Rubio’dan Türkiye - F-35 açıklaması: S-400 çözülmeden statü değişmez

ABD Kongresi’nde Türkiye’nin F-35 programındaki statüsü yeniden gündeme geldi. Temsilciler Meclisi Dış İlişkiler Komitesi üyesi Dina Titus, ABD’nin Ankara Büyükelçisi Thomas J. Barrack’ın Türkiye’nin F-35 programına dönüşü ve S-400 krizinin çözülebileceğine yönelik açıklamalarını ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio’ya sordu.

Titus, Barrack’ın değerlendirmelerinin mevcut ABD yasaları ve uzun süredir izlenen Amerikan politikasıyla çeliştiğini savundu. Rubio ise Ankara’nın Rus yapımı S-400 hava savunma sistemlerini satın almasının ardından Türkiye’nin F-35 programından çıkarıldığını hatırlatarak, mevcut yasal çerçevenin Türkiye’nin statüsünün değiştirilmesine izin vermediğini belirtti.

Barrack’ın açıklamaları Kongre’de gündem oldu

Nisan ayında Antalya Diplomasi Forumu’nda konuşan ABD’nin Ankara Büyükelçisi ve Suriye Özel Temsilcisi Thomas J. Barrack, Türkiye-ABD ilişkilerinde son dönemde dikkat çekici bir ilerleme sağlandığını söylemişti. Barrack, S-400 meselesinin yakında çözülebileceğine işaret ederek, Türkiye’nin F-35 programına dönüşünün tamamen kapalı bir başlık olmadığını belirtmişti.

Barrack, Türkiye’nin F-35 programına kabul edilmesine ilişkin olarak, “Benim patronumun bakış açısına göre Türkiye’nin F-35 programına kabul edilmesi sorun değil” demişti. Büyükelçi ayrıca yaptırımların beklenen sonucu vermediğini savunmuş, F-16 tedariki ve savunma iş birliği dahil birçok başlıkta Washington-Ankara hattında yeni bir sürecin şekillenebileceğine işaret etmişti.

Komite oturumunda bu açıklamaları gündeme getiren Titus, Türkiye’nin halen S-400 sistemlerine sahip olduğunu ve zorunlu yaptırımlara tabi kalmaya devam ettiğini belirtti. Titus, Rubio’ya Türkiye’nin F-15 veya F-35 savaş uçaklarını alıp alamayacağını doğrudan sordu.

Rubio’dan S-400 ve yasal mevzuat vurgusu

Titus’un sorusuna yanıt veren Rubio, Türkiye’nin başlangıçta F-35 programının katılımcılarından biri olduğunu ancak Rusya’dan S-400 sistemi satın almasının ardından programdan çıkarıldığını söyledi.

Rubio, “Bu uçakları alamamalarının nedeni, Ruslardan S-400 sistemini satın almış olmaları” ifadelerini kullandı.

Titus’un Türkiye’nin S-400’leri elinde tuttuğu ve yaptırımlara tabi olmaya devam ettiği yönündeki değerlendirmesine katılan Rubio, konunun siyasi tercihten öte yasal mevzuatla düzenlendiğini vurguladı.

ABD Dışişleri Bakanı Rubio, “Doğru. Dolayısıyla, bildiğiniz gibi bu durum yasal mevzuata tabidir” dedi.

Rubio, Trump yönetiminin mevcut şartlarda Türkiye’nin F-35 programındaki statüsünü değiştirecek yasal yetkiye sahip olmadığını belirterek, “Şu anda böyle bir seçeneğimiz yok çünkü bu durum hem NDAA hükümleri hem de ilgili yasal mevzuat tarafından düzenleniyor” ifadelerini kullandı.

Böylece Barrack’ın Türkiye-F-35 hattında daha esnek bir yaklaşımın mümkün olabileceğine yönelik mesajları, Kongre’de Rubio’nun mevcut ABD yasalarına yaptığı vurgu ile yeniden tartışmaya açıldı.