ASELSAN, İDA teknolojileri ve yeni muharebe konseptine dair çözümlerini sunuyor

Deniz harbinin icrasında son yıllarda yaşanan teknolojik dönüşüm, insansız sistemlerin yükselişiyle birlikte yeni bir operasyonel anlayışı beraberinde getiriyor. ASELSAN tarafından makale formatında paylaşılan değerlendirmede, İnsansız Deniz Araçları (İDA) ve ağ-merkezli harekât konseptlerinin deniz muharebe sahasını yeniden şekillendirdiği vurgulanıyor.

Çalışmada, insanlı ve insansız unsurların birlikte kullanımına dayanan hibrit donanma yapısının, geleceğin deniz gücü mimarisinde belirleyici rol oynayacağı ve ASELSAN’ın geliştirdiği yerli çözümlerin bu dönüşümde kritik bir yer tuttuğu ifade ediliyor.

Deniz ticaretinden enerji akışına, veri iletişiminden kritik altyapılara kadar küresel sistemin büyük bölümü deniz hatlarına bağımlı hale gelirken, deniz güvenliği modern devletler için stratejik bir zorunluluk olarak öne çıkıyor. Deniz İletişim Hatları’nın (SLOCs) korunması, ekonomik süreklilik ve ulusal güvenlik açısından kritik bir unsur olarak değerlendiriliyor.

Bu çerçevede donanmaların görev alanı genişlerken, sahip olunan platform sayısının yanı sıra bu platformların kabiliyet seviyesi ve birlikte çalışabilirliği de belirleyici hale geliyor. İnsanlı ve insansız sistemlerin entegre şekilde kullanılması, modern deniz harekâtının temel dönüşüm alanlarından biri olarak kendini gösteriyor.

İnsansız sistemlerle dönüşen deniz harbi konsepti

ASELSAN'ın yaklaşımına göre son yıllarda geliştirilen askeri doktrinler, donanmaların yalnızca daha fazla platforma değil, insanlı ve insansız sistemlerin birlikte görev yaptığı hibrit bir yapıya yönelmesi gerektiğini ortaya koyuyor. Bu yaklaşım, özellikle Dağıtık Deniz Harekâtı (DMO) konseptiyle birlikte daha esnek ve geniş alana yayılan bir kuvvet yapısını hedefliyor.

ASELSAN, MUM-T (Man-Unmanned Teaming) yaklaşımı kapsamında insanlı ve insansız unsurların birlikte görev yapması, modern harp sahasında asimetrik ve hibrit tehditlere karşı operasyonel üstünlük sağlamayı amaçlıyor. NATO’nun da vurguladığı üzere, çok alanlı ve yüksek yoğunluklu harekâtlara uygun kuvvet yapılarının geliştirilmesi öncelikli ihtiyaçlar arasında yer alıyor.

İnsansız Deniz Araçlarının görev alanı genişliyor

İnsansız Deniz Araçları (İDA’lar), deniz harekâtlarında çevre gözetleme, istihbarat, mayın harbi, denizaltı savunma ve elektronik harp gibi çok geniş bir görev yelpazesinde kullanılabiliyor. Otonomi, sensör teknolojileri ve yapay zekâ entegrasyonu sayesinde bu sistemler giderek daha kritik operasyonel roller üstleniyor.

İDA’ların düşük maliyetli ve çok sayıda üretilebilir olması, “sürü konsepti” ile birlikte geniş alanlarda eş zamanlı görev icrasını mümkün kılıyor. Bu yapı, hem riskli bölgelerde insan kaybı riskini azaltıyor hem de deniz sahasının daha sürekli ve etkin kontrolünü sağlıyor.

ASELSAN tarafından geliştirilen ve yetenekleriyle öne çıkan örneklerden biri olan MARLİN 100 EW, elektronik harp kabiliyetleriyle radar sinyallerini tespit edebiliyor, karıştırabiliyor ve aldatma görevleri icra edebiliyor. Bu tür sistemler, İDA’ların yalnızca destek unsuru değil, doğrudan etkili birer muharip platform haline geldiğini gösteriyor.

ASELSAN’dan entegre İDA konsepti ve test faaliyetleri

ASELSAN tarafından geliştirilen İDA projeleri, insanlı ve insansız platformların birlikte çalışabilirliğine odaklanıyor. ALBATROS-S İDA’larının Bayraktar TB-2 ve TB-3 İHA’ları ile gerçekleştirdiği müşterek operasyon senaryoları, bu entegrasyonun sahadaki uygulamalarına örnek oluşturuyor.

Gerçekleştirilen testlerde hedef tespit ve angajman süreçlerinin İHA-İDA koordinasyonu ile yürütüldüğü, komuta-kontrol süreçlerinin ise farklı platformlar arasında paylaşımlı şekilde çalıştığı görülüyor. Bu yapı, deniz harekâtında çok katmanlı bir operasyon modelinin mümkün olduğunu ortaya koyuyor.

ASELSAN’ın geliştirdiği yeni nesil İDA projeleri arasında yer alan TUFAN platformu ise yapay zekâ destekli görev planlama, otonom angajman ve sürü kabiliyeti gibi özellikleriyle öne çıkıyor. Sistem, düşük görünürlük, yüksek manevra kabiliyeti ve ağ-merkezli operasyon yeteneğiyle yeni nesil deniz harp konseptine entegre ediliyor.

Geleceğin deniz muharebe alanı

Deniz harbi, giderek daha fazla ağ-merkezli, dağıtık ve insansız sistemlerin ağırlıkta olduğu bir yapıya dönüşüyor. Uydu, İHA, İDA ve sensör ağlarının entegre çalışması, gerçek zamanlı durumsal farkındalık ve hızlı karar alma süreçlerini mümkün kılıyor.

Bu yeni yapı içinde insanlı platformlar komuta ve kontrol rolünü üstlenirken, insansız sistemler ileri keşif ve yüksek riskli görevlerde aktif rol alıyor. Yapay zekâ destekli sistemler ise veri analizi ve görev planlamasında kritik bir güç çarpanı olarak öne çıkıyor.

Sonuç olarak insansız deniz araçları, geleceğin deniz kuvveti yapısında belirleyici bir unsur haline gelirken, ASELSAN’ın geliştirdiği yerli ve milli çözümler bu dönüşümün önemli bileşenlerinden biri olarak ülke savunmasındaki yerini alıyor.