ABD, savaş uçağı motoru üretiminde gecikme ve kalite sorunu yaşıyor

ABD, savaş uçaklarında kullanılan jet motorlarının üretim kapasitesini artırmak ve tedarik zincirini güçlendirmek için yeni bir çalışma başlattı. Mevcut üretim altyapısında yaşanan gecikmeler, kalite kontrol sorunları ve kritik parçaların teminindeki güçlükler, Washington yönetimini alternatif üreticileri ve tedarik modellerini değerlendirmeye yöneltti.

ABD Hava Kuvvetleri, savaş uçağı için gerekli motor üretiminde yaşanan gecikmeler, kalite kontrol sorunları ve eskiyen imalat altyapısı nedeniyle, sektördeki rekabeti artırabilecek seçenekleri araştırmaya başladı. Yayımlanan bilgi talebinde, 2034 yılına kadar yıllık motor ihtiyacının 180 adedi aşmasının beklendiği belirtildi.

ABD Hava Kuvvetleri (USAF) envanterinde yaklaşık 5.000 aktif hava aracı bulunur.

Bilgi talebi, doğrudan bir ihale veya satın alma kararı niteliği taşımıyor. Çalışmayla üreticilerin mevcut kapasitesinin, yeni üretim hatları kurma imkânlarının ve artan talebi karşılayabilecek alternatif tedarik modellerinin değerlendirilmesi amaçlanıyor. Şirketlerin yanıtlarını 28 Ağustos 2026’ya kadar sunmaları isteniyor.

Üretim altyapısındaki sorunlar mercek altında

ABD Hava Kuvvetlerinin bilgi talebinde, mevcut sanayi altyapısında üretim gecikmeleri, kalite kontrol sorunları, kritik bileşenlerde eskime ve bazı malzemelerin temininde güçlükler yaşandığı kaydedildi. Tedarik zincirinin dayanıklılığı da çözülmesi gereken başlıca konular arasında gösterildi.

Tedarik ve bakım sorunları nedeniyle sık sık gündeme gelen Pratt & Whitney F135 motorları

Üreticilerden yeni motorların geliştirilmesi ve üretime alınması için gereken süreyi, özel sermaye yatırımını karşılayacak asgari üretim miktarını ve gerekli ham maddelerin temin edilebilirliğini açıklamaları istendi. Yeni takım, otomasyon ve üretim teknolojilerine yönelik ihtiyaçların da bildirilmesi talep edildi.

Hava Kuvvetleri, değerlendirmelerin performans, kullanım ömrü boyunca maliyet, güvenilirlik, bakım kolaylığı, yedek parça tedarikinin sürekliliği ve talepteki ani artışlara karşı üretimi hızla yükseltebilme kapasitesi üzerinden yapılacağını açıkladı.

F-15EX ve F-16 motorları öne çıkıyor

Bilgi talebinde kesin bir motor modeli veya teknik gereksinim belirtilmedi. Bununla birlikte F-15EX ve F-16 gibi ABD Hava Kuvvetleri ile yabancı müşteriler tarafından kullanılan uçakların mevcut motorlarına birden fazla kez atıfta bulunuldu.

F-15EX uçaklarında General Electric tarafından üretilen F110-GE-129 motoru kullanılıyor. F-16 ailesinde ise uçak konfigürasyonuna ve kullanıcı ülkenin tercihine bağlı olarak General Electric F110-GE-129 veya Pratt & Whitney F100-PW-229 motorları görev yapabiliyor.

General Electric F110-GE-129

ABD’nin taktik savaş uçağı motoru pazarı büyük ölçüde General Electric ile Pratt & Whitney’in hâkimiyetinde bulunuyor. Ancak yüksek geliştirme maliyetleri, karmaşık sertifikasyon süreçleri ve uzun süreli altyapı yatırımları nedeniyle üçüncü bir büyük üreticinin pazara girip giremeyeceği henüz bilinmiyor.

Pratt Whitney F100-PW-229

Bilgi talebinin resmî bir tedarik programına dönüştürüleceğine ilişkin kesinleşmiş bir karar da açıklanmadı. ABD Hava Kuvvetlerinin şirketlerden gelecek yanıtları inceledikten sonra ihale sürecine ilişkin yol haritasını belirlemesi bekleniyor.