Azerbaycan’dan Türkiye’ye 33 milyar metreküplük doğal gaz anlaşması

Türkiye ile Azerbaycan arasında enerji alanındaki iş birliğini güçlendiren yeni bir doğal gaz tedarik anlaşması imzalandı. Anlaşma kapsamında Azerbaycan’dan Türkiye’ye 2029 yılından itibaren 15 yıl boyunca toplam 33 milyar metreküp doğal gaz arzı sağlanacak.

Söz konusu anlaşma, Boru Hatları ile Petrol Taşıma AŞ (BOTAŞ), Azerbaycan Devlet Petrol Şirketi (SOCAR), TotalEnergies ve ADNOC arasında imzalandı.

Enerji iş birliğinde uzun vadeli plan

Anlaşma, Azerbaycan’ın Abşeron sahasındaki yeni üretim yatırımları kapsamında şekillendi. Buna göre Türkiye’ye yıllık ortalama 2,25 milyar metreküp doğal gaz sevkiyatı yapılacak.

Enerji alanındaki bu adımın, Türkiye’nin enerji arz güvenliğini güçlendirmesi ve bölgesel enerji merkezine dönüşme hedefini desteklemesi bekleniyor. Aynı zamanda Avrupa’nın enerji arz güvenliği açısından da dolaylı katkı sağlayacağı değerlendiriliyor.

Türkiye ile Azerbaycan arasındaki stratejik enerji ortaklığı, son yıllarda TANAP ve benzeri projelerle birlikte daha da derinleşmişti. Yeni anlaşma ile birlikte iki ülke arasındaki doğal gaz tedarik zincirinin uzun vadeli bir çerçeveye oturtulduğu görülüyor.

Abşeron sahasının kritik önemi

Sahada yaklaşık 350 milyar metreküp (bcm) yüksek kaliteli doğal gaz rezervi bulunmaktadır. Bu hacim, Hazar Denizi'nde Şah Deniz'den sonraki en büyük ikinci keşiftir. Gazın yanı sıra sahada 45 milyon ton değerinde sıvı hidrokarbon (gaz kondensatı) rezervi yer almaktadır.

Temmuz 2023'te başlayan ilk aşamada, günlük 4 milyon metreküp gaz ve 12 bin varil kondensat üretilerek Azerbaycan iç pazarına verilmeye başlandı. 2028 sonu veya 2029 başında devreye alınması planlanan ikinci fazda, günlük üretimin ek olarak 12.7 milyon metreküpe (yıllık yaklaşık 4.5 milyar metreküp) ve kondensat üretiminin günlük 37 bin varile çıkarılması hedefleniyor.

Çıkarılan gaz ve gaz sıvıları, 1. Aşama için Neft Daşları tesislerine; 2. Aşama genişlemesi için ise sahilden 140 km uzaklıktaki Sangaçhal terminaline çok fazlı (multiphase) bor hatlarıyla taşınacaktır. Ayrıca bölgede ilk kez ısı yalıtımlı özel boru hattı teknolojisi (Pipe-in-Pipe) kullanılmıştır. [1, 2, 3]