İran'ın eline ABD'nin insansız sualtı aracı geçti

İran, ABD kuvvetleri tarafından kullanılan bir otonom insansız sualtı aracını Hürmüz Boğazı'nın girişinde ele geçirdiğini açıkladı. İran Devrim Muhafızları, platformun sabah saatlerinde gerçekleştirilen bir istihbarat ve operasyon faaliyeti sonucunda ele geçirildiğini bildirirken, ABD Merkez Komutanlığı (CENTCOM) da bir Amerikan insansız sualtı aracının bölgede kaybedildiğini doğruladı. Washington ise aracın İran tarafından aktif bir operasyon sırasında ele geçirildiği yönündeki anlatıma karşı çıkarak platformun bir günden uzun süre önce arızalandığını bildirdi.

İran: Hürmüz Boğazı'nın girişinde ele geçirildi

İran Devrim Muhafızları Deniz Kuvvetleri tarafından yapılan açıklamada, ABD ordusuna ait "akıllı ve insansız sualtı araçlarından birinin" Hürmüz Boğazı'nın girişinde ele geçirildiği belirtildi.

İran tarafı operasyonun sabah saatlerinde gerçekleştirilen "karmaşık bir istihbarat ve operasyon faaliyeti" sonucunda yapıldığını savundu. İran devlet medyası daha sonra sualtı aracının sudan çıkarılmasını gösterdiği belirtilen görüntüler yayımladı. İran Devrim Muhafızları platformu ABD'nin en gelişmiş insansız sualtı sistemlerinden biri olarak tanımladı.

Görüntüler Anduril Dive-LD ile eşleşiyor

İran'ın yayımladığı görüntüleri inceleyen Naval News yazarı ve denizaltı sistemleri uzmanı H. I. Sutton, ele geçirilen aracın dış yapısının ABD merkezli Anduril şirketi tarafından geliştirilen Dive-LD otonom sualtı aracıyla büyük ölçüde eşleştiğini belirtti.

Gövde üzerindeki açıklıklar, bağlantı noktaları, küçük şeffaf üst yapı ve X biçimli dümenler Dive-LD'nin bilinen tasarımıyla örtüşüyor. Bununla birlikte aracın olay sırasında hangi görev yükünü taşıdığı görüntülerden belirlenemiyor.

Dive-LD yaklaşık 5,8 metre uzunluğa ve 3 tona yaklaşan ağırlığa sahip büyük sınıf bir otonom sualtı aracı. Modüler görev bölmesine sahip platform; keşif, gözetleme, deniz tabanı araştırmaları ve mayın karşı tedbirleri gibi farklı görevler için yapılandırılabiliyor.

CENTCOM: Bir günden uzun süre önce arızalandı

ABD tarafı aracın kaybedildiğini doğrularken İran'ın olayı sunuş biçimine farklı bir açıklama getirdi. CENTCOM Sözcüsü Deniz Albay Tim Hawkins, Amerikan kuvvetleri tarafından işletilen insansız sualtı aracının bölgesel suları gözetlediği sırada bir günden uzun süre önce arızalandığını açıkladı.

Hawkins, platformun eski bir model olduğunu ve arızalandığı sırada hassas veri toplamadığını belirterek araçta gizli sonar veya radar ekipmanı bulunmadığını söyledi. ABD'nin açıklamasına göre İran kuvvetleri çalışır durumdaki bir platformu operasyonla etkisiz hale getirmekten ziyade, arızalanarak suda kalan Amerikan aracını ele geçirdi.

Reuters'a konuşan bir ABD'li yetkili de insansız sualtı aracının bir günden uzun süre önce arızalandığını ve üzerinde gizli sonar veya radar donanımı bulunmadığını doğruladı.

Platformun istihbarat değeri tartışılıyor

İran'ın ele geçirdiği aracın gerçekten Dive-LD olması halinde olay teknik açıdan dikkat çekici önem taşıyor. Dive-LD, farklı sensör ve görev yüklerinin entegre edilebilmesine olanak sağlayan modüler bir mimariye sahip.

Naval News, aracın istihbarat, gözetleme ve keşif (ISR) veya mayın karşı tedbirleri görevlerinde kullanılmış olabileceğini değerlendiriyor. Ancak eldeki görüntüler platformun olay sırasında taşıdığı görev paketinin belirlenmesine yeterli değil.

Bu nedenle İran'ın aracı ele geçirmesinin ABD'nin gizli teknolojilerine erişim sağladığı sonucuna varmak için henüz yeterli veri bulunmuyor. CENTCOM özellikle platformda gizli sonar veya radar sistemlerinin bulunmadığını vurguluyor.

ABD insansız sistemleri Hürmüz'de yoğun olarak kullanıyor

ABD Donanması son yıllarda Basra Körfezi, Umman Denizi ve Hürmüz Boğazı çevresinde insansız deniz sistemlerinin kullanımını önemli ölçüde artırdı. Bu araçlar mayın karşı tedbirleri, keşif ve gözetleme, arama-kurtarma ve farklı askeri görevlerde kullanılıyor.

İran'ın ABD insansız deniz araçlarını ele geçirmeye çalışması ise ilk kez yaşanmıyor. İran kuvvetleri 2022'de Basra Körfezi ve Kızıldeniz'de ABD Donanmasına ait Saildrone Explorer insansız suüstü araçlarını ele geçirmiş, araçlar daha sonra Amerikan kuvvetlerinin müdahalesinin ardından iade edilmişti.

Son olayda ise platformun İran'ın elinde kaldığı bildiriliyor. Bu durum, Hürmüz Boğazı'ndaki ABD-İran mücadelesinin hava ve suüstünün yanı sıra sualtı insansız sistemlerine de yayıldığını gösteren dikkat çekici gelişmelerden biri olarak öne çıkıyor.