Hürmüz hattında kriz derinleşiyor

ABD’nin İran’a yönelik son askeri saldırıları, NATO zirvesi öncesinde uluslararası güvenlik gündemini yeniden şekillendirdi. NATO Genel Sekreteri Mark Rutte, söz konusu saldırıların “kesinlikle gerekli” olduğunu belirtirken, taraflar arasındaki gerilim karşılıklı açıklamalarla daha da yükseldi.

Avrupa Birliği Dış Politika Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas ise ABD ile İran arasındaki karşılıklı saldırıların halihazırda kırılgan olan diplomatik süreci daha da zorlaştırdığını ifade etti. Kallas, İran’ın Bahreyn ve Kuveyt’e yönelik saldırılarını kabul edilemez olarak nitelendirdi.

İran’dan sert karşılık ve tehdit

İran’ın en üst düzey ortak askeri komuta merkezi olan Hatem el-Enbiya Karargahı, ABD saldırılarını açık bir saldırganlık olarak tanımlayarak “ezici bir karşılık” verileceğini duyurdu. Tahran yönetimi ayrıca ABD’nin Hürmüz Boğazı üzerindeki müdahalesine izin verilmeyeceğini vurguladı.

İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf da Washington yönetimini ateşkes anlaşmasını ihlal etmekle suçladı. Kalibaf, ABD’nin son askeri saldırılarının yanı sıra petrol yaptırımları ve bölgesel gelişmeleri de bu ihlalin gerekçeleri arasında gösterdi.

Kalibaf, sosyal medya üzerinden yaptığı açıklamada, “Zorbalık ve şantaj dönemi sona erdi. Biz pes etmiyoruz” ifadelerini kullandı.

Kritik askeri hedefler vuruldu

ABD’li bir yetkili, saldırılarda İran’ın hava savunma sistemleri, kıyı gözetleme altyapısı, karadan havaya füze sistemleri, gemisavar seyir füzeleri ve insansız hava aracı fırlatma rampalarının hedef alındığını açıkladı.

İran medyası, ülkenin güneyinde yer alan Harg Adası başta olmak üzere çeşitli noktalarda patlamalar meydana geldiğini bildirdi. Harg Adası’nın İran’ın ham petrol ihracatının büyük bölümünü karşılayan kritik bir merkez olduğu biliniyor. Olaylarda sivil can kaybı bildirilmedi.

Hürmüz Boğazı krizin merkezinde

Hürmüz Boğazı üzerindeki kontrol, İran’a küresel enerji hatları üzerinde önemli bir stratejik avantaj sağlıyor. Analistler, Tahran’ın bu gücü ABD ile yürütülen müzakerelerde bir baskı unsuru olarak kullandığını değerlendiriyor.

ABD ile İran arasında daha önce varılan geçici anlaşma kapsamında Washington yönetimi, İran petrolüne yönelik bazı yaptırımları geçici olarak gevşetmişti. Ancak ABD Hazine Bakanlığı, bu lisansı iptal ederek İran’a işlemleri sonlandırması için süre tanıdı.

İran Dışişleri Bakanlığı ise bu adımı anlaşmanın ihlali olarak nitelendirerek, Washington yönetiminin sonuçlardan sorumlu olacağını açıkladı. Tahran, ulusal güvenliğini korumak için gerekli gördüğü tüm adımları atacağını duyurdu.