Sobkowiak-Czarnecka ise gelecek yıldan itibaren fuarda "Ortak Ülke" ve "Lider Ülke" olmak üzere iki ayrı kategori uygulanacağını açıkladı. Sobkowiak-Czarnecka, 2027 MSPO'nun ortak ülkesinin Türkiye olacağını duyurdu.

MSPO 2026 sırasında Polonya Cumhurbaşkanı Karol Nawrocki de Türk savunma sanayisi şirketlerinin stantlarını ziyaret etti. Ziyaret kapsamında Türkiye ile Polonya arasındaki savunma sanayisi iş birliğinin geliştirilmesine yönelik temaslar gerçekleştirildi.

Türkiye'nin savunma ihracatında yeni rekorlar

Şener'in yazısında Türkiye'nin savunma ve havacılık ihracatındaki artış da öne çıkarıldı. Savunma Sanayii Başkanı Haluk Görgün'ün açıkladığı verilere göre sektörün ihracatı 2026'nın Ocak-Temmuz döneminde geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 26,2 artarak 5 milyar 787 milyon dolara ulaştı.

Son 12 aylık savunma ve havacılık ihracatının ise 11,2 milyar dolar seviyesine yükseldiği belirtildi. Türkiye'nin ihracat portföyünde insansız hava araçlarının yanı sıra zırhlı araçlar, deniz platformları, silah sistemleri, mühimmat, füze sistemleri, radar ve elektronik harp teknolojileri bulunuyor.

Bayraktar TB2'ler iki ülke için de dönüm noktası oldu

Türkiye-Polonya savunma sanayisi ilişkilerinde Bayraktar TB2 SİHA'lar önemli bir dönüm noktası oluşturdu. İki ülke arasındaki temasların ilerleyen döneminde elektronik harp ve keşif-gözetleme sistemleri de iş birliği alanlarına eklendi.

ASELSAN, Aralık 2025'te Polonya'ya elektronik harp sistemlerinin satışı için 410 milyon dolarlık ihracat sözleşmesi imzaladı. MSPO 2026 kapsamında ise ASELSAN ile Polonyalı AMZ Kutno arasında 24 ARSUS keşif ve gözetleme sistemi için yeni bir ihracat sözleşmesi imzalandı.

Bu gelişmeler, Türkiye'nin Polonya savunma pazarındaki varlığının SİHA tedarikinden elektronik harp ve keşif-gözetleme sistemlerine doğru genişlediğini ortaya koydu.

4 bin 500'ü aşan şirket ve 1.400'den fazla proje

Türkiye'nin savunma sanayisindeki dönüşüm, şirket ve proje sayılarındaki artışta da görülüyor. 2002'de 56 savunma sanayisi şirketi ve yaklaşık 62 proje bulunurken, sonraki yıllarda şirket sayısı 4 bin 500'ün, proje sayısı ise 1.400'ün üzerine çıktı.

Sektörün toplam proje hacminin 100 milyar doları aştığı, istihdamın da 100 bin seviyesinin üzerine çıktığı belirtiliyor. Savunma sanayisindeki yerlilik oranı ise son yıllarda yüzde 80'in üzerinde seyrediyor.

Küresel silah ihracatında Türkiye'nin konumu

Türkiye'nin uluslararası savunma pazarındaki konumu da son yıllarda değişti. SIPRI'nin 2021-2025 dönemine ilişkin verilerine göre Türkiye, küresel büyük silah ihracatçıları arasında 11'inci sırada yer aldı. Türkiye'nin ihracat hacminin önceki beş yıllık döneme kıyasla yüzde 122 arttığı bildirildi.

Nedim Şener'in yazısında, Türkiye'nin savunma sanayisindeki üretim kapasitesi ve ihracat performansının NATO ve Avrupa ülkeleriyle geliştirilen ilişkilerle birlikte ele alındığı görülüyor. Polonya örneğinde Bayraktar TB2 SİHA'lardan elektronik harp sistemlerine ve keşif-gözetleme çözümlerine uzanan iş birliği, bu dönüşümün öne çıkan örneklerinden biri olarak gösteriliyor.

Türkiye'nin savunma sanayisi alanındaki dönüşümü, MSPO 2027'de ortak ülke olarak yer alacak olmasıyla birlikte Polonya ile ilişkiler açısından yeni bir döneme girerken, iki ülke arasındaki iş birliğinin ortak üretim, teknoloji transferi ve yeni ihracat projeleri üzerinden genişletilmesi hedefleniyor.

Çelik Kubbe için seri üretim süreci

Şener değerlendirmesinde, Türkiye'nin savunma ihracatındaki gelişmelerin yanı sıra ulusal hava savunma mimarisi Çelik Kubbe için yürütülen çalışmalara dikkat çekti. Şener, Çelik Kubbe'nin omurgasını oluşturan SİPER, HİSAR, SUNGUR ve GÜRZ gibi sistemlerde seri üretim çalışmalarının sürdüğünü ifade etti.

Şener, yazısında NATO Ankara Zirvesi'nde Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan tarafından Çelik Kubbe mimarisi için ayrıldığı belirtilen 24 milyar dolarlık ek bütçeye de dikkat çekti. Bu kaynağın, Türkiye'nin savunma sanayisinde seri üretim kapasitesini ve hava savunma alanındaki yatırımlarını büyütme hedefi kapsamında değerlendirildiğini aktardı.

Yazının son bölümünde Şener, Türkiye'nin müttefik ülkelerin savunma tedarik zincirlerine daha fazla entegre olurken, yurt içinde yürütülen seri üretim faaliyetleriyle küresel savunma pazarındaki konumunu güçlendirdiği değerlendirmesine yer verdi. Şener'e göre savunma sanayisindeki ihracat, üretim ve kurumsal yapılanma süreçlerinin birlikte yürütülmesi, Türkiye'nin uluslararası alanda "örnek ülke" olarak gösterilmesinde etkili oluyor.