İran, yer altı tesislerinde yeniden balistik füze üretimine başladı

İran'ın, ABD ve İsrail'in aylar süren saldırılarında ağır hasar gören balistik füze üretim kapasitesini yeniden devreye sokmaya başladığı bildirildi. Wall Street Journal'ın ABD'li ve Orta Doğulu yetkililere dayandırdığı habere göre Tahran, savaş öncesinden kalan bileşenleri kullanarak çeşitli yer altı tesislerinde katı ve sıvı yakıtlı balistik füzelerin montajını yeniden gerçekleştiriyor. Üretimin savaş öncesindeki seviyelerin altında kaldığı belirtilirken, gelişme İran'ın füze sanayisinin tamamen devre dışı bırakılmasının beklenenden daha zor olabileceğine işaret ediyor.

Hocir'deki yer altı tesislerinde faaliyet tespit edildi

WSJ'nin haberine göre ABD ve bölge ülkelerinin elde ettiği istihbarat, İran'ın birden fazla yer altı tesisinde yeniden füze üretim faaliyeti yürüttüğüne işaret ediyor. Bu tesisler arasında Tahran'ın güneydoğusunda bulunan Hocir (Khojir) füze kompleksi de yer alıyor.

İran'ın burada hem fırlatılmadan önce yakıt ikmali yapılması gereken sıvı yakıtlı füzeleri hem de uzun süre ateşlemeye hazır durumda tutulabilen katı yakıtlı füzeleri monte ettiği öne sürülüyor. İran'ın aynı zamanda gelecekteki ABD ve İsrail saldırılarından korunmak amacıyla yeni yer altı füze montaj noktaları oluşturmaya çalıştığı bildirildi.

Üretimde savaş öncesinden kalan parçalar kullanılıyor

İran'ın yeniden başlayan üretiminin henüz savaş öncesindeki kapasiteye ulaşmadığı belirtiliyor. Yetkililere göre yeni füzeler ağırlıklı olarak savaş başlamadan önce üretilerek stoklanan motorlar, gövdeler ve diğer bileşenlerden monte ediliyor. ABD ve İsrail saldırılarında üretim altyapısının önemli bölümünün hasar görmesi nedeniyle yeni parçaların seri üretim kapasitesinin ise daha sınırlı olduğu değerlendiriliyor.

Üretilebilecek füze sayısı konusunda büyük bir belirsizlik bulunuyor. WSJ'ye konuşan uzmanlardan Jeffrey Lamson, mevcut parça stoklarının büyüklüğü ve çalışır durumdaki yer altı tesislerinin sayısına bağlı olarak yüzlerce, hatta potansiyel olarak binlerce füzenin monte edilebileceğini değerlendirdi. Bu rakam İran'ın fiilen ürettiği füze sayısını değil, eldeki parçaların sağlayabileceği olası kapasiteyi ifade ediyor.

ABD, İran'ın füze sanayisinin büyük bölümünü vurduğunu açıklamıştı

Washington daha önce savaşın ilk aşamasındaki saldırıların İran'ın füze üretim kapasitesini büyük ölçüde ortadan kaldırdığını savunmuştu. CENTCOM'un resmi değerlendirmesine göre ABD güçleri, ilk 38 günlük büyük çaplı operasyonlarda İran'ın balistik füze, İHA ve deniz savunma sanayisi altyapısının yüzde 85'inden fazlasını hasara uğrattı veya imha etti.

Silah üretim tesislerine 1.450'den fazla saldırı düzenlenirken balistik füze depoları, sistemleri ve ilgili unsurlar 450'den fazla saldırının hedefi oldu. ABD Savunma Bakanlığı ise İran'ın füze, İHA ve denizcilik sanayi altyapısındaki kaybın yüzde 90'a kadar ulaştığını savunuyor. Bu rakamlar ABD'nin kendi muharebe hasar değerlendirmelerine dayanıyor ve bağımsız olarak bütünüyle doğrulanmış değil.

Yer altındaki stoklar İran'ın toparlanmasını kolaylaştırıyor

İran'ın füze programının yeniden üretime başlayabilmesinde, onlarca yıldır oluşturulan dağlık alanların altındaki füze üsleri ve yer altı depolarının önemli rol oynadığı değerlendiriliyor. ABD ve İsrail savaşın ilk aşamasında bu tesislerin girişlerini, mobil füze rampalarını ve üretim merkezlerini yoğun şekilde hedef aldı. Bazı tünel girişlerinin çökertilmesi içerideki silah ve araçların kullanılmasını engellerken, yerin derinliklerinde bulunan parçaların ve mühimmatın tamamının imha edilip edilmediği belirsiz kaldı.

WSJ'nin aktardığı İsrail askeri değerlendirmelerine göre İran, saldırılarda kapatılan bazı füze tünellerinin girişlerini yeniden açtı. İç kesimlerde depolanan silah ve bileşenlerin bir bölümünün saldırılardan korunmuş olabileceği değerlendiriliyor.

İran balistik füze saldırılarını sürdürüyor

Üretimin yeniden başlamasına ilişkin haber, İran'ın mevcut füze stoklarını kullanarak ABD'nin Orta Doğu'daki askeri unsurlarına yönelik saldırılarını sürdürdüğü dönemde geldi. İran son olarak Ürdün'deki ABD birliklerinin konuşlandırıldığı hava üssüne yoğun bir balistik füze saldırısı gerçekleştirdi. WSJ'ye göre saldırıda kullanılan mühimmatların bir bölümünde, hava savunma sistemlerini zorlamak amacıyla savaşın önceki aşamalarında da kullanılan çoklu mühimmat taşıyan harp başlıkları bulunuyordu.

İran ayrıca son günlerde ABD savaş gemilerini balistik füzelerle hedef almaya çalıştı. CENTCOM saldırıların gemilere isabet etmediğini açıklarken, ABD'li yetkililer bazı girişimleri “yakın geçişler” olarak nitelendirdi. Bu tablo, ABD ve İsrail'in İran'ın üretim altyapısına verdiği ağır hasara rağmen Tahran'ın mevcut stokları, yer altı tesisleri ve elde kalan sanayi kapasitesi üzerinden balistik füze gücünü yeniden oluşturmaya çalıştığını gösteriyor. Üretimin ne kadar hızlı ölçeklendirilebileceği ise savaşın ilerleyen döneminde İran'ın uzun süreli füze saldırılarını sürdürebilme kapasitesini belirleyecek.