Irak’tan kritik karar: Silahlı gruplar tasfiye edilecek

Irak Başbakanı Ali Falih ez-Zeydi ile ABD Başkanı Donald Trump arasında Beyaz Saray’da gerçekleştirilen zirve, iki ülke ilişkilerinde askeri odaklı dönemin sona erdiğini ve yeni bir stratejik-ekonomik iş birliği sürecine geçildiğini ortaya koydu. Görüşme sonrası yapılan açıklamalarda, güvenlikten enerjiye uzanan kapsamlı bir dönüşüm planı dikkat çekti.

Başbakan ez-Zeydi, 30 Eylül 2026 tarihini milat olarak ilan ederek, bu tarihten itibaren devlet dışında hiçbir silahlı yapıya izin verilmeyeceğini duyurdu. Tüm silahların devlet kontrolüne alınacağını vurgulayan Irak yönetimi, özellikle gayriresmi silahlı grupların tasfiyesini hedefliyor.

ABD çekiliyor, güvenlik yapısı yeniden şekilleniyor

Zirvede, ABD öncülüğündeki koalisyon güçlerinin Irak’taki askeri varlığının 30 Eylül 2026 itibarıyla tamamen sona ereceği teyit edildi. 2003 yılında başlayan süreç böylece 23 yılın ardından resmen kapanmış olacak. ABD Başkanı Trump, Irak’ta artık askeri varlığa ihtiyaç olmadığını belirterek geçmişteki müdahaleleri eleştirdi.

Irak Başbakanı Ali Falih ez-Zeydi ve ABD Başkanı Donald Trump

Mevcut durumda ülkede bulunan yaklaşık 2.500 Amerikan personelinin büyük bölümünün halihazırda kademeli olarak çekildiği ifade edildi. Öte yandan, Irak yönetiminin devlet dışı silahlı grupları tasfiye sürecinde iç güvenlik riskleriyle karşılaşabileceği, bu nedenle ABD’den teknik ve istihbarat desteğinin devam edebileceği değerlendiriliyor.

Ekonomi ve enerji alanında yeni ortaklık

Askeri çekilmenin yerini ekonomik iş birliğinin alması beklenirken, ABD şirketlerinin Irak pazarına geniş çaplı giriş yapacağı bildirildi. Bu kapsamda Basra’dan başlayarak Türkiye ve Suriye limanlarına uzanacak, günlük 2 milyon varil kapasiteli yeni bir petrol boru hattı projesi gündeme geldi.

Enerji yatırımlarının yanı sıra dijital altyapı alanında da adımlar atılıyor. Irak’ta uydu internet hizmeti sunulmasına yönelik lisans sürecinin tamamlandığı açıklandı. Başbakan ez-Zeydi, DEAŞ ile mücadele sürecinde ülke altyapısında 400 milyar doları aşan zarar oluştuğunu belirterek, yeniden inşa süreci için daha yüksek petrol üretim kotası talep ettiklerini dile getirdi.

Bölgesel dengeler ve İran etkisi

Zirvenin, ABD ile İran arasındaki gerilimin arttığı bir dönemde gerçekleşmesi dikkat çekti. Trump, İran’ı bölgesel istikrarsızlığın kaynağı olarak nitelendirirken, Tahran’ın askeri kapasitesinin zayıfladığını savundu.

ABD’nin Irak’tan askeri olarak çekilmesine rağmen ekonomik ve stratejik etkisini artırma hedefi, bölgedeki güç dengeleri açısından yeni bir döneme işaret ediyor. Bu sürecin, İran’ın Irak üzerindeki etkisini sınırlamaya yönelik daha geniş bir stratejinin parçası olduğu değerlendiriliyor.