Lübnan Cumhurbaşkanı Avn’dan UNIFIL yerine Avrupa gücü önerisi

Lübnan Cumhurbaşkanı Joseph Avn, Birleşmiş Milletler Lübnan Geçici Görev Gücü’nün (UNIFIL) 2026 sonunda görevini tamamlamasının ardından Güney Lübnan’da oluşabilecek güvenlik boşluğunun Avrupa ülkelerinden meydana gelen yeni bir misyonla doldurulmasını önerdi.

Avn, Lübnan’ın önceliğinin UNIFIL’in bölgede kalması olduğunu ancak bunun Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyindeki süreç nedeniyle mümkün olmaması durumunda alternatif bir gücün kurulabileceğini söyledi.

Avn’ın ilk tercihi UNIFIL’in görevini sürdürmesi

Avn, Avrupa Birliği’nin Lübnan Büyükelçisi Sandra De Waele ile Avrupa ülkelerinin büyükelçi ve maslahatgüzarlarından oluşan heyeti kabul etti. Görüşmede İsrail sınırındaki güvenlik durumunu değerlendiren Avn, “Önümüzdeki dönem için en iyi seçeneğin UNIFIL’in varlığını sürdürmesi olduğunu düşünüyoruz.” dedi.

Lübnan Cumhurbaşkanı Joseph Avn, Marco Rubio ile birlikte

UNIFIL’in korunması için BM Güvenlik Konseyi üzerinden yürütülmesi gereken prosedürlerin sonuç vermemesi ihtimaline değinen Avn, “Bunun imkânsız olduğu ortaya çıkarsa UNIFIL’in yerini alacak alternatif bir güç kurulabilir.” ifadelerini kullandı.

Avrupa gücü Lübnan ordusuna destek verecek

Avn, oluşturulması muhtemel Avrupa gücünün Lübnan ordusuyla birlikte çalışmasını ve İsrail sınırındaki güvenlik durumunu izlemesini önerdi. Söz konusu misyonun Lübnan ordusuna Güney Lübnan’daki bölgelerin taranması, patlamamış mühimmatların temizlenmesi ve İsrail’le varılan Çerçeve Formülü’nün uygulanması konularında yardım edebileceğini belirtti.

Avn, AB ülkelerine önerilen gücün kurulmasını ve çerçeve anlaşmanın hayata geçirilmesini destekleme çağrısında bulundu. Ancak misyonun büyüklüğü, komuta yapısı, görev kuralları ve hangi Avrupa ülkelerinin asker sağlayacağı henüz belirlenmedi.

UNIFIL 1978’den beri bölgede görev yapıyor

UNIFIL, İsrail güçlerinin Lübnan’dan çekilmesini denetlemek ve Güney Lübnan’da güvenliğin yeniden sağlanmasına yardımcı olmak amacıyla 1978’de kuruldu. Misyonun görev alanı, İsrail ile Hizbullah arasındaki 2006 savaşının ardından genişletildi. UNIFIL birlikleri, İsrail-Lübnan sınırı olarak kabul edilen Mavi Hat boyunca devriye ve gözlem faaliyetleri yürütüyor.

BM Güvenlik Konseyi, Ağustos 2025’te UNIFIL’in görev süresini son kez 31 Aralık 2026’ya kadar uzattı. Karar doğrultusunda misyonun daha sonra kademeli olarak çekilmesi ve güvenlik sorumluluğunun Lübnan ordusuna devredilmesi planlanıyor.

Almanya da Avrupa misyonu kurulmasını önermişti

Güney Lübnan’a Avrupa gücü gönderilmesi düşüncesi daha önce Almanya tarafından da gündeme getirildi. Almanya Dışişleri Bakanı Johann Wadephul, AB’nin UNIFIL’in ardından bölgede bir “güvenlik boşluğu” oluşmasını engelleyecek Avrupa görev gücünü değerlendirmesi gerektiğini söyledi.

Johann Wadephul

Fransa ve İtalya’nın da UNIFIL sonrasında Lübnan’da görev yapabilecek çok uluslu bir yapı üzerinde temaslar yürüttüğü bildirildi. Ancak Avrupa Birliği tarafından yeni bir askerî misyon kurulmasına ilişkin bağlayıcı karar henüz alınmadı.

İsrail ile imzalanan çerçeve anlaşmaya vurgu

Avn, Lübnan’ın 26 Haziran’da ABD arabuluculuğunda İsrail’le imzaladığı çerçeve anlaşmaya bağlı olduğunu söyledi. Anlaşma; İsrail birliklerinin Güney Lübnan’dan aşamalı olarak çekilmesini, boşaltılan bölgelere Lübnan ordusunun konuşlandırılmasını ve Hizbullah’a ait silahlı altyapının ortadan kaldırılmasını öngörüyor.

Planın ilk aşaması “pilot bölgeler” üzerinden uygulanıyor. İsrail güçlerinin çekildiği Zavtar el-Garbiyye’ye Lübnan ordusu konuşlandırılırken askerlerin patlamamış mühimmat ve yıkılan yapılardaki tehlikelere karşı arama faaliyetleri yürüttüğü bildirildi.

Zavtar el-Garbiyye

Avn, pilot uygulamanın zamanla diğer bölgelere genişletilerek Lübnan devletinin ülke genelindeki egemenliğinin yeniden sağlanması gerektiğini belirtti. Avrupa ülkelerine İsrail’in çerçeve anlaşmanın uygulanmasını engellemesini önlemek için diplomatik çaba gösterme çağrısında bulundu.

Anlaşmanın uygulanmasını “Güney Lübnan’da ve ülkenin genelinde barış ile istikrarı sağlamanın tek yolu” olarak nitelendiren Avn, İsrail’in tamamen çekilmesiyle Hizbullah’ın silahlı varlığını sürdürmek için kullandığı gerekçelerin ortadan kalkacağını savunuyor. İsrail ise Hizbullah silahsızlandırılmadan Güney Lübnan’dan tamamen çekilmeyeceğini belirtiyor.

Yeniden imar Lübnan devleti üzerinden yürütülecek

Lübnan Cumhurbaşkanı, güvenlik düzenlemeleriyle yeniden imar çalışmalarının eş zamanlı olarak ilerlemesi gerektiğini söyledi.

Yeniden imar sürecinin yalnızca Lübnan devleti üzerinden yürütülmesi gerektiğini vurgulayan Avn, çatışmalardan etkilenen güneydeki halka, özellikle Şii topluluğuna ekonomik ve sosyal alternatifler sunulmasını istedi.

AB Büyükelçisi Sandra De Waele ise Lübnan’ın yeni bir dönemin başlangıcında bulunduğunu belirterek Avrupa Birliği’nin güvenlik, istikrar ve reform sürecine desteğini sürdüreceğini ifade etti.