ABD, İran savaşında en az 45 MQ-9 Reaper kaybetti

ABD ordusunun İran ile yürütülen savaş sırasında en az 45 adet MQ-9 Reaper insansız hava aracını kaybettiği bildirildi. Washington Post’a konuşan üç ABD’li yetkiliye göre bu sayı, ABD ordusunun savaş öncesindeki Reaper filosunun yaklaşık yüzde 25’ine karşılık geliyor.

Kamuya açık bütçe ve kuvvet yapısı verilerine göre çatışma öncesinde ABD ordusunun elinde yaklaşık 185 adet MQ-9 bulunuyordu. Bunların 165’inin Hava Kuvvetlerine, 20’sinin ise Deniz Piyadeleri envanterine ait olduğu belirtildi.

Deniz Piyadeleri Sözcüsü Yarbay Joshua Benson, kendi kuvvetlerine ait Reaper’lardan hiçbirinin kaybedilmediğini ve bu araçların ağırlıklı olarak Asya-Pasifik bölgesinde faaliyet gösterdiğini söyledi.

Kayıpların maliyeti 1,3 milyar doları aşıyor

ABD Hava Kuvvetlerinin verilerine göre bir MQ-9 Reaper’ın maliyeti, üzerindeki sensörlere, iletişim sistemlerine ve silahlara bağlı olarak 30 milyon ila 50 milyon dolar arasında değişiyor.

En düşük birim maliyet esas alındığında 45 aracın toplam değeri 1,35 milyar dolara ulaşıyor. Daha gelişmiş donanıma sahip araçların kaybedildiği varsayıldığında maliyetin 2,25 milyar dolara kadar çıkabileceği hesaplanıyor. Bu tutarlara kullanılan mühimmatın ve operasyonel destek giderlerinin dâhil olmadığı belirtiliyor.

MQ-9’lar, İran’a yönelik savaşta özellikle Hürmüz Boğazı çevresinde keşif, gözetleme, hedef belirleme ve saldırı görevlerinde yoğun biçimde kullanıldı. Uzun süre havada kalabilen araçlar gelişmiş kameralar, radarlar ve hava-yer füzeleri taşıyabiliyor. Bununla birlikte jet uçaklarına kıyasla yavaş hareket eden Reaper’ların, gelişmiş hava savunma sistemlerinin bulunduğu bölgelerde daha savunmasız kaldığı değerlendiriliyor.

Araçların tamamı vurularak düşürülmedi

ABD Savunma Bakanlığının verileri hakkında bilgi sahibi dördüncü bir yetkili, kaybedilen MQ-9’ların tamamının İran hava savunması tarafından vurulmadığını söyledi. Yetkili, bazı araçların operatörleriyle iletişim bağlantısının kesilmesinin ardından düştüğünü belirtti.

İran’ın hava araçlarına karşı uçaksavar sistemlerinin yanı sıra elektronik harp ve sinyal karıştırma teknolojileri kullandığı biliniyor. Ancak hangi MQ-9’un doğrudan vurulduğu, hangisinin elektronik müdahale veya teknik arıza nedeniyle kaybedildiği açıklanmadı.

Pentagon’da görevli Korgeneral David Tabor, mayıs ayında ABD Senatosunda yaptığı açıklamada Hava Kuvvetlerinin kullanılabilir MQ-9 sayısının yaklaşık 135’e gerilediğini bildirmişti. Tabor, kayıplara rağmen dünya genelinde sürdürülen 56 kesintisiz muharebe gözetleme hattının desteklenebildiğini söylemişti.

ABD daha ucuz İHA’lara yöneliyor

İran savaşının ilk ayında ABD güçlerinin 850’den fazla Tomahawk seyir füzesi ile 1.000’den fazla Patriot ve THAAD önleme füzesi ateşlediği bildirildi. Yoğun mühimmat tüketiminin ABD’nin uzun menzilli saldırı ve hava savunma stokları üzerinde baskı oluşturduğu belirtildi.

ABD ordusu bir taraftan kaybedilen MQ-9’ların yerini doldurmaya çalışırken diğer taraftan Reaper filosunu aşamalı biçimde hizmetten çıkarmayı planlıyor. Yeni yaklaşımın, pahalı ve sınırlı sayıdaki platformlar yerine daha ucuz, kaybı göze alınabilir ve sürü hâlinde görev yapabilen silahlı keşif İHA’larına dayanması öngörülüyor. Ancak MQ-9’un uzun havada kalış süresi, yüksek taşıma kapasitesi ve gelişmiş sensörleri nedeniyle kısa vadede tamamen ikame edilmesinin zor olacağı değerlendiriliyor.