Uganda’dan Gazze’deki ABD destekli istikrar gücüne ön onay

Uganda yönetiminin Gazze Şeridi’nde oluşturulması planlanan Uluslararası İstikrar Gücü’ne askerî personel göndermeye prensipte onay verdiği bildirildi. Uganda devletine ait New Vision gazetesi, ABD Başkanı Donald Trump’ın Uganda Cumhurbaşkanı Yoweri Museveni’den misyona destek vermesini istediğini ve Museveni’nin talebe olumlu yaklaştığını yazdı.

Trump, Museveni’den askerî destek istedi

New Vision’ın üst düzey askerî kaynaklara dayandırdığı haberine göre Trump, başkanlığını yürüttüğü Barış Kurulu aracılığıyla Museveni’ye talepte bulundu. Talebin, Gazze’de düzenin sağlanmasına yardımcı olması planlanan Uluslararası İstikrar Gücü’nün kurulması ve personel ihtiyacının karşılanmasıyla bağlantılı olduğu belirtildi.

ABD Başkanı Donald Trump

Museveni’nin talebe prensipte olumlu yanıt verdiği aktarıldı ancak Uganda Cumhurbaşkanlığından konuşlandırma kararının kesinleştiğini gösteren ayrıntılı bir kararname yayımlanmadı.

Birliğin büyüklüğü henüz belirlenmedi

Uganda Halk Savunma Kuvvetleri, Gazze’ye gönderilebilecek birliğin büyüklüğünün, görev tanımının ve konuşlandırma tarihinin henüz kesinleştirilmediğini açıkladı. Uganda ordusunun Enformasyon Direktör Vekili Albay Chris Magezi, askerî birliklerin harekete geçebilmesi için Museveni’den resmî stratejik talimat beklediklerini söyledi.

Magezi, “Başkomutan Cumhurbaşkanı Yoweri Museveni’den talimat almayı bekliyoruz. Cumhurbaşkanı stratejik yönlendirme yaparsa Uganda Halk Savunma Kuvvetlerine buna uygun hareket etmesi için talimat verilecektir.” dedi.

ganda ordusunun Enformasyon Direktör Vekili Albay Chris Magezi

Albay Magezi, Uganda ordusunun bölgesel barış ve güvenlik operasyonlarında uzun yıllara dayanan deneyime sahip olduğunu belirtti.   Uganda birliklerinin Somali, Sudan ve Demokratik Kongo Cumhuriyeti’nde görev yaptığını hatırlatan Magezi, daha önce Orta Afrika Cumhuriyeti’ndeki operasyonlara da katıldıklarını söyledi.

Uganda ordusu, 2007’den bu yana Somali’deki Afrika Birliği misyonlarının en büyük asker sağlayıcılarından biri konumunda bulunuyor.

Uluslararası İstikrar Gücü’nün görevleri

Gazze için oluşturulması planlanan Uluslararası İstikrar Gücü; güvenliğin sağlanması, sivillerin korunması, insani yardımların ulaştırılması, sınır geçişlerinin denetlenmesi ve Filistinli polis güçlerinin eğitilmesi gibi görevleri üstlenecek.

ABD tarafından hazırlanan plan, Kasım 2025’te Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyinde kabul edilen kararla uluslararası yetki kazandı. Bununla birlikte gücün kapsamlı biçimde konuşlandırılması henüz tamamlanmadı.

Misyonun silahlı grupların etkisizleştirilmesi ve Gazze’nin silahsızlandırılması sürecindeki olası rolü tartışma konusu olmayı sürdürüyor. Hamas, yabancı bir gücün Gazze üzerinde vesayet kurmasına ve silahsızlandırma görevini üstlenmesine karşı çıkıyor.

Personel sağlayacak ülkeler arasında gösteriliyor

Uganda’nın kesin katılımı gerçekleşirse ülke, Gazze’deki misyona personel sağlamayı kabul ettiği bildirilen Fas, Kazakistan, Kosova, Arnavutluk ve Endonezya gibi ülkelere katılacak.

Ancak bu ülkelerin taahhütlerinin kapsamı ve askerlerin Gazze’ye hangi takvimle gönderileceği konusunda farklı açıklamalar bulunuyor. Uganda için gündeme getirilen yaklaşık 500 askerin Kerem Ebu Salim Sınır Kapısı’nın İsrail tarafında lojistik üs kuracağı iddiası da resmî olarak doğrulanmadı.

Somali’deki sivil ölümleri yeniden gündemde

Uganda ordusunun Gazze’de görevlendirilme ihtimali, Somali’deki Afrika Birliği misyonunda yaşanan sivil ölümlerini yeniden gündeme getirdi. Somali’nin Golweyn bölgesinde Ağustos 2021’de yedi sivilin öldürülmesine ilişkin davada beş Ugandalı asker suçlu bulundu. Askerlerden ikisi idama, üçü ise 39’ar yıl hapis cezasına çarptırıldı.

AMISOM'un Somali'de El-Şebab militanlarının başlattığı silahlı ayaklanmayla mücadele etmek üzere konuşlandırılmış yaklaşık 20.000 askeri bulunuyor.

İnsan Hakları İzleme Örgütü ve diğer kuruluşlar, Afrika Birliği birliklerini Somali’de farklı dönemlerde sivillerin öldürüldüğü olaylarla ilişkilendiren raporlar yayımladı. Ancak bu olayların tamamı Uganda birliklerine atfedilmedi; Afrika Birliği misyonunda farklı ülkelerden askerler görev yaptı.

Uganda’nın Gazze’deki olası görevinin kuralları, sivil denetim mekanizması ve ihlal iddialarının nasıl soruşturulacağı henüz açıklanmadı.