BM'den İsrail'in Suriye'deki askeri varlığına uyarı

Birleşmiş Milletler Suriye Araştırma Komisyonu, İsrail'in Suriye topraklarındaki askeri varlığının giderek daha kalıcı bir nitelik kazandığı uyarısında bulundu. Komisyon, İsrail güçlerinin kara operasyonları, devriyeler, baskınlar, aramalar ve gözaltılar gerçekleştirmeye devam ettiğini belirterek bu faaliyetlerin sivillerin yerinden edilmesine yol açtığını bildirdi. BM uzmanları, İsrail güçlerinin Suriye'deki bazı eylemlerinin uluslararası insancıl hukuku ihlal ederek savaş suçu teşkil edebileceğini kaydetti.

BM: İsrail'in askeri varlığı giderek kalıcı hale geliyor

BM Suriye Araştırma Komisyonunun 8 Eylül'de İnsan Hakları Konseyine sunduğu bilgilendirmede, İsrail ordusunun Suriye topraklarındaki faaliyetleri ayrıntılı biçimde ele alındı. Komisyona göre İsrail güçlerinin Suriye içerisindeki kara operasyonları, devriyeleri, baskınları ve arama faaliyetleri rutin hale geldi. İsrail'in askeri varlığının zaman içerisinde daha yerleşik ve kalıcı bir nitelik kazandığına dikkat çekildi.

Komisyon ayrıca İsrail'in faaliyetlerinin bazı bölgelerde Suriyeli sivillerin yerlerinden edilmesine yol açtığını bildirdi. İsrail'in Suriye topraklarındaki askeri faaliyetlerinin yalnızca güvenlik operasyonlarıyla sınırlı kalmadığı, bölgedeki sivil nüfusun günlük yaşamını da doğrudan etkilediği belirtildi.

İsrail güçlerinin 49 Suriyeliyi gözaltına aldığı bildirildi

BM'nin verilerine göre İsrail güçleri Suriye topraklarında ikisi çocuk olmak üzere 49 kişiyi gözaltına aldı. Komisyon, gözaltına alınan bazı kişilerin dış dünyayla iletişim kurmalarına izin verilmeden tutulduğuna dikkat çekti. Bu kişilerin işkence veya kötü muameleye maruz kalmış olabileceğine ilişkin endişelerin bulunduğu kaydedildi. Komisyon üyesi Fionnuala Ní Aoláin, İsrail güçlerinin Suriye'deki uygulamalarının insan hakları ve uluslararası insancıl hukuk açısından ciddi sorunlar doğurduğunu belirtti.

“Bazı eylemler savaş suçu teşkil edebilir”

BM Suriye Araştırma Komisyonu, İsrail'in Suriye topraklarında gerçekleştirdiği bazı eylemlerin hukuki niteliğinin de incelendiğini bildirdi. Ní Aoláin, İsrail'in faaliyetlerinden “derin endişe” duyduklarını belirterek, tespit edilen bazı uygulamaların uluslararası insancıl hukuk ihlali ve savaş suçu teşkil edebileceğini söyledi.

Komisyonun değerlendirmesinde, sivillerin yerinden edilmesi, kişilerin gözaltına alınması ve işgal altındaki bölgelerde yürütülen askeri faaliyetler öne çıkan başlıklar arasında yer aldı. İsrail ise BM'nin değerlendirmelerine karşı Suriye'de toprak kazanma amacı taşımadığını savunuyor. İsrail'in Cenevre'deki BM misyonu, askeri varlığın güvenlik gerekçeleriyle ve geçici olarak sürdürüldüğünü belirterek suçlamaları reddetti.

Şam'dan İsrail'e egemenlik ve toprak bütünlüğü tepkisi

Suriye yönetimi de BM İnsan Hakları Konseyindeki oturumda İsrail'in ülkedeki askeri faaliyetlerine tepki gösterdi. Suriye Dışişleri ve Gurbetçiler Bakanlığı temsilcisi Yaser el Ferhan, İsrail'in bombardıman, alıkoyma, sınır ihlalleri ve sivillere yönelik saldırılarının devam ettiğini söyledi.

Ferhan, söz konusu faaliyetlerin uluslararası hukukun yanı sıra Suriye'nin egemenliği ve toprak bütünlüğünü ihlal ettiğini savundu. Şam yönetimi ayrıca İsrail'in faaliyetlerinin 1974 tarihli Kuvvetlerin Ayrıştırılması Anlaşması'na aykırı olduğunu belirtti. Suriye temsilcisi, İnsan Hakları Konseyine İsrail tarafından alıkonulan veya zorla kaybedildiği bildirilen Suriyelilerin akıbetinin araştırılması, bulundukları yerlerin belirlenmesi ve serbest bırakılmaları için girişimde bulunma çağrısı yaptı.

İsrail, Esad yönetiminin devrilmesinin ardından Suriye'deki varlığını genişletti

İsrail ordusu, Beşşar Esad yönetiminin Aralık 2024'te devrilmesinin ardından Suriye sınırındaki askeri varlığını genişletti. İsrail güçleri, iki ülke arasındaki 1974 Kuvvetlerin Ayrıştırılması Anlaşması kapsamında oluşturulan tampon bölgeye ve çevresindeki Suriye topraklarına girdi.

İsrail yönetimi bu adımların ülkenin kuzey sınırındaki güvenliği sağlamak amacıyla atıldığını savunurken Şam yönetimi İsrail güçlerinin Suriye topraklarından tamamen çekilmesini talep ediyor. BM Suriye Araştırma Komisyonunun son değerlendirmesi ise İsrail'in askeri varlığının geçici olmaktan çıkarak giderek daha kalıcı hale geldiğine ilişkin endişeleri yeniden gündeme taşıdı.