Almanya'da doğal gaz depoları alarm veriyor

Avrupa'nın en büyük enerji tüketicisi Almanya'da doğal gaz depolarındaki düşük doluluk oranları, kış öncesinde arz güvenliği tartışmalarını yeniden gündeme taşıdı.

Almanya Gaz Depolama Girişimi'nin (INES) 8 Eylül'de açıkladığı verilere göre depolar eylül ayına yaklaşık yüzde 53 dolulukla girerek son 15 yılın aynı dönem için en düşük seviyesine geriledi. INES, mevcut koşullarda stokların 1 Kasım'a kadar yüzde 77'ye çıkarılmasının teknik olarak mümkün olduğunu ancak aşırı soğuk bir kışta bu seviyenin dahi yeterli olmayabileceğini bildirdi.

Geçen yıl yüzde 71 seviyesindeydi

INES'in yayımladığı son gaz senaryolarına göre Almanya'daki doğal gaz depolarının doluluk oranı eylül başında yaklaşık yüzde 53 olarak ölçüldü. Geçen yılın aynı döneminde depolar yaklaşık yüzde 71 doluluk seviyesindeydi. Böylece Almanya, doğal gaz stoklarında geçen yılın yaklaşık 18 puan gerisine düştü. Federal Ağ Ajansı'nın (Bundesnetzagentur) verileri de depolardaki seviyenin mevsim normallerinin oldukça altında seyrettiğini gösteriyor.

Almanya'daki genel depolama tesisleri için yürürlükteki düzenleme, 1 Kasım itibarıyla yüzde 80 doluluk hedefi öngörüyor. Bazı belirlenmiş tesisler için ise daha düşük hedefler uygulanıyor.

İki ayda son üç aydan daha fazla gaz depolanması gerekiyor

INES'in senaryosuna göre mevcut teknik kapasite kullanıldığı takdirde 1 Kasım 2026'ya kadar yaklaşık yüzde 77 doluluk seviyesine ulaşılması mümkün. Ancak bunun gerçekleşebilmesi için depolama hızının önemli ölçüde artırılması gerekiyor.

Önümüzdeki iki ay içerisinde, geçen üç ayın tamamında depolanan miktardan daha fazla doğal gazın tesislere aktarılması gerekiyor. INES'e göre sorun yalnızca depolama kapasitesinin bulunması değil, piyasa katılımcılarının mevcut fiyat koşullarında bu kapasiteyi kullanmak için yeterli ekonomik teşvike sahip olmaması.

Hürmüz krizi doğal gaz fiyatlarını yükseltti

Depoların doldurulmasını zorlaştıran başlıca etkenlerden biri Hürmüz Boğazı'ndaki kriz nedeniyle küresel LNG ticaretinde yaşanan aksama oldu. Orta Doğu'dan LNG ihracatındaki sert düşüş Avrupa'daki doğal gaz fiyatlarının yükselmesine neden olurken, Avrupa'nın depolarını kış öncesinde doldurmasını daha pahalı hale getirdi.

INES Genel Müdürü Sebastian Heinermann, depolama kapasitesinin rezerve edilmiş olmasının tek başına yeterli olmadığına dikkat çekerek yüksek gaz fiyatları ve yaz-kış fiyat farkındaki olumsuz görünümün depolamayı piyasa oyuncuları açısından ekonomik olarak cazip olmaktan çıkardığını belirtti.

INES daha önce hükümete sunduğu önlem paketinde depolamayla bağlantılı bazı ücretlerin kaldırılmasını ve stokların artırılmasını teşvik etmek amacıyla devlet destekli düşük maliyetli finansman olanakları sağlanmasını önermişti.

Aşırı soğukta doğal gaz açığı oluşabilir

INES'in hesaplamaları, Almanya'nın 1 Kasım'a kadar yüzde 77 doluluk seviyesine ulaşması durumunda normal sıcaklıklarda geçen bir kış boyunca doğal gaz arzının karşılanabileceğini gösteriyor. Ancak aşırı soğuk hava koşullarının yaşandığı senaryoda aynı stok seviyesi yeterli olmayabilir. INES, özellikle ocak ayında arz ile talep arasında açık oluşabileceği uyarısında bulunuyor.

Reuters'ın INES senaryolarına dayandırdığı haberine göre aşırı soğuk koşullarda Almanya'nın doğal gaz sisteminde ciddi arz açıkları ortaya çıkma riski bulunuyor. Depolardaki düşük seviyeler nedeniyle kışın nasıl geçeceği, ülkenin arz güvenliği açısından kritik değişkenlerden biri haline geliyor.

Almanya LNG ve Norveç gazına güveniyor

Alman hükümeti ise mevcut koşullarda doğal gaz arzının güvenli olduğu görüşünü koruyor. Berlin yönetimi özellikle Norveç'ten boru hatlarıyla gerçekleştirilen teslimatlar ile son yıllarda devreye alınan LNG terminallerinin ülkenin tedarik kaynaklarını çeşitlendirdiğine dikkat çekiyor.

Rusya'dan boru hattıyla sağlanan doğal gaza bağımlılığın büyük ölçüde azaltılmasının ardından Almanya, Norveç başta olmak üzere Avrupa'daki boru hattı tedarikçilerine ve küresel LNG piyasasına daha fazla bağımlı hale geldi. Ancak Hürmüz Boğazı'ndaki krizin LNG piyasasını sıkıştırması bu modelin de jeopolitik risklere karşı tamamen korunaklı olmadığını gösteriyor. Avrupa genelindeki doğal gaz depoları da eylül başında yaklaşık yüzde 66 seviyesinde bulunuyor ve bu oran son 15 yılın aynı dönemi için en düşük seviyelerinden biri.

Kış öncesi kritik iki ay

Almanya açısından eylül ve ekim ayları doğal gaz arz güvenliği bakımından kritik önem taşıyor. Depoların 1 Kasım'a kadar mümkün olduğunca hızlı doldurulması, özellikle uzun süreli soğuk hava dalgalarına karşı ülkenin hareket alanını artıracak.

INES, piyasa koşullarının mevcut haliyle depolamayı yeterince teşvik etmediğini savunurken hükümet şu aşamada doğrudan müdahaleye gerek olmadığı görüşünde. Bu nedenle önümüzdeki iki ayda depolama hızının ne ölçüde artırılabileceği, Almanya'nın 2026-2027 kışındaki doğal gaz arz güvenliğinin temel göstergelerinden biri olacak.