ROKETSAN'dan ŞİMŞEK-1 ve ŞİMŞEK-2 hamlesi

ROKETSAN, Türkiye'nin uydularını kendi fırlatma araçlarıyla uzaya taşımasını sağlayacak ŞİMŞEK ailesinde çalışmalarını hızlandırıyor. ROKETSAN Genel Müdürü Murat İkinci, 400 kilogram faydalı yük kapasitesiyle geliştirilen ŞİMŞEK-1'in ilk fırlatmasının 2027 sonunda gerçekleştirilmesinin hedeflendiğini açıkladı.

Antalya'da düzenlenen 77. Uluslararası Uzay Kongresi kapsamında açıklamalarda bulunan İkinci, ŞİMŞEK-1 ve daha yüksek kapasiteli ŞİMŞEK-2'nin planlanan takvim doğrultusunda ilerlediğini söyledi. İkinci, iki fırlatma aracının da Türkiye'nin uzaya bağımsız erişim kabiliyeti açısından kritik öneme sahip olduğunu vurguladı.

ŞİMŞEK-1'in yaklaşık 400 kilogramlık uyduyu yörüngeye taşıması hedeflenirken daha büyük ŞİMŞEK-2'nin 1,5 tonluk faydalı yük kapasitesine sahip olması planlanıyor.

ŞİMŞEK-1 400 kilogramlık uyduyu yörüngeye taşıyacak

ŞİMŞEK-1, ROKETSAN'ın yıllardır sürdürdüğü sonda roketi ve mikro uydu fırlatma çalışmalarından elde edilen teknolojik birikimin yeni aşamalarından birini oluşturuyor.

Murat İkinci'nin verdiği bilgilere göre sistem yaklaşık 400 kilogramlık faydalı yükü 500 kilometre civarındaki yörüngeye taşıyabilecek şekilde geliştiriliyor. İkinci, mevcut takvime ilişkin, “2027 sonunda ŞİMŞEK-1'in atılmasını sağlayacağız inşallah.” açıklamasında bulundu.

Türkiye'nin uzaya bağımsız erişim çalışmalarının geçmişi ROKETSAN'ın Mikro Uydu Fırlatma Sistemi programına dayanıyor. Şirket bu kapsamda fırlatma aracı, fırlatma merkezi ve ölçüm-takip altyapısını kapsayan bütünleşik bir kabiliyet oluşturmak için çalışmalar yürütüyor.

ROKETSAN'ın uzay teknolojilerindeki önemli kilometre taşlarından biri 29 Ekim 2020'de gerçekleştirilen SR-0.1 sonda roketi uçuş testi olmuştu. Şirket, sonda roketlerinden elde edilen teknolojik kazanımları daha yüksek kapasiteli uydu fırlatma sistemlerine taşımayı hedefliyor.

ŞİMŞEK-2 ile 1,5 tonluk faydalı yük hedefleniyor

ROKETSAN'ın ŞİMŞEK ailesindeki daha yüksek kapasiteli fırlatma aracı ŞİMŞEK-2 olacak. Sistem, 1.500 kilogramlık faydalı yükü 700 kilometre ve üzerindeki Güneş eşzamanlı yörüngeye taşıyabilecek şekilde geliştiriliyor. Strateji ve Bütçe Başkanlığının Uzay Araştırmaları Çalışma Grubu raporunda yer alan bilgilere göre ŞİMŞEK-1 ve ŞİMŞEK-2'nin dünyadaki benzer sistemlerle rekabet edebilecek kabiliyette geliştirilmesi amaçlanıyor.

Her iki fırlatma aracında da sıvı oksijen ve kerosen yakıt çiftini kullanan turbo pompalı itki sistemlerinin kullanılması planlanıyor. Proje kapsamında yaklaşık 250 kilonewton itki üretecek yerli roket motorları üzerinde de çalışmalar yürütülüyor. ROKETSAN ayrıca motor ve kademe seviyesindeki testlerin gerçekleştirilebilmesi için kriyojenik motor geliştirme, test altyapıları ve ilgili teknolojiler üzerinde çalışıyor.

ŞİMŞEK-2, ROKETSAN tarafından SAHA 2026'da da sergilenmişti. Sistem, ŞİMŞEK-1'in ardından Türkiye'nin daha ağır uyduları kendi fırlatma aracıyla yörüngeye yerleştirme kabiliyetini genişletmesi açısından programın ikinci büyük aşamasını oluşturuyor.

ŞİMŞEK-2'ye yurt dışından ilgi

Murat İkinci, ŞİMŞEK programının yalnızca Türkiye'nin kendi uydu ihtiyacına yönelik olmadığını, gelecekte uluslararası pazara da açılmasının hedeflendiğini söyledi. İkinci'ye göre ŞİMŞEK-2 konusunda Türkiye ile iş birliği yapmak isteyen ülkeler bulunuyor. Özellikle Orta Doğu, Türk Cumhuriyetleri ve Avrupa'dan çeşitli ülkelerin projeye yönelik temasları devam ediyor.

ROKETSAN'ın uzun vadeli hedefleri arasında ŞİMŞEK-1 ve ŞİMŞEK-2'yi ticarileştirerek diğer ülkeler ve uluslararası müşteriler için uydu fırlatma hizmeti sunmak da yer alıyor. Böylece Türkiye'nin yalnızca kendi uydularını bağımsız biçimde yörüngeye taşıması değil, küresel fırlatma pazarında hizmet sağlayıcı ülkeler arasında yer alması hedefleniyor.

Yeniden kullanılabilir roket motorları için Ar-Ge başladı

ROKETSAN'ın uzay programının sonraki aşamalarından birini ise yeniden kullanılabilir fırlatma teknolojileri oluşturacak. İkinci, mevcut ŞİMŞEK-1 ve ŞİMŞEK-2 tasarımlarının yeniden kullanılabilir olmadığını belirterek şirketin gelecekte yeniden kullanılabilir roket motorları geliştirmeyi hedeflediğini açıkladı. Bu doğrultuda Ar-Ge faaliyetlerinin başladığını ifade eden İkinci, ROKETSAN'ın uzun vadede yeniden kullanılabilir uzay fırlatma teknolojilerinde de faaliyet gösteren şirketlerden biri olmasını amaçladıklarını söyledi. 

Yeniden kullanılabilir sistemlerin geliştirilmesi, fırlatma araçlarının belirli bileşenlerinin birden fazla görevde kullanılabilmesine imkan sağlaması nedeniyle uzaya erişim maliyetlerinin düşürülmesi açısından küresel fırlatma sektörünün önemli teknoloji alanlarından biri olarak öne çıkıyor.

Hedef bağımsız uzaya erişim

ŞİMŞEK ailesinin temel hedefi, Türkiye'nin uydu üretimindeki kabiliyetlerini bağımsız fırlatma kapasitesiyle tamamlamak. İkinci, projelerin yalnızca stratejik bağımsızlık açısından değil ekonomik açıdan da Türkiye'ye katkı sağlayacağını belirtti. ROKETSAN'ın uluslararası müşterilere fırlatma hizmeti sunabilmesi halinde ŞİMŞEK ailesinin Türkiye'nin büyüyen uzay ekonomisinin ihracata yönelik unsurlarından biri haline gelmesi hedefleniyor.

ROKETSAN, Antalya'daki 77. Uluslararası Uzay Kongresi kapsamında farklı ülkeler, uzay ajansları ve şirketlerle de görüşmeler gerçekleştiriyor. İkinci, şirketin uluslararası iş birliklerini genişletmek amacıyla yeni anlaşmalar üzerinde çalıştığını açıkladı.

ŞİMŞEK-1'in 2027 sonunda gerçekleştirilmesi hedeflenen ilk fırlatması, programın önündeki en önemli kilometre taşlarından birini oluşturacak. ŞİMŞEK-2 ile hedeflenen 1,5 tonluk kapasiteye ulaşılması ise Türkiye'nin daha ağır uyduları kendi fırlatma sistemiyle yörüngeye taşıyabilmesinin önünü açacak.