İran, Hürmüz Boğazı’nın tamamen açılacağı yönündeki iddiaları yalanladı

İranlı yetkililer, Hürmüz Boğazı’nın tamamen yeniden açılması veya boğazın kontrolünün İran ile Umman arasında paylaşılması konusunda anlaşmaya varıldığı yönündeki haberleri yalanladı. Fars Haber Ajansına konuşan ve müzakere heyetinde bulunduğu belirtilen bir yetkili, İsrail medyasında yayımlanan anlaşma haberlerinin gerçeği yansıtmadığını söyledi.

Yetkili, ABD’nin İran’a yönelik “düşmanca eylemlerini” sürdürmesi hâlinde boğazdaki mevcut kısıtlamaların devam edeceğini belirtti. Gemilerin yalnızca belirlenen deniz koridorlarını kullanarak ve İran Devrim Muhafızları Ordusu Deniz Kuvvetlerinden izin alarak geçiş yapabileceği ifade edildi.

İran’ın açıklamasında, boğazdaki mevcut güvenlik ve denetim uygulamalarında değişiklik yapılmadığı vurgulandı. Görüşmelerin ayrıntıları ve geçiş izni verilen gemilere uygulanan şartlar ise açıklanmadı.

İran ile Umman arasındaki görüşmeler sürüyor

İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, Tahran ile Maskat arasında Hürmüz Boğazı’ndaki deniz trafiğine ilişkin görüşmelerin son aşamaya geldiğini bildirdi.

İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi ise müzakerelerin boğazın açılması veya kapatılmasından farklı bir konu olduğunu söyledi. Bekayi’ye göre görüşmeler, gemilerin kullanacağı yeni bir deniz güzergâhının belirlenmesine odaklanıyor.

İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi ve Umman Dışişleri Bakanı Bedr bin Hamed el-Busaidi, Hürmüz Boğazı ile ilgili görüşmelerde önemli bir rol oynuyor.

İsrail merkezli Channel 12, Katar ve ABD’nin hazırladığı bir uzlaşma kapsamında gemilerin Basra Körfezi’ne İran’ın denetlediği taraftan girmesinin, çıkışta ise Umman tarafındaki güzergâhı kullanmasının planlandığını öne sürmüştü.

Haberde Umman’ın plana onay verdiği ancak İran Devrim Muhafızlarının anlaşmaya uyacağına ilişkin güvence istediği iddia edilmişti. Fars’a konuşan İranlı yetkili bu haberin doğru olmadığını belirtti. Taraflarca imzalandığı açıklanan nihai bir anlaşma bulunmuyor.

Trump planlanan saldırıları askıya aldığını açıkladı

ABD Başkanı Donald Trump, İran ve bazı Orta Doğu ülkelerinin anlaşmanın tamamlanması için süre istemesinin ardından İran’a yönelik yeni bir ABD saldırısını askıya aldığını açıkladı.

Trump, kararın kısa sürede anlaşmaya varılması şartına bağlı olduğunu belirterek olası anlaşmanın Hürmüz Boğazı’nın “derhal, tamamen ve bütünüyle” uluslararası deniz trafiğine açılmasını içereceğini söyledi. Trump ayrıca İran’ın nükleer tehdidinin sona erdirilmesini anlaşmanın diğer temel şartı olarak gösterdi.

ABD Başkanı Donald Trump, İran’la olası bir anlaşmanın ana hatları üzerinde uzlaşıldığını öne sürdü.

ABD Başkanı, İsrail’in de bu yaklaşımı desteklediğini öne sürdü. İsrail hükümeti anlaşmaya ilişkin resmî bir açıklama yapmazken İsrail Enerji Bakanı Eli Cohen, İran’ın nükleer ve balistik füze programlarını yeniden ilerletmesi hâlinde ülkesinin askerî müdahalede bulunacağını söyledi.

İran medyası ise Tahran’ın ABD’den saldırı düzenlememesini istediği yönündeki Trump açıklamasını reddetti. İranlı yetkililer, ABD’nin saldırı tehditlerini “psikolojik savaş” olarak nitelendirirken silahlı kuvvetlerin yüksek alarm durumunda olduğunu bildirdi.

Hürmüz Boğazı’nda kısıtlı geçiş uygulanıyor

İran, savaşın başlamasından bu yana Hürmüz Boğazı’nı büyük ölçüde uluslararası deniz trafiğine kapattı. Tahran yönetimi, bazı gemilerin belirlenen güzergâhlardan izinle geçmesine olanak sağlarken izinsiz geçiş yaptığı öne sürülen gemilere müdahalelerde bulundu.

Çatışmalar ve gemilere yönelik saldırı riski, küresel enerji taşımacılığı açısından kritik öneme sahip boğazdan yapılan geçişleri önemli ölçüde azaltırken petrol fiyatları üzerinde de baskı oluşturdu.

Savaş öncesinde dünya petrol ve sıvılaştırılmış doğal gaz taşımacılığının yaklaşık yüzde 20’sinin geçtiği boğazdaki kısıtlamalar, küresel enerji fiyatlarının yükselmesine yol açtı. Trump’ın anlaşmanın yakın olduğu yönündeki açıklamasına karşın İran’ın son tutumu, boğazın koşulsuz ve tamamen açılması konusunda henüz uzlaşma sağlanmadığını gösteriyor.