Trump’ın yüzde 20 ücret önerisi kriz yarattı

ABD Başkanı Donald Trump’ın Hürmüz Boğazı’ndan geçen gemilerden yüzde 20 oranında geçiş ücreti alınmasına yönelik önerisinin ani bir çıkış olmadığı, planın aylar öncesinden gündemde olduğu öne sürüldü. Trump’ın bu fikri danışmanlarının itirazlarına rağmen kapalı kapılar ardında ısrarla savunduğu belirtildi.

Plan kapsamında ücretin nasıl tahsil edileceğine dair net bir mekanizma veya hukuki çerçeve bulunmazken, Körfez ülkeleriyle bu konuda resmi bir istişare yapılıp yapılmadığı da belirsizliğini koruyor. Trump ise ABD’nin bölgede üstlendiği güvenlik rolü nedeniyle “geri ödeme” alması gerektiğini savunuyor.

ABD yönetimi içinde görüş ayrılığı gün yüzüne çıktı

Trump’ın önerisi, kendi yönetimi içinde de farklı görüşlere yol açtı. ABD Başkan Yardımcısı JD Vance, uluslararası su yollarının ücretsiz kalması gerektiğini belirtirken, Dışişleri Bakanı Marco Rubio’nun Körfez İş birliği Konseyi ile birlikte geçiş ücretlerine karşı bir deklarasyona imza attığı ifade edildi.

Birleşmiş Milletler’e bağlı denizcilik kuruluşları da uluslararası bir boğazda zorunlu ücret uygulamasının hukuki dayanağı bulunmadığını değerlendirirken, küresel denizcilik şirketleri bu adımın tehlikeli bir emsal oluşturabileceği uyarısında bulundu.

Hürmüz politikası ve ekonomik tartışmalar sürüyor

Trump yönetimi daha önce İran’a yönelik deniz ablukasını yeniden devreye almış, Hürmüz Boğazı’nı ABD’nin koruyacağı bir alan olarak tanımlamıştı. Bu kapsamda uluslararası gemi trafiğinin devam edeceği ancak ABD’ye ödeme yapılması gerektiği ifade ediliyor.

Öte yandan, 2026 yılının ilk çeyreğine ilişkin finansal kayıtlar, Trump adına açılmış bir hesapta enerji, savunma ve değerli metaller gibi alanlarda yüksek hacimli işlemler gerçekleştirildiğini ortaya koydu. Trump Organization ise bu işlemlerin bağımsız finans kuruluşları tarafından yönetildiğini ve Trump ailesinin doğrudan müdahil olmadığını açıkladı.

Ayrıca, ABD’li yetkililerin İran gerilimi sürecinde yapılan ve zamanlaması dikkat çeken milyarlarca dolarlık petrol işlemlerini incelediği, ancak bu işlemler ile Trump veya ailesi arasında doğrudan bir bağlantının tespit edilmediği bildirildi.

Trump’ın Hürmüz Boğazı’na yönelik geçiş ücreti planının, küresel enerji ticareti ve deniz güvenliği açısından yeni bir tartışma başlığı oluşturduğu değerlendiriliyor.