Barrack’tan dikkat çeken Türkiye mesajı: S-400 ve F-35’te yeni dönem işareti

5. Antalya Diplomasi Forumu (ADF), Belek Turizm Bölgesi’nde bulunan NEST Kongre ve Fuar Merkezi’nde başladı.

Forum kapsamında düzenlenen panelde ABD’nin Ankara Büyükelçisi ve Suriye Özel Temsilcisi Thomas J. Barrack önemli açıklamalarda bulundu. Barrack’ın değerlendirmeleri, Ankara-Washington hattında özellikle S-400 ve F-35 başlıklarında yeni bir yaklaşımın şekillenebileceğine işaret etti.

İlişkilerde dikkat çeken ivme

Panelde yöneltilen soruda, Türkiye ile ABD arasında özellikle S-400 hava savunma sistemi ve CAATSA yaptırımları kapsamında yaşanan sorunların çözümüne ilişkin gelişmeler gündeme getirildi.

Barrack, bu soruya verdiği yanıtta iki ülke ilişkilerinde son dönemde kaydedilen ilerlemeye dikkat çekerek, mevcut sürecin geçmişle kıyaslandığında istisnai bir dönem olduğunu vurguladı. “Son 16 ayda Türkiye ile ABD arasındaki ilişkilerde, son 15 yıla kıyasla daha fazla ilerleme sağlandı” ifadelerini kullanan Barrack, bu tabloyu ilişkilerde yeni bir ivmenin göstergesi olarak tanımladı.

İlişkilerin yalnızca liderler düzeyinde değil, dışişleri, istihbarat, askeri ve iş dünyası seviyelerinde de geliştiğini vurgulayan Barrack, çok katmanlı bir iyileşme sürecine işaret etti.

Krizin merkezinde S-400

Barrack, Türkiye’nin Rusya’dan S-400 hava savunma sistemi satın alma kararının Ankara ile Washington arasında temel bir kırılma noktası oluşturduğunu ifade etti. Bu süreçte taraflar arasında yalnızca sonuç değil, sürecin kendisine ilişkin de ciddi görüş ayrılıkları bulunduğunu vurgulayan Barrack, ABD’nin Patriot sistemlerini satışa sunup sunmadığı ve Türkiye’nin bu sistemleri temin etme imkânına sahip olup olmadığı konusunda farklı bakış açıları geliştiğini aktardı. Bu durumun, teknik bir tedarik meselesinin ötesine geçerek iki ülke arasında güven ve stratejik uyum tartışmasını derinleştirdiğine işaret etti.

Türkiye’nin NATO içindeki konumuna dikkat çeken Barrack, ülkenin ittifak açısından kritik bir rol üstlendiğini ve Avrupa’nın güvenliğine önemli katkılar sağladığını ifade etti.

Türkiye’nin aynı dönemde F-35 programına katılmak istediğini ve üretim sürecinde de yer aldığını belirten Barrack, özellikle gövde üretiminde Türkiye’nin ortaklardan biri olduğunu hatırlattı.

Ancak S-400 alımı sonrasında ABD Kongresi’nin yaptırım kararı aldığını ve Türkiye’nin F-35 programından çıkarıldığını vurguladı.

S-400 mevzusunun çözüm ihtimali güçleniyor

Barrack, S-400 meselesinde çözümün yakın olduğuna işaret ederek, “Bu sorunun yakında çözüldüğünü göreceksiniz” dedi. ABD tarafında konunun yeniden değerlendirildiğini belirten Barrack, sürecin kısa vadede sonuç verebileceği mesajını verdi.

Türkiye’nin F-35 programına dönüşünün tamamen kapalı bir başlık olmadığını belirten Barrack, bu konuda net bir ifade kullanarak, “Benim patronumun bakış açısına göre Türkiye’nin F-35 programına kabul edilmesi sorun değil” dedi. NATO içinde benzer örnekler bulunduğunu hatırlattı. Yunanistan’ın hem S-300 sistemlerine sahip olması hem de F-35 programında yer almasını bu çerçevede örnek gösterdi.

Bu yaklaşım, Washington’ın önceki katı tutumuna kıyasla daha esnek bir çizgiye yöneldiğine işaret ederken, Türkiye’nin ittifak içindeki konumunun yeniden ele alınabileceği mesajını verdi.

Barrack, Türkiye-Yunanistan gerilimine girmemekle birlikte, genel atmosferin daha yapıcı olduğunu ve ilişkilerde yeni bir dönemin oluştuğunu ifade etti.

Yaptırımlar neden işe yaramadı

Barrack, yaptırımlara ilişkin değerlendirmesinde, “Yaptırımlar işe yaramıyor” dedi. Bu tür adımların hedef ülkeyi geri adım attırmak yerine alternatif yollar aramaya ittiğini söyledi.

Yaptırıma maruz kalan ülkelerin zamanla yeni ticaret kanalları, finansal çözümler ve farklı ortaklıklar geliştirdiğini ifade eden Barrack, bu durumun ABD’nin çıkarları açısından her zaman olumlu sonuç üretmediğini vurguladı.

Türkiye örneğinde de benzer bir sürecin yaşandığını ima eden Barrack, yaptırımların Ankara’yı mevcut ittifak yapısı içinde tutmak yerine farklı arayışlara yönlendirdiğine dikkat çekti.

Masada ticaret ve savunma

İki ülke arasındaki ticari ilişkilerin de önemine değinen Barrack, yaklaşık 100 milyar dolarlık Boeing uçak anlaşmalarına işaret etti.

Barrack, ABD Başkanı Donald Trump ile Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan arasındaki doğrudan temasın bu süreçte belirleyici rol oynadığını vurgulayarak, “Başkan Trump ve Cumhurbaşkanı Erdoğan bir araya geldi ve bu konuları çözdü” ifadelerini kullandı. İki liderin ekipleriyle birlikte kritik başlıkları ele aldığını ve bazı konularda somut ilerleme sağlandığını belirtti. Liderler arasındaki diyaloğun yalnızca siyasi değil, ekonomik ve savunma alanındaki dosyaların da yeniden açılmasına zemin hazırladığını vurguladı.

Barrack, uzun süredir tıkanan başlıkların yeniden hareket kazandığını ifade etti. F-16 tedariki konusunda ise tarafların yeniden müzakere sürecine girdiğini belirten Barrack, savunma iş birliğinin yeniden şekillenebileceğine işaret etti. Bu gelişmelerin, iki ülke arasındaki ilişkilerin yalnızca normalleşmekle kalmayıp yeniden yapılandırıldığı bir sürece girildiğine işaret ettiği değerlendiriliyor.