İran'dan Hürmüz'de ABD'nin insansız deniz aracına saldırı

İran Devrim Muhafızları, Hürmüz Boğazı girişinde ABD'ye ait Saildrone Explorer tipi insansız su üstü aracını hedef aldığını açıkladı. Tahran yönetimi, Hürmüz Boğazı'nın gemi geçişlerine kapalı olduğunu ve bölgenin kontrolünün İran'da bulunduğunu savundu. ABD tarafından son saldırı iddiasına ilişkin ilk aşamada bağımsız doğrulama bulunmuyor.

ABD'ye ait 5838 numaralı Saildrone Explorer hedef alındı

İran Devrim Muhafızları tarafından yapılan açıklamada, ABD'ye ait insansız bir deniz aracına Hürmüz Boğazı girişinde saldırı gerçekleştirildiği belirtildi. Açıklamaya göre hedef alınan platform, 5838 gövde numaralı Saildrone Explorer tipi insansız su üstü aracıydı.

İran tarafı aracın saldırı sırasında boğazın girişinde faaliyet yürüttüğünü bildirdi. İran'ın açıklamasında saldırıda kullanılan silah, aracın aldığı hasarın boyutu veya batıp batmadığı konusunda ayrıntı verilmedi. Dolayısıyla platformun mevcut durumu henüz netlik kazanmadı.

Saildrone Explorer nedir?

Saildrone Explorer, denizde uzun süre insan müdahalesi olmadan görev yapabilen yaklaşık 7 metre uzunluğunda insansız bir su üstü aracıdır. Platform, rüzgâr ve güneş enerjisinden yararlanarak uzun süreli görevler gerçekleştirebiliyor. ABD 5. Filosu, Saildrone Explorer dahil çeşitli insansız sistemleri Orta Doğu'daki deniz alanlarının gözetlenmesi ve durumsal farkındalığın artırılması amacıyla kullanıyor.

Platform üzerinde seyir ve veri toplama amacıyla sensör, radar ve kameralar bulunabiliyor. ABD Donanması, bu sistemlerde kullanılan teknolojinin ticari olarak erişilebilir olduğunu ve platformların hassas ya da gizli bilgi depolamadığını daha önce açıklamıştı.

İran ile ABD arasında Saildrone nedeniyle daha önce de gerilim yaşanmıştı. İran Devrim Muhafızları unsurları Ağustos 2022'de Basra Körfezi'ndeki bir Saildrone Explorer'ı çekerek ele geçirmeye çalışmış, ABD Donanmasının müdahalesinin ardından araç bırakılmıştı.

Hürmüz'de insansız sistemler art arda hedef oluyor

Son gelişme, Hürmüz Boğazı çevresinde ABD'ye ait insansız platformların karıştığı bir dizi olayın ardından geldi.

İran, 8 Eylül'de Hürmüz Boğazı girişinde ABD'ye ait Dive-LD otonom su altı aracını ele geçirdiğini açıklamıştı. ABD Savunma Bakanlığı aracın kaybedildiğini doğrularken platformun bir arıza nedeniyle çalışamaz hale geldiğini, eski bir model olduğunu ve üzerinde gizli sonar, radar veya hassas veri bulunmadığını bildirdi.

İran aynı gün Hürmüz Boğazı üzerinde ABD'ye ait bir MQ-1 Predator İHA'nın düşürüldüğünü de bildirmişti. Böylece Saildrone Explorer'a yönelik son saldırı iddiası, Hürmüz çevresinde hava, su üstü ve su altındaki Amerikan insansız sistemlerinin İran tarafından hedef alındığı veya ele geçirildiğinin açıklandığı yeni bir gelişme oldu.

İran: Hürmüz Boğazı'nın kontrolü bizde

İran, Hürmüz Boğazı'nı 12 Temmuz'da ikinci bir duyuruya kadar gemi geçişlerine kapattığını açıklamıştı. Tahran, yabancı askeri müdahaleler sona erene kadar geçişlere izin verilmeyeceğini savunuyor.

Bölgedeki ticari deniz trafiği de önemli ölçüde gerilemiş durumda. Reuters'ın 10 Eylül'de yayımladığı gemi takip verilerine göre Hürmüz'den bir önceki gün yalnızca 7 ticari gemi geçti. Bu sayı son 10 günlük günlük ortalama olan 14 geminin yarısına karşılık geliyor. Transponderlerini kapatarak seyreden gemiler ise verilere dahil değil.

Saildrone Explorer'a yönelik saldırı iddiası da İran ile ABD arasında Hürmüz Boğazı'nın kontrolü ve bölgede yürütülen askeri faaliyetler konusunda devam eden mücadelenin yeni bir aşamasını oluşturuyor.