Yunanistan’dan Suudi Arabistan’a Patriot baskısı

Yunanistan, Suudi Arabistan’da konuşlu Patriot Hava Savunma Sistemi bünyesindeki bir bataryasının ülkedeki varlığını aylık olarak yeniden değerlendirme kararı aldı. Atina’nın bu adımı, Suudi Arabistan, Türkiye ve Pakistan ile Mekke Ortak Anlaşması ertesinde aldı. Yunan tarafının Riyad’dan Patriot sistemlerinin modernizasyonuna ilişkin mali katkı konusunda da yanıt beklediği bildirildi.

Yunan basınında yer alan haberlere göre Atina, Suudi Arabistan ile stratejik ilişkilerini sürdürmek istiyor ancak bölgedeki değişen dengeler doğrultusunda askeri angajmanlarını yeniden değerlendirmeyi planlıyor. Mekke İttifakı'nın Atina'da rahatsızlık uyandırdığı da biliniyor. 

Yunan Patriot bataryası 2021’den beri Suudi Arabistan’da

Yunanistan’ın Patriot bataryasını Suudi Arabistan’a gönderme kararı 2020 yılında alınırken, Yunan askeri birliğinin konuşlandırılması 2021’de gerçekleştirildi. Batarya, Suudi Arabistan’ın Yanbu bölgesindeki kritik tesislerin hava ve füze tehditlerine karşı korunmasında görev yapıyor.

Yunan kaynakları, bataryanın görev süresi içerisinde füze ve insansız hava aracı tehditlerine karşı gerçek operasyonlarda kullanıldığını ve başarılı önlemeler gerçekleştirdiğini belirtiyor. Atina açısından bu görev, Yunanistan ile Suudi Arabistan arasındaki savunma ilişkilerinin en önemli unsurlarından biri olarak değerlendiriliyor.

Patriot görevi artık aylık olarak değerlendirilecek

Yunanistan’ın Suudi Arabistan’daki askeri varlığını düzenli olarak yeniden değerlendirme yönündeki yaklaşımının geçtiğimiz mart ayında Savunma Bakanı Nikos Dendias tarafından KYSEA gündemine getirildiği belirtildi. Yeni uygulamayla birlikte Patriot bataryasının Suudi Arabistan’daki görevinin devam edip etmeyeceği her ay değerlendirilecek.

Yunan Hava Kuvvetleri tarafından işletilen MIM-104 Patriot PAC-3 bataryası, 2021 yılından beri Suudi Arabistan'ın Yanbu limanındaki kritik enerji ve petrol altyapısını koruyor.

Atina’nın kararında yalnızca bölgedeki güvenlik ortamının değil, Riyad’ın son dönemde Türkiye ve Pakistan ile geliştirdiği savunma ilişkilerinin de dikkate alındığı öne sürülüyor. Yunanistan, Suudi Arabistan’ın farklı ülkelerle savunma ilişkileri geliştirmesine karşı çıkmadığını belirtirken, kendi askeri taahhütlerini de değişen bölgesel koşullara göre değerlendireceği mesajını veriyor.

Atina, Patriot modernizasyonuna Suudi katkısı bekliyor

İki ülke arasındaki bir diğer önemli başlığın ise Yunan Patriot sistemlerinin modernizasyonu olduğu belirtiliyor. Yunan basınına göre Yunan bataryasının Suudi Arabistan’a konuşlandırılması sırasında Riyad yönetimi, sistemlerin gelecekteki modernizasyonuna katkı sağlanmasına ilişkin bazı taahhütlerde bulundu. Ancak Atina, bugüne kadar bu konuda beklediği ilerlemenin sağlanmadığını düşünüyor.

Yunan Patriot bataryası, Basra Körfezi'nden taşınan petrolün %60'ını aktaran Doğu-Batı boru hattının güvenliğini sağlamaya çalışıyor.

Yunan Hava Kuvvetleri envanterinde altı Patriot bataryası bulunuyor. Atina, bu sistemleri ülkenin oluşturmayı planladığı yeni hava ve füze savunma mimarisinin temel unsurlarından biri haline getirmeyi hedefliyor. Bu kapsamda Patriot sistemlerinin PAC-3 seviyesine doğru modernize edilmesi planlanırken Yunanistan, Suudi Arabistan’ın programa mali olarak katılıp katılmayacağı ve sağlayabileceği katkının büyüklüğü konusunda Riyad’dan net bir yanıt bekliyor.

Türkiye-Suudi Arabistan-Pakistan yakınlaşması Atina’nın takibinde

Atina’nın yakından izlediği gelişmelerden biri de Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan arasındaki Mekke Anlaşması oldu. Yunan basını, üç ülke arasındaki yakınlaşmayı bölgede ortaya çıkabilecek yeni bir stratejik denge açısından değerlendiriyor.

Mekke Anlaşması, Yunan basını tarafından (Kathimerini ve Ta Nea), Atina'nın Riyad ile kurduğu özel diplomatik açılımların bu beklenmedik ittifakla boşa düştüğünü kaleme aldı.

Türkiye’nin NATO’nun en büyük ordularından birine ve hızla büyüyen bir savunma sanayisine sahip olması, Suudi Arabistan’ın ekonomik ve enerji kapasitesi ile Pakistan’ın askeri gücü ve nükleer kapasitesi bu değerlendirmelerde öne çıkarılıyor. Bununla birlikte üç ülke arasındaki ilişkilerin henüz bütünleşmiş bir askeri ittifak niteliğinde olmadığına da dikkat çekiliyor.

Atina, İsrail, BAE ve Hindistan ilişkilerini öne çıkarıyor

Yunanistan ise bölgedeki stratejik seçeneklerini İsrail, Birleşik Arap Emirlikleri ve Hindistan ile geliştirdiği ilişkiler üzerinden çeşitlendirmeye çalışıyor. Atina ile Tel Aviv arasında son yıllarda ortak askeri tatbikatlar, eğitim faaliyetleri ve savunma projeleri üzerinden kapsamlı bir iş birliği oluşturuldu.

Birleşik Arap Emirlikleri de Yunanistan’ın Körfez bölgesindeki önemli savunma ortaklarından biri konumunda bulunuyor. Yunan basınında ayrıca Atina’nın BAE’ye hava savunma mühimmatı konusunda destek sağladığı ve Yunan AH-64 Apache taarruz helikopterlerinin ülkeye konuşlandırılması seçeneğinin değerlendirildiği iddia edildi.

Yunanistan Hava Kuvvetleri, toplamda 6 batarya, 36 fırlatıcı ünite (atıcı araç) ve 320'den fazla füze kapasitesine sahip MIM-104 Patriot PAC-2/PAC-3 hava savunma gücüne sahiptir.

Hindistan ile ilişkiler de Yunanistan’ın son dönemde önem verdiği alanlardan biri. İki ülke arasında askeri tatbikatlar ve karşılıklı ziyaretler artarken savunma sanayisi alanında yeni iş birliği olanakları değerlendiriliyor.

Atina’daki değerlendirmelerde Türkiye-Suudi Arabistan-Pakistan yakınlaşmasının karşısında Yunanistan-İsrail-BAE-Hindistan arasında resmi bir ittifak bulunduğu ileri sürülmüyor. Ancak bu ülkeler arasındaki ikili stratejik ilişkilerin ve ortak çıkarların gelecekte daha önemli hale gelebileceği değerlendiriliyor.

Patriot bataryasının geleceği Riyad’ın tutumuna bağlı olabilir

Suudi Arabistan’daki Yunan Patriot bataryasının geleceği böylece yalnızca askeri değil, iki ülke arasındaki daha geniş stratejik ilişkilerin de göstergelerinden biri haline geliyor. Atina, yıllardır Suudi Arabistan topraklarında personel ve önemli bir hava savunma sistemi bulundurmasını Riyad’a sağlanan somut bir güvenlik katkısı olarak görüyor.

Yunan tarafı şimdi Suudi Arabistan’ın Patriot modernizasyonuna sağlayabileceği katkıyı iki ülke arasındaki savunma ilişkilerinin geleceği açısından önemli bir gösterge olarak değerlendiriyor. Bu nedenle bataryanın Suudi Arabistan’daki varlığının aylık olarak yeniden değerlendirilmesi ve Riyad’ın Yunan Patriotlarının PAC-3 modernizasyonuna vereceği yanıt, önümüzdeki dönemde Atina-Riyad savunma ilişkilerinin seyrini belirleyebilecek iki önemli başlık olarak öne çıkıyor.