İran savaşı, ABD’nin uzun menzilli füze stoklarını eritti

ABD’nin İran’a karşı yürüttüğü uzun süreli askerî operasyonlar, ülkenin kritik füze stokları üzerindeki baskıyı artırdı. Saldırı ve hava savunma maksatlı mühimmatlarının yüksek oranlarda kullanılması, Washington’ın hem savaşı sürdürme hem de dünyanın başka bölgelerinde çıkabilecek krizlere müdahale etme kapasitesini tartışmaya açtı.

Reuters’a konuşan konu hakkında bilgi sahibi üç kaynak, özellikle ATACMS ve PrSM stoklarındaki azalmanın ABD’nin gelecekteki çatışmalara hazırlığı konusunda endişe yarattığını belirtti. Kaynaklardan ikisi, ABD Kara Kuvvetlerinin envanterindeki ATACMS ve PrSM füzelerinin “neredeyse tamamının” kullanıldığını öne sürdü. Ancak kalan füze sayısı açıklanmadı ve Reuters söz konusu stok verilerini bağımsız olarak doğrulayamadı.

MGM-140 ATACMS (Army Tactical Missile System), ABD merkezli Lockheed Martin tarafından geliştirilen, karadan karaya ateşlenen, katı yakıtlı bir taktik balistik füze sistemidir.

ABD Merkez Komutanlığının savaş başlamadan önce bölgedeki birliklere tahsis edilen kara konuşlu uzun menzilli füzeleri büyük ölçüde tükettiği, daha sonra dünyanın diğer bölgelerindeki ABD stoklarından takviye aldığı bildirildi.

Uzun menzilli saldırılarda uçaklara ihtiyaç artabilir

Bir milyon doların üzerinde maliyete sahip olduğu belirtilen ATACMS ve PrSM füzeleri, güçlü hava savunmasına sahip hedeflere güvenli mesafeden saldırılmasına imkân sağlıyor. ATACMS’ın yerini almak üzere geliştirilen PrSM, daha uzun menzil ve gelişmiş hassas vuruş kabiliyeti sunuyor.

Uzun menzilli füze stoklarının azalması, ABD Başkanı Donald Trump’ın İran’a karşı yeniden geniş çaplı saldırı başlatması durumunda insanlı savaş uçaklarına daha fazla başvurmasına yol açabilir. Bu seçeneğin pilotlar ve hava araçları açısından daha yüksek operasyonel risk taşıdığı değerlendiriliyor.,

PrSM (Precision Strike Missile), ABD Kara Kuvvetleri için Lockheed Martin tarafından geliştirilen, eskiyen MGM-140 ATACMS sistemlerinin yerini alan yeni nesil, uzun menzilli ve yüksek hassasiyetli bir karadan karaya taktik balistik füze serisidir

Kaynaklardan biri, füze tüketiminin Trump yönetiminin İran hedeflerine yönelik saldırılarda insanlı uçakları mümkün olduğunca tehlikeye atmama tercihinden kaynaklandığını söyledi.

ABD yönetimi içinde, İran’a yönelik saldırıların diğer bölgelerde meydana gelebilecek krizlere müdahale kapasitesini sınırlamadan ne kadar sürdürülebileceği konusunda görüşmeler yürütüldüğü bildirildi. Özellikle Çin ve Rusya ile yaşanabilecek olası krizlerde uzun menzilli hassas vuruş silahlarının kritik önem taşıdığı belirtiliyor.

Patriot, THAAD ve Tomahawk stokları da azaldı

Stok endişesinin yalnızca ATACMS ve PrSM füzeleriyle sınırlı olmadığı öne sürüldü. Stratejik ve Uluslararası Çalışmalar Merkezi, şubat-temmuz döneminde ABD’nin Patriot önleme füzelerinin yaklaşık yüzde 65’ini kullandığını tahmin etti.

Aynı değerlendirmede, ABD envanterindeki THAAD önleme füzesi sayısının savaş öncesine göre en az yüzde 38 azaldığı belirtildi. Reuters’a konuşan iki kaynak, bu tahminlerin ABD yönetimi içinde dolaşan verilerle örtüştüğünü söyledi.

BGM-109 Tomahawk, ABD merkezli Raytheon (RTX) firması tarafından üretilen, her türlü hava koşulunda kullanılabilen, uzun menzilli, ses altı (subsonik) hızda uçan bir seyir füzesidir.

Bir başka kaynak, savaşın başlangıcından bu yana ABD’nin küresel Tomahawk seyir füzesi stokunun yarıya yakınını tükettiğini iddia etti. Reuters bu oranı da bağımsız olarak doğrulayamadığını bildirdi.

Beyaz Saray ve Pentagon stok sorunu iddiasını reddetti

ABD Başkanı Donald Trump, stoklara ilişkin sorular üzerine ülkesinin dünyadaki diğer devletlerden çok daha fazla mühimmata sahip olduğunu ve mevcut miktarın ihtiyaçların üzerinde bulunduğunu savundu. Amerikan savunma şirketlerinin üretim kapasitesini rekor seviyede artırdığını belirtti.

Pentagon Sözcüsü Sean Parnell de ABD ordusunun Trump'ın belirleyeceği yer ve zamanda operasyon gerçekleştirmek için ihtiyaç duyduğu bütün imkânlara sahip olduğunu söyledi. Parnell, farklı komutanlık bölgelerinde operasyonlar yürütülürken ABD’nin çıkarlarını koruyacak geniş bir cephaneliğin muhafaza edildiğini ifade etti.

MIM-104 Patriot, ana üreticisi Raytheon (RTX) olan; düşman uçaklarını, seyir füzelerini (cruise missile) ve taktik balistik füzeleri havada imha etmek üzere tasarlanmış mobil, uzun menzilli bir entegre hava ve füze savunma sistemidir.

Pentagon, azalan stokları yenilemek amacıyla Patriot ve THAAD bileşenlerinin üretimini artıracak anlaşmalar imzaladı. Üretim kapasitesinin Patriot füzelerinde üç, THAAD sistemlerinde ise dört katına çıkarılması hedefleniyor. Tomahawk üretiminin de ABD için yılda yaklaşık 60 adetten kademeli olarak 1.000 adede yükseltilmesine yönelik bir çerçeve üzerinde çalışılıyor.