Pezeşkiyan: İran balistik füze programından taviz vermeyecek

İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, balistik füze programının ülkenin savunma mimarisinin temel taşlarından biri olduğunu belirterek bu alanda herhangi bir geri adım atılmayacağını açıkladı.

Pakistan ziyareti kapsamında yaptığı değerlendirmelerde Pezeşkiyan, İran’ın askeri caydırıcılığının büyük ölçüde füze kapasitesine dayandığını ifade etti. Bölgedeki mevcut tehdit ortamına dikkat çeken İranlı lider, bu kapasitenin yalnızca savunma amaçlı geliştirildiğini vurguladı.

Pezeşkiyan, İran’ın füze gücüne atıfta bulunarak, “Eğer bu kapasiteye sahip olmasaydık, İsrail ve ABD İran’a Gazze’de yaptıklarının benzerini uygulayabilirdi” dedi.

Savunma kapasitesi kırmızı çizgi

İran yönetimi, balistik füze programını ulusal egemenlik ve güvenlik stratejisinin ayrılmaz bir parçası olarak görüyor. Bu kapsamda füze envanteri, ülkenin dış müdahalelere karşı caydırıcılık oluşturmasında kritik rol oynuyor.

Pezeşkiyan, savunma alanındaki yeteneklerin hiçbir koşulda pazarlık unsuru haline getirilmeyeceğini belirterek, bu konunun devlet politikası olduğunu dile getirdi. İran’ın özellikle son yıllarda artan bölgesel gerilimler karşısında savunma kapasitesini daha da güçlendirdiği biliniyor.

Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif ise ABD ile İran arasında varılan ön mutabakatta balistik füze programına ilişkin herhangi bir hükmün yer almadığını doğruladı. Bu durum, söz konusu başlığın müzakere sürecinin dışında tutulduğunu ortaya koydu.

Müzakerelerde denge arayışı

Tahran ile Washington arasında devam eden görüşmelerin, Orta Doğu’daki çatışmaları sona erdirecek kapsamlı bir çerçeve anlaşmaya ulaşmayı hedeflediği belirtiliyor. Süreçte Pakistan başta olmak üzere bazı ülkeler arabulucu rol üstleniyor.

ABD ve İsrail, İran’ın nükleer faaliyetlerinin yanı sıra balistik füze kapasitesi ve bölgedeki müttefik gruplarla ilişkilerinin de müzakere başlıkları arasına dahil edilmesini talep ediyor. Ancak İran tarafı bu taleplere mesafeli yaklaşmayı sürdürüyor.

ABD Başkanı Donald Trump’ın son dönemde füze meselesine ilişkin daha yumuşak bir söylem benimsemesi, müzakere sürecinde ton değişikliği olarak değerlendiriliyor. Trump, G7 Zirvesi’nde yaptığı açıklamada İran’ın belirli ölçüde füze kapasitesine sahip olmasının tamamen engellenmesinin adil olmayabileceğini ifade etmişti.

Programın arka planı

İran’ın balistik füze programı, 1980’lerde İran-Irak Savaşı sırasında yaşanan askeri zafiyetlerin ardından hız kazandı. O dönemde uzun menzilli saldırı kapasitesinin sınırlı olması, Tahran yönetimini yerli füze teknolojilerine yönelmeye itti.

Günümüzde İran, kısa, orta ve uzun menzilli balistik füze sistemlerinin yanı sıra seyir füzeleri ve insansız hava araçlarıyla bölgedeki en geniş füze envanterlerinden birine sahip ülkeler arasında gösteriliyor.

Son çatışma sürecinde İsrail ve Körfez bölgesine yönelik yüzlerce füze ve binlerce insansız hava aracı kullanıldığı belirtilirken, bu durum İran’ın operasyonel kapasitesini sahada test ettiği bir süreç olarak değerlendiriliyor.